Iedereen die Eppo en Tina las, kende zijn strips van Roel Dijkstra en Noortje

Tekenaar Jan Steeman maakte vele strips, niet alleen voor kinderen. In 2005 ontving hij de Stripschapprijs voor zijn hele oeuvre.

Jan Steeman

Zijn bekendste creatie is Noortje, het altijd blunderende meisje uit het blad Tina. Van 1975 tot 2016 tekende Jan Steeman de strip en sindsdien heeft zijn zoon Lucas Steeman dat overgenomen. Voor jongens zal hij ook een begrip zijn. Hij tekende de strip over de blonde voetbalheld Roel Dijkstra van Rapiditas voor Eppo en de sf-reeks Arad en Maya voor het weekblad Sjors - een voorganger van Eppo.

Aanvankelijk werkte Steeman karikaturaal. Hij tekende enkele jaren Sjors en Sjimmie voor Sjors, Panda voor Marten Toonder en De grote boze wolf en Hiawatha van Disney. In 1975 was hij een van de oprichters van het satirische stripblad De Vrije Balloen waarmee hij een totaal andere weg kon inslaan en een volwassen publiek bereikte. 'Hij had altijd voor een jong en breed publiek getekend. Dan kon je sommige dingen niet doen, zoals te veel bloot', zegt zijn zoon Lucas. 'In dat blad kon dat wel. Hij had daar een strip over een stalen engel: een man met een heel lelijke vrouw die wilde dat er een einde aan zijn leven zou komen. Toen hij te horen kreeg dat het mogelijk was, werd hij zo blij dat het niet meer hoefde.'

Tekenaar in plaats van priester

Steeman overleed 24 januari in zijn woonplaats Heiloo ten gevolge van nierfalen. Jan werd geboren in een katholiek gezin in Schagen. Na de oorlog ging hij naar het gymnasium van het seminarie in Vught. Maar hij wist toen in het internaat al dat hij tekenaar wilde worden in plaats van priester.

Het laatste jaar van het gymnasium maakte hij af in Alkmaar. Tijdens zijn militaire dienst in Den Haag ontmoette hij zijn toekomstige vrouw, waarna hij zich vestigde als zelfstandig tekenaar. 'Hij is zijn hele leven zzp'er geweest. In het begin was het echt sappelen. Hij moest het doen van spaarzame opdrachten van katholieke bladen zoals Scheut en Alle Hens, een blad van scouting. Zijn eerste strip, Het Stoomhuis, de IJzeren Reus, vrij naar een verhaal van Jules Verne, verscheen in 1956 in een gratis jeugdblad van Brinkers Margarine.

Pas in 1960 kreeg Steeman enige inkomenszekerheid, toen hij voor het jeugdblad Taptoe van Malmberg ging werken. Hij tekende hiervoor het stripfiguur Rik, de reizende reporter - later Rik, Clio en Pluk. Steeman vestigde hiermee zijn naam. Het stripblad Sjors vroeg hem daarna de reeks Sjors en Sjimmie over te nemen van Jan Kruis. Vervolgens klopten ook Toonder Studio's en Disney bij hem aan.

Realistisch tekenen

Met Roel Dijkstra, naar een scenario van Andries Brandt en met adviezen van Willem van Hanegem, begon hij ook realistisch te tekenen, iets wat hij zichzelf moest aanleren. Elk spiertje in het gezicht van Dijkstra moest goed zijn.

In die tijd raakte hij de strips voor Sjors kwijt. Stripscenarist Patty Klein schoot hem te hulp met een voorstel om Noortje te tekenen voor het blad Tina. 'Ik wist toen dat hij realistisch kon werken', zegt Klein. Hij zou 2.200 pagina's van de strip maken. Lucas Steeman: 'Eigenlijk was het zijn favoriete stoplap. In die tijd werkte hij vooral voor reclamemakers. Dat was kassa. Maar als er even niets was, kon hij Noortje oppakken. Mijn moeder stimuleerde hem dat te blijven doen, want van negen uur 's morgens tot zeven uur 's avonds wilde hij werken.'

Cartoon van striptekenaar Noortje. Beeld Jan Steeman

Steeman zag zichzelf als een broodtekenaar. Hij maakte af en toe schilderijen, maar had nooit de aspiratie om kunstenaar te worden. De jongste van zijn vier zonen, Sander Steeman, koos later wel voor de kunst.

Jan Steeman kreeg in 2005 de Stripschapprijs voor zijn hele oeuvre, de hoogste onderscheiding. Hij zou tot op hoge leeftijd blijven werken. Pas in 2016 moest hij om gezondheidsredenen stift en potlood neerleggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden