Iedereen houdt van Hanks

Laat je niet foppen door zijn vriendelijke imago. Tom Hanks, nu te zien in Captain Phillips, is de machtigste, meest rendabele acteur ter wereld. Ooit.

Tom Hanks is de betrouwbaarste persoon van Amerika. Dat was de uitkomst van een enquête die eerder dit jaar werd gehouden door het tijdschrift Reader's Digest. Een kleine steekproef was het, gehouden onder ruim duizend lezers, maar toch: het zegt genoeg over het onverwoestbare imago van de acteur. In een andere recente poll van een radiozender kwam hij uit de bus als 'de aardigste man in Hollywood.'


Dat is Hanks: geen bovenmenselijke superheld, maar de vriendelijke buurman op wie je vertrouwt wanneer je hulp nodig hebt. Geen ster met divagedrag of drugsproblemen, maar een rustige vent. Zijn collega's slaan weleens een fotograaf in elkaar, gaan vreemd met de oppas of weigeren te praten op een persconferentie. Niet Tom Hanks. Al meer dan dertig jaar is hij van onbesproken gedrag.


Een beetje saai is dat wel. Bedrieglijk ook, want Hanks is niet je doodnormale buurman, tenzij je toevallig naast de meest rendabele acteur ter wereld woont. Zijn films brachten naar schatting 8 miljard dollar op, meer dan die van welke acteur ook uit de filmgeschiedenis. Daarmee is Hanks een van de machtigste mensen in Hollywood.


Hanks (57) acteerde in meer dan veertig films, won twee Oscars (voor Philadelphia en Forrest Gump) en werd daarnaast nog drie keer genomineerd (voor Big, Saving Private Ryan en Cast Away). Behalve acteur is hij producent, scenarioschrijver en regisseur, onder meer van de succesvolle televisieserie Band of Brothers.


Het lijkt hem allemaal aan te komen waaien. Zijn acteerstijl is eerder ingetogen dan flamboyant, waardoor het er vaak moeiteloos uitziet. Hij verwierf weliswaar het nodige respect door voor sommige films flink aan te komen of juist af te vallen (13 kilo erbij voor zijn rol als verlopen ex-honkballer in A League of Their Own, 25 kilo eraf als verstekeling in Cast Away), maar dat maakt hem nog niet tot een krachtpatser van een acteur. Anders dan collega's als Nicolas Cage of Robert De Niro kent hij geen hoge pieken en diepe dalen. Hoe goed of slecht een film ook is, Hanks is altijd de stabiele factor.


Dat is niet zo makkelijk als het lijkt. Het is een hele kunst om in een mierzoete flop als Larry Crowne (door Hanks zelf geschreven en geregisseerd) een verteerbare rol neer te zetten als het titelpersonage, een werkloze supermarktmedewerker die opnieuw gaat studeren. En toch is Hanks' acteerwerk bijna de redding van de film. Omgekeerd trekt hij in uitstekende films zelden alle aandacht naar zich toe. Dat hij getipt wordt voor een derde Oscar vanwege zijn sterke optreden in het kapingsdrama Captain Phillips, komt niet omdat de film een Tom Hanks-show is. Zijn medespelers krijgen van hem alle ruimte, en zijn rol als scheepskapitein is even indringend als functioneel.


Een vergelijkbaar evenwicht heeft hij bereikt in zijn privéleven. Na een rusteloze jeugd, waarin hij van hot naar her verhuisde en verschillende stiefmoeders had, trouwde Hanks jong en werd hij op zijn 21ste al vader. Dat eerste huwelijk liep verkeerd, maar daarna herstelde hij zich. Zijn huwelijk met tweede vrouw Rita Wilson houdt al 25 jaar stand en Hanks staat te boek als een echte familieman.


Kwaadaardige roddels zijn er over hem niet te vinden. Wel een schat aan sympathieke verhalen. Hanks gaf - goedgemutst als altijd - ontevreden Larry Crowne-bezoekers hun geld terug. Hanks spaart ouderwetse typemachines, die hij dagelijks gebruikt, en publiceerde een geestige ode aan het karakteristieke typemachine-geluid in The New York Times. Hanks is altijd een gewaardeerde gast in talkshows, waar hij ad-rem, intelligent en beleefd uit de hoek komt. Op Twitter plaatst hij met enige regelmaat foto's van verloren, eenzame handschoenen op straat. 'Wanneer houdt het ooit eens op!?', schrijft hij er dan bij.


Hanks is, kortom, likeable - het lastig te vertalen sleutelwoord tot zijn succes. De acteur is zo geliefd dat niemand leedvermaak voelt wanneer hij een rijtje minder gewaardeerde films aan elkaar knoopt, zoals de laatste jaren het geval was. Iedereen gunt hem het succes van Captain Phillips en hoopt dat zijn volgende rol, als Walt Disney in het historische drama Saving Mr. Banks, minstens zo goed zal zijn.


Hij komt ook altijd weg met zijn hang naar sentimentaliteit, gedemonstreerd door het feit dat hij in bijna al zijn films wel een keer in tranen uitbarst. Dat is gevaarlijk terrein, maar Hanks kan het hebben. Misschien is er zelfs geen andere mannelijke acteur te vinden die zo goed kan huilen als Tom Hanks. De laatste scènes van Captain Phillips zijn in dat opzicht een kroon op zijn carrière. Nooit eerder hadden Hanks' tranen zo'n overrompelend, diep doorvoeld en Oscarwaardig effect.


Excuses om niks


'Iemand heeft een reden gevonden om Tom Hanks niet leuk te vinden', kopte het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair in 2012. Een zeldzaamheid: Amerika's meest geliefde acteur was in een relletje verwikkeld. Bij nader inzien had Hanks niets verkeerd gedaan. Hij was - zoals blijkt uit een opgedoken video uit 2004 - ooit in de buurt geweest van een blanke man die zijn gezicht zwart had geschminkt en een donkere krullenpruik droeg. Ondanks zijn onschuld excuseerde Hanks zich uitvoerig voor het incident. Want in Amerika is blackface, zoals de Zwarte Pietendiscussie duidelijk heeft gemaakt, absoluut not done.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden