Iedereen komt samen op Lowlands

De 25ste editie bestendigt Lowlands' faam als belangrijkste popfestival van Nederland. En 25 jaar óúd? Geenszins. Lees hoe Lowlands drie dagen lang zinderde van een nieuw begin.

Zangeres Stefflon Don zaterdag in de X-Ray. Beeld Najib Nafid

Onherkenbaar? Nee, dat is de 25ste editie van Lowlands dit jaar ook weer niet. De karakteristieke vijf schoorstenen steken de lucht in, rechts dreunt alweer de tropische disco van het Haçienda-paviljoen. Maar toch kijk je je ogen uit als je vrijdag het terrein op komt, en eigenlijk nog steeds als je er zondagnacht weer af wankelt.

Verandering

Wat is er in jubileumjaar 2017 veel veranderd in Biddinghuizen. Het jubileum, hoe onnadrukkelijk Lowlands het in veel opzichten ook laat passeren, blijkt toch aangegrepen om de boel eens flink op de schop te nemen, zowel in fysiek-materiële als in artistieke zin.

Grote rockacts van het type dat ooit jaar in jaar uit naar de polder kwam om er hun gitaarding te doen als headliner in de grote Alpha-tent? Ze zijn er nauwelijks nog. Op de grootste podia, die heel gepast in een nieuw jasje zijn gehesen, staan tamelijk eigenwijze popbands als Alt-J en The xx, Flume en Moderat. Geen partybangers, eerder muziek om met het kopje scheef naar te luisteren.

Dat brengt een zeker risico met zich mee: op zaterdagavond wordt de festivalsfeer wel wat landerig na de prachtige, wonderbaarlijk mooi gezongen droompop van London Grammar, de folkkoortjeszang van Alt-J en de gedistingeerde rustrock van Elbow, zelfs al spelen ze alle drie goed. Het is allemaal wel erg cerebraal, zodat je tot je schrik ineens zin krijgt in zo'n Lowlandsklapper van vroeger: een band als Foo Fighters die de Alpha in de fik steekt met vette meespringherrie.

Beeld Najib Nafid

Nieuwe generatie

Maar daar heeft het jarige Lowlands in 2017 dus geen boodschap aan. Het wil, misschien wel juist in dit herdenkingsjaar, een festival zijn voor een nieuwe generatie festivalgangers. Geen muziekdriedaagse die met de smaak van de oudere lichting meegroeit.

In plaats daarvan trekt Lowlands aan het jonge poppubliek, dat dezer dagen nu eenmaal primair blij wordt van hiphop en dance en ook in de gitaarsector de onbedwingbare lust voelt om nieuwe bandjes te ontdekken.

Rockveteranen in het blokkenschema? Nauwelijks, Iggy Pop daargelaten. Na hem waren artiesten uit de techno (Carl Craig), de hiphop (Cypress Hill) en de dancehall (Sean Paul) eigenlijk de opvallendste senioren. Het blokkenschema staat bomvol met voor veel Lowlanders waarschijnlijk onbekende, kleine popnamen, van Shame tot Stefflon Don, van Yungblud tot Death Grips.

De barbershop Cut The Crap. Beeld Najib Nafid

HIphop

Diezelfde vaststelling valt ook te maken over het aanbod van Nederlandse artiesten: een 'luisterartiest' als Kovacs op het grote Alphapodium, daaronder vooral veel jonge 'ontdekbandjes' op de kleinere podia. En indruk dat ze maken: Dool brengt mooi verzorgde, donkere gitaarrock met een duivels randje, Canshaker Pi onstuimige, heerlijk rafelige indierock zoals die in de jaren negentig in zwang was en Iguana Death Cult energieke garagerock die alle kanten op vliegt, van psychedelica tot surf tot totale psychose. Stuk voor stuk staan ze op Lowlands voor een volle zaal met véél meer belangstellenden dan ze in het clubcircuit gewend zijn.

Veel nieuwe vrienden gemaakt, zeker weten, al was het maar omdat ze (samen met een Amerikaan als Ty Segall) aantonen dat Lowlands ook in 2017 niet helemaal buiten de adrenaline van rock-'n-roll kan.

De hiphop domineert op Lowlands 2017 en de populairste representanten bewijzen ook dat het genre geoliede festivalmuziek voor een breed publiek kan zijn, muziek die een tent een uur lang helemaal plat kan gooien, zelfs al staat er geen band achter maar komen de beats uit de apparaten van een dj. Stefflon Don, een Londense hiphopheld die zaterdag een prachtig feestje bouwt in tent X-Ray, is een opkomende ster maar ze is dit jaar al een absolute festivalhit op Lowlands, met haar harde maar toch ook opgewekte dancehallhiphop.

Beeld Najib Nafid

Oudjes opgevoed door jonkies

Later diezelfde dag wordt het hiphopfeest vervolmaakt door de belangrijkste grootheid van de Zuid-Londense grime, Skepta, en vooral de jongeling Vince Staples uit Compton. Skepta laat de volle Bravo zó opgewonden springen op zijn ratelende beats en mitrailleurvuur van woorden dat het golvende plankier haast vloeibaar lijkt te worden, terwijl Staples verschijnt als een gezichtloos silhouet in een decor van oranje tegenlicht. Hij heeft niet eens een dj bij zich, maar doet het helemaal alleen: fel en geconcentreerd rappend.

Het publiek bij die optredens is dus overwegend jong, maar het mooie is: de oudere generaties, die zich waarschijnlijk edities uit de jaren negentig kunnen herinneren, staan er ook tussen en doen na enige aarzeling net zo hard mee. Op Lowlands lijkt het erop dat de oudjes worden opgevoed door de jonkies, dat er horizonten worden verbreed en dat diezelfde generaties 's avonds net zo makkelijk samen naar Cypress Hill gaan kijken.

Fijne sfeer

Dát typeert na een kwarteeuw, misschien wel meer dan ooit tevoren de geest van Lowlands, Nederlands bijzonderste popfestival: verschillende generaties, verschillende muzikale bloedgroepen, maar het gaat allemaal wonderwel samen. Er valt geen wanklank te noteren.

Die bijna ongelooflijk fijne sfeer zie je weerspiegeld in de manier waarop Lowlands op de jubileumeditie de bezoekers verwelkomt: weg zijn het aluminium hekwerk en de toegangspoortjes. De Lowlands-entree oogt vriendelijker, opener en ongedwongener dan ooit: je moet even langs een lange, lage tafel waar een beveiligingsmedewerker even in je tas wil kijken - en binnen ben je.

Welkom op Lowlands, voluit A Campingflight To Lowlands Paradise. En een paradijs is het. Voor ongeveer iedereen. Drie dagen en nachten lang, al vijfentwintig jaar.

Lowlands is cool

Lowlands is een stadstaat op zich, met eigen mores en wetten, maar in meteorologisch opzicht is Lowlands toch echt Nederlands. Het was fris en wisselvallig, met regelmatig een plensbui. Volgens meetstation Lelystad werd alleen op vrijdag heel even de 20 graden aangetikt. Verder was het een 'onder de 20'-editie, hoe zomers de zonnige perioden ook waren. De koudste ooit? Lowlandsveteranen vertellen huiveringwekkende verhalen over de allereerste editie (1993), die haast arctisch was, met temperaturen van tussen de 15,4 (vrijdag) en 18,4 graden (zondag) en veel gure wind. Ook qua weer maakte Lowlands dit jaar een cirkel rond. (Menno Pot)

Lowlandskaraoke

Lowlands 2017 telt maar één echt jubileumonderdeel: een karaokefeest op zaterdagmiddag. Maar wie beter kijkt, ontwaart nog enkele eerbetonen. Iggy Pop, dit jaar present, was er ook bij op de eerste editie (1993). De Amerikaanse hiphoprockers Cypress Hill, in 1994 van de partij, zijn nu een zondagse nostalgie-act in de Alpha. Ze vieren ook een van de leukste hiphopfeesten. Alsof de band in deze hiphopgekke tijden ineens weer glans krijgt. Voor de Alpha staan zondagavond twintigduizend man mee te juichen met de grootste Cypress Hill-hits: 'Insane in the membrane, insane in the brain.' Zonder enige twijfel het leukste reüniespektakel op Lowlands. (Robert van Gijssel)

Tent 2.0

Iconisch beeld van tenten kolonie Lowlands: de klassieke 'circustenten' met fiere spitsen, enorme tentzeilen gedrapeerd over vier of zes masten. In Alpha, Bravo, India of de inmiddels verdwenen Charlie konden die draagpalen hinderlijk voor je snufferd staan. Nu dient de nieuwe generatie Lowlandstenten zich aan: danstent Bravo is een kruisvormige kathedraal geworden en de grote Alpha een hangarvormig open auditorium, allebei met imposante metalen koepelconstructies. Geen mast te bekennen in deze magnifieke tempels, al werd juist hier veel over het geluid geklaagd. Wie heimwee had naar de tenten van weleer kon nog in de Heineken en India terecht. (Menno Pot)

Jubileumshirt

De Lowlandsmode is op de festivaldagen zelf lekker hysterisch: van pinguïnpak tot glitterdisco-jumpsuit. De Lowlandsshirtjes vliegen wel de merchandisestand uit, maar gaan natuurlijk pas thuis om de schouders. Op Lowlands rondlopen met een Lowlandsshirt? Niet cool. Over het eigen jubileum is Lowlands terughoudend: in de rekken hangt één partij stoere voetbalshirts met rugnummer 25. Die waren volgens de verkopers in trek, ook bij festivalgangers die zelf voor de 25ste keer langskomen. Wel opvallend veel andere Lowlandskleding in de kraam: naast het bekende scheermeslogo ontdekken we een strak nieuw beeldmerk van de Lowlandsschoorstenen in schuin perspectief. (Robert van Gijssel)

Aanrander

Lowlands 2017 verloopt incidentloos als altijd, maar op zaterdag is er plots een voorval. Zanger Sam Carter van de Britse band Architects richt zich tot een handtastelijke toeschouwer, die hij overigens niet aanwijst: 'Ik zag een crowdsurfende vrouw en een man die haar bij haar borst greep. Walgelijk, je betast niet zomaar iemand. Het is niet jouw lichaam. Als je van plan bent dat nog eens te doen, rot dan op en kom niet terug. Laat dit een veilige plek zijn voor iedereen.' Het voorval doet op internet meer stof opwaaien dan op Lowlands zelf. Haast niemand heeft het gezien. Lastig. (Menno Pot)

Bonte was

Lowlands 2011. Er was een Hema-filiaal, er waren opblaasbare worsten, er was muziek en ziedaar, een spontaan dansfeest met worstenpolonaise, elke avond opnieuw. Marketingafdelingen roken hun kans: zo'n Lowlandsfeestje rond je merk, kun je ook uit de grond stampen. Zo liep je dit jaar op de hoofdverkeersader naar het terrein langs een enorme wasmachine: de 'Powerwash'. Modderige Lowlanders konden erin stappen om al dansend een heel wasprogramma te doorlopen, terwijl met microfoons gewapende spreekstalmeesters de wachtrij vermaakten. Leuk? Best wel. Er was geen betere reclamestunt, zullen we maar zeggen. Maar spontaan is leuker. (Menno Pot)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden