Column

Iedereen in therapie

De Vlaamse schrijfster Griet Op de Beeck overpeinst een zomer lang zaken die ze liever eerder had geweten.

Een still uit de serie In Therapie. Beeld -

'T ja, ik ben 50, ik kan nu niet meer veranderen.' Hij keek erbij alsof hij net had gezegd dat er aan appelbomen appels hangen. Er stond een stevig punt achter die zin, verder debat leek hem volstrekt overbodig.

Het verbaast mij hoeveel mensen menen dat wie ze zijn in steen gebeiteld zou staan. Net zoals beslissingen die ze ooit hebben genomen - om die ene job te gaan doen, of om die ene man of vrouw te trouwen, of om op die plek te gaan wonen - initieel onomkeerbaar lijken voor velen. In die sfeer heb ik het ook nooit kunnen begrijpen dat zoveel mensen antwoorden 'niks', als je hen vraagt waar ze spijt van hebben.

Ik heb van zo veel spijt. Niet dat ik in hoekjes ga zitten huilen om wat niet is geweest, maar als ik terugkijk zijn er nogal wat dingen die ik beter anders had gedaan. En verder ben ik het levende bewijs van de stevige verandering waartoe een mens in staat is. Niet dat ik zomaar heb beslist om plots iemand totaal anders te worden, maar ik ben eindelijk eens gaan samenvallen met die versie van mezelf die ik wilde zijn, en al het goeie in mijn huidige leven is daar het gevolg van.

Onlangs hoorde ik een intelligente man beweren: 'Er zijn eigenlijk geen problemen. Ofwel kun je ze oplossen, en dan zijn het geen problemen meer. Ofwel kun je ze niet oplossen, en dan moet je aanvaarden dat dat bij het leven hoort, of toch bij het jouwe.'

Wat vind ik dat een gevaarlijk idee. Want wie met die dichotomie voor ogen naar de wereld kijkt, heeft die niet de neiging om al gauw te denken: dat probleem is te groot voor mij, dus moet ik het maar aanvaarden? Elk probleem van enige betekenis lijkt in het begin onoverkomelijk. Omdat problemen ons bang maken, omdat er een reden is waarom het problemen zijn geworden, en dat het dus iets van ons vraagt om de oorzaak van dat probleem weg te nemen, of om een keuze te maken die ons van dat probleem af zou helpen. Maar het is niet omdat je er initieel angstig van wordt, dat je gedoemd bent om dat te allen tijde te blijven. Wie er werk van maakt om te blijven evolueren kan soms zelf versteld staan van hoe hij toen nog keek naar deze of gene kwestie.

En kun je dat allemaal zomaar, in je eentje? Dat geloof ik dan weer niet. Allemaal hebben we een blinde vlek. Een stukje van onszelf waar we geen zicht op krijgen, omdat we al van kleinsaf hebben aangenomen dat iets zus of zo moest, of was. Daar kun je, vrees ik, alleen in gesprek met ofwel hele slimme vrienden, maar veel beter nog: met een sterke therapeut, mee aan de slag.

Ik vind het jammer dat er in de lage landen nog altijd veel mensen denken dat het niks voor hen is, therapie. Als ze drie keer hoesten gaan ze naar de huisarts, maar al dat gestorm in hun hoofd dat hun, als ze eerlijk zijn met zichzelf, echt wel parten speelt, laten ze gewoon zo. Raar toch, eigenlijk. Alsof we niet allemaal op zoek zouden zijn naar manieren om dit leven zo goed mogelijk te leven, en het onszelf zouden gunnen om die ook te vinden. Misschien ligt in dat laatste voor velen nog het grootste probleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.