Iedereen welkom

Na de opkomst van datingsites (klap 1) en de dood van horecatycoon Sjoerd Kooistra (klap 2) moest het homo-uitgaansleven in (nog net) Nederlands homohoofdstad Amsterdam zich heruitvinden. Welke kant moet het op? Minder gaygetto, meer gemengd gemeenschapsgevoel, is de wens.

Er stonden lange rijen voor de Roque het afgelopen jaar. Natasja Voigt, bedrijfsleider van de gay club aan de Amstel in Amsterdam, kijkt er 'breed glimlachend' op terug: 'De Roque was af en toe te klein: vooral op vrijdag- en zaterdagavond was het vaak ramvol. Er waren het laatste jaar nu eenmaal minimale gelegenheden, vooral voor jongeren, waar je tot diep in de nacht kon dansen.'


Als een van de weinige clubs was de Roque gewoon open in een jaar waarin het hoofdstedelijke homo-uitgaansleven met een flinke terugval te maken kreeg door een reeks van sluitingen. Er waren nog altijd de drukbezochte wekelijkse feesten (op zondagavond in disco De Trut in de Bilderdijkstraat bijvoorbeeld) of de maandelijkse gayfeesten in gelegenheden als Studio 80 en Paradiso. Maar homo's die minder bekend waren met Amsterdam, buitenlandse toeristen bijvoorbeeld, moesten wel heel goed zoeken om een bruisende avond te hebben in wat ooit bekendstond als de Gay Capital of Europe.


Er waren sluitingen door de hele stad, maar het ingedutte nachtleven werd het best zichtbaar in de Reguliersdwarsstraat, al decennia lang dé homostraat van Amsterdam en daarmee van Nederland. De straat kampte al langere tijd met een negatief imago: smakeloze interieurs, hoge prijzen en een arrogante houding van het personeel. De zelfmoord op 28 juni 2010 van horecatycoon Sjoerd Kooistra, die vrijwel alle grote clubs uit de straat in zijn bezit had, vormde de genadeklap voor de Reguliers. Eerder in 2010 waren Club Exit en Café April al gesloten als gevolg van een gewonnen rechtszaak door bierbrouwer Heineken, die in een vergaand conflict met eigenaar Kooistra was verwikkeld. Al snel na Kooistra's dood, waarvan aannemelijk is dat hij geen uitweg meer zag in het conflict en zijn hoge schulden, gingen ook Pub Soho en Bar ARC dicht.


Nieuwe initiatieven

In de lente keerde het tij: er kwam een reeks nieuwe initiatieven in het uitgaansleven. Een van de eerste was de opening van Bar Bump eind maart, door de mannen achter het goedlopende café Prik in de Spuistraat. Eigenaar Philip Yeldon: 'Met Bar Bump wilden we het ingedutte homo-uitgaansleven openbreken met de filosofie van Prik, een café dat bekendstaat om zijn vriendelijke personeel en het gemeenschapsgevoel. We willen dat mensen zich welkom voelen in onze twee bars. En dan ook iedereen: oud, jong, homo, hetero.' De mannnen van Prik vestigden zich met hun nieuwe, grotere bar/club in de Kerkstraat en niet in de Reguliersdwarsstraat, omdat ze daar alleen maar vergeleken zouden worden met de reputaties van de vroegere bars.


Naast de Bump waren er dit voorjaar meer (her)openingen. In de Warmoesstraat, van oudsher de plek waar het wat ruigere homoleven zich afspeelt, ging in april de leer- en cruiseclub Fuxxx open in het pand waar voorheen de Cockring zat. En ook de Reguliersdwarsstraat kwam weer tot leven: nadat in maart Soho zijn deuren had geopend met een nieuwe eigenaar werd de straat op 21 juli officieel heropend met een straatfeest en de opening van drie gloednieuwe bars: de EVE (voorheen ARC), de Ludwig II (voorheen April) en de Havana (voorheen Havana).


Irene Hemelaar, voorzitter van Stichting ProGay (organisator van de Gay Pride) is enthousiast over de nieuwe bars en ziet een nieuwe Reguliersdwarsstraat voor zich die er niet alleen maar is voor homomannen. Hemelaar: 'De Reguliersdwarsstraat had in het verleden de bijnaam 'Rue du Vaseline', maar sinds de heropening valt mij op dat er bijvoorbeeld ook veel lesbische vrouwen een kijkje komen nemen in de straat. Een bar als Havana, die duidelijk open is voor iedereen, gaat vanzelf ook iedereen aantrekken.'


Douchecabine

Casper Reinders van Ludwig II wil het slechte imago van de Reguliersdwarsstraat 'kantelen' met zijn 'lounge bar met een clubby gevoel'. Reinders: 'We hebben vriendelijke bediening, een mooi interieur, hoge kwaliteit, de beste merken. We richten ons op de goedverdienende gays die veel reizen en internationaal georiënteerd zijn. Daarnaast hoop ik ook de hippe, modebewuste jongens binnen te krijgen.'


Met Ludwig II koos Reinders er nadrukkelijk voor iets nieuws te beginnen en niet vast te houden aan de naam April. Eigenaar Tijn Elferink van de Havana koos er samen met zijn zakenpartner Arno Eveleens wél voor om een naam met een grote reputatie nieuw leven in te blazen. Elferink: 'In dit pand zat ooit De Viking, de eerste homodisco van de straat. De Havana, die daarna kwam, heeft een klassieke status door de grote dansfeesten en de muurschilderingen in de jaren negentig. Dat wilden we sowieso op een moderne manier laten terugkeren.'


De Havana moet spektakel bieden, vindt Elferink: 'We hebben bijvoorbeeld een douchecabine achterin de zaak waarin professionele dansers shows geven. Uitgaan moet meer zijn dan alleen bier drinken.'


Elferink richt zich op homojongeren, maar benadrukt dat ook vrouwen en heterovrienden meer dan welkom zijn in de nieuwe Havana. Elferink: 'De Reguliersdwarsstraat blijft zeker gaygericht, maar wat ik wil veranderen is dat de straat alléén maar voor homo's is. Dat probeer ik op zoveel mogelijk manieren duidelijk te maken. Sociale media helpen daar goed bij, maar ook door het personeel: bij ons achter de bar staan jongens en meisjes, homo en hetero.'


Laagdrempelig

Elferinks opvattingen over wat de Havana moet zijn, sluiten goed aan op de succesfactoren van de populairste feesten onder homojongeren van dit moment. Buiten Amsterdam zijn dat de PANN-feesten met ongeveer 35 duizend bezoekers per jaar. Er is een maandelijks PANN-feest in Tivoli in Utrecht, maar sinds enkele jaren gaat de Utrechtse stichting het hele land door met de PANN On Tour-feesten. 'We gaan nu echt van Maastricht tot Groningen, en ook daar zijn we steevast uitverkocht', zegt Petra Luiken, voorzitter van PANN.


Het succes van deze feesten ligt volgens Luiken in de mainstream popmuziek en het laagdrempelige karakter. Luiken: 'Iedereen is welkom, ongeacht je seksuele voorkeur en of je nu wel al uit de kast bent of dat nog aan het ontdekken bent. Het homo-aspect van de feesten ligt er bij ons niet heel erg bovenop en je kunt als homo ook heel makkelijk je heterovrienden meenemen.'


Iedereen is welkom, het is een boodschap die je ook terughoort bij Dick Koopman en Jordi Ariza Gallego, organisatoren van de in Amsterdam populaire U.L.T.R.A.S.E.X.I.-feesten in Paradiso, de F*cking Pop Queers-feesten in Jimmy Woo en tot voor kort de M.U.L.T.I.S.E.X.I.-feesten in Studio 80. Het zijn feesten die gekenmerkt worden door creativiteit, zowel in de aankleding van de zaal (elk feest heeft een thema) als van veel bezoekers. De muziek is electro, disco en de betere popmuziek, waarbij het volgens de organisatoren om feest en plezier gaat. Dick Koopman: 'De jaren tachtig waren beroemd om hun performancekunstenaars in het nachtleven. Door de house en dance in de jaren negentig is de focus verschoven van het podium naar de dj. Bij ons gaat het weer minder om de persoon van de dj en meer om de show, om het entertainment.'


Hoewel de organisatoren onderkennen dat veruit het grootste deel van hun bezoekers homo is, willen ze hun feesten niet het etiket 'homofeest' geven. Koopman: 'Wij geloven altijd meer in de multiseksuele samenleving: er zijn mensen die de ene keer op vrouwen vallen en de andere keer op mannen. Totaal onbelangrijk, het feest is gewoon bedoeld voor leuke open minded mensen. Gasten die macho gaan lopen doen, worden buitengehouden.' Ariza Gallego vult aan: 'Meer dan ooit denk ik dat homojongeren alleen maar andere leuke mensen willen ontmoeten, of die nu homo zijn of niet.' Koopman: 'Ik denk dat die mix steeds groter wordt. Hoe vaak hebben wij een M.U.L.T.I.S.E.X.I.-feest niet beëindigd met allerlei heterostelletjes die in een hoekje stonden te zoenen? Dat vind ik echt een compliment.'


Meer dan een regenboogvlag

Door populaire, diverse muziek en een net zo divers publiek van homo's en hetero's lukt het de U.L.T.R.A.S.E.X.I.-feesten in Amsterdam en de PANN-organisatie in de rest van het land om homojongeren in groten getale naar hun feesten te krijgen. Maar stappen deze jongeren nu ook de nieuwe homobars en clubs binnen? Philip Yeldon van Bar Bump ziet het als een van zijn grootste uitdagingen: 'Het is moeilijk in deze tijden homojongeren te bereiken en daarom moet je als bar iets extra's bieden. Vroeger ging je de deur uit om nieuwe mensen te ontmoeten: voor vriendschap of voor seks. Nu hoef je dankzij internet je huis niet meer uit om mensen te leren kennen en dat heeft een grote impact op het homo-uitgaansleven. Tegelijkertijd: ook homojongeren willen een plek waar ze goedkoop kunnen drinken in een veilige omgeving, waar ze hun heterovrienden mee naartoe kunnen nemen en waar ze iets extra's wordt geboden op het gebied van muziek of entertainment.'


Ook Frederik van den Bosch van Gay.nl, de grootste homosite van Nederland waarop 120 duizend homo's en lesbo's een profiel hebben, vindt dat het homo-uitgaansleven iets extra's moet bieden: 'Homo's zijn bereid geld uit geven in een homotent, maar dan moet er wel iets meer gebeuren dan alleen het uithangen van een regenboogvlag.'


Van den Bosch denkt niet dat de mogelijkheden die internet biedt een vervanging zijn voor het homo-uitgaan. Zijn site levert ook diensten die juist gebruikt worden tijdens het uitgaan, zoals de net gelanceerde iPhone-app waarmee je kunt zien welke leden van Gay.nl er zich allemaal in je nabije omgeving bevinden, te vergelijken met het onder homo's populaire Grindr. Van den Bosch: 'Als je in de kroeg staat en je ziet een leuk persoon, dan is de drempel om daar zomaar op af te stappen en iets te zeggen natuurlijk wel wat hoger dan het sturen van een berichtje via een schermpje. En zo'n app op je telefoon is ook meer een aanvulling: terwijl je in een bar wacht op je vrienden of op de man of vrouw van je leven kun je even op je scherm kijken wie er nog meer in de buurt is. Je schakelt alle kanalen in.'


---------------------------------------------


Gay Pride Agenda - Vijf betere feesten

1. WOENSDAG 3 AUGUSTUS BUBBLE PARTY

(Bar Havana, 21.00-01.00 uur)


Neem een kijkje in de nieuwe Havana in de Reguliersdwarsstraat op deze Bubble party waar de champagne koud staat. Let op de dansers in de douchecabine, en neem vooral ook heterovrienden mee.


2. DONDERDAG 4 AUGUSTUS POPCORN

(Bar Bump, 21.00-03.00 uur)


Op donderdag bedient het personeel van de Bump op rolschaatsen en klinken er jarentachtig/ en negentighits uit de categorie 'fout maar leuk'. Een authentieke popcornmachine verstrekt gratis popcorn.


3. VRIJDAG 5 AUGUSTUS GIRLESQUE ON ACID

(Paradiso, 23.00-05.00 uur)


Een grootschalig vrouwenfeest in Paradiso omdat Girlesque haar vierjarig bestaan viert. Glamoureus en kleurrijk, en een imposante line-up aan dj's (m/v).


4. ZATERDAG 6 AUGUSTUS U.L.T.R.A.S.E.X.I.

(Paradiso, 23.00-05.00 uur)


Het thema is vanavond 'The animals are taking over', dus verwerk minmaal één diersoort in je outfit. Voor feestelijke electro en disco in de grote zaal en onweerstaanbare popmuziek in de kelder.


5. ZONDAG 7 AUGUSTUS

RAPIDO AFTER

(Westerunie, 01.00-09.00 uur)


Wie na een hele week feest en het Rapido-feest in Paradiso nog steeds energie over heeft, kan tot maandagochtend 9 uur dansen in de Westergasfabriek. Met donkere, sexy house van DJ Pagano.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden