Iedereen wil, maar er komt geen bed bij

Kinderarts-intensivist F. Plötz uit het Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein heeft in december voor het eerst een ziek kind naar de intensive care (ic) in Brussel moeten overplaatsen....

Vroeger was transport naar een buitenlandse ic een incident, zegt prof. dr. A. van Vught, kinderarts-intensivist in het Utrechtse UMC. Maar de laatste tijd staan op zijn afdeling de telefoonnummers van de Belgische ziekenhuizen standaard in de computer.

Afgelopen winter deed zich een epidemie voor van het RS-virus, een verwekker van infecties aan de luchtwegen. Lang niet alle zieke kinderen uit de regio konden in het UMC terecht. Alleen al in de maanden december en januari werden vanuit Utrecht vijf kinderen naar Antwerpen, Brussel en Leuven overgeplaatst.

De 91 kinderbedden in de acht academische centra zijn allang niet meer toereikend. Tussen april 2000 en maart 2001 was voor ruim 46 honderd kinderen een ic-bed nodig, bijna duizend kinderen moesten worden geweigerd. Zij kwamen op een ic voor volwassenen terecht of op de kinderafdeling, waar ze minder goede zorg krijgen. De behoefte aan ic-plaatsen neemt toe doordat elk jaar meer kinderen worden geboren en er door de betere medische zorg meer blijven leven.

Na een aantal sterfgevallen van kinderen door plaatsgebrek op ic's publiceerde de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde twee jaar geleden een alarmerend rapport. Minister Borst gaf daarop in mei vorig jaar de verzekeraars toestemming om geld vrij te maken voor 31 bedden. Voor elf bedden hoeft alleen maar personeel te worden gevonden en te worden betaald.

Van de bestaande 91 kinder-ic-plaatsen zijn er nu elf niet beschikbaar vanwege een tekort aan verpleegkundigen. Voor de overige plaatsen moet zowel de apparatuur als het personeel worden gefinancierd. Borst heeft de Tweede Kamer laten weten dat het overleg tussen ziekenhuizen en verzekeraars goed loopt. Maar de praktijk is weerbarstig. Zo zou het Academisch Ziekenhuis Rotterdam er graag zes extra ic-plaatsen bij hebben, zegt bestuurder F. van der Meché. Verzekeraar Zilveren Kruis is welwillend, maar zegt dat het College Tarieven Gezondheidszorg (CTG) eerst een tarief voor kinder-ic's moet vaststellen. Ook verzekeraars CZ en VGZ wachten af. ZAO en Anova zijn onlangs bij het CTG geweest en verwachten binnen een maand nieuw beleid.

Een beleidsmedewerker van het CTG toont zich verbaasd. Pas als de koepels van de academische ziekenhuizen en de verzekeraars een onderbouwd plan indienen, kan er aan een tarief worden gewerkt, zegt hij. Borst heeft de ziekenhuizen twee maanden geleden een boze brief gestuurd, nadat uit een rapport van de Inspectie voor de Volksgezondheid bleek dat de situatie nog weinig was verbeterd. Ziekenhuizen moesten hun miljoenenbudget maar eens aanwenden voor het creëren van extra ic-bedden. 'Maar het kan toch niet zo zijn', zegt Van der Meché, 'dat ons eerst geld wordt beloofd en we de uitbreiding vervolgens uit eigen zak moeten betalen? Dat gaat ten koste van andere zorg.'

Tot nu toe is voor slechts vier extra bedden financiering toegezegd: twee in het AZG in Groningen en twee in de Amsterdamse VU. Zorgverzekeraars Geové/RZG en ZAO hebben het benodigde geld voorgeschoten. Ook zijn ziekenhuis is daarvoor niet te beroerd, zegt Van der Meché, maar dan moet wel eerst duidelijk zijn of dat geld terugkomt.

Een extra ic-plek kost immers al gauw een half miljoen euro. Binnenkort wil hij alle leden van de landelijke werkgroep kinder-intensive care vragen welke afspraken zij precies met de lokale verzekeraars hebben gemaakt. De uitkomst gaat naar het ministerie.

Van der Meché realiseert zich dat geld alleen niet genoeg is. Per ic-bed zijn bijna vier gespecialiseerde verpleegkundigen nodig en die zijn er nauwelijks te vinden. De ziekenhuizen zijn vorig jaar begonnen met een schaarste-offensief: duizend verpleegkundigen worden opgeleid voor gespecialiseerde functies. Onder hen bevindt zich echter slechts een handvol verpleegkundigen voor kinder-ic's. Werken op een ic is al zwaar, verklaart Van der Meché het lage aantal, maar een kinder-ic is nog zwaarder.

De ziekenhuizen willen de belangstelling onder verpleegkundigen voor de ic-vervolgopleiding vergroten, door de werkomstandigheden te verbeteren en startpremies toe te kennen. Van der Meché: 'Als overheid en ziekenhuizen niets doen, is het probleem over twee jaar nog niet opgelost.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden