‘Iedereen bood zijn ziel aan voor Hamas’

Fatah kan het nog niet geloven. Hoe heeft Hamas zo’n grote overwinning kunnen behalen? Maar Hamas-icoon Umm Nidal begrijpt de schok niet....

Van onze correspondent Alex Burghoorn

Na een vrijwel slapeloze nacht zijn donderdag de gezichten grauw van de presentatoren en technici van radiostation FM 105, de zender van de jeugbeweging van Fatah. De studio huist op een veertiende etage van een flat in Gaza-Stad – buiten strekken de verveloze wijken zich uit. ‘Niemand begrijpt hier wat er is gebeurd’, zegt Hamza Abu Aisha (24). Weer gaat het pakje Lucky Strike-sigaretten rond. ‘Misschien wel tachtig zetels voor Hamas!’

De mobiel van Hamza rinkelt, met een Arabische pophit als beltoon. Het zijn vriend Khaled uit Deir al-Balah, tien minuten rijden verderop. ‘Wat denk je Hamza, moeten we maar naar het buitenland verhuizen?’

Zelfs het woord schok lijkt nog een understatement om de gemoedstoestand te beschrijven van de aanhangers van Fatah, de ochtend na de rimpelloos verlopen parlementsverkiezingen. ‘Politieagenten hebben bij bosjes op Hamas gestemd’ verzucht Hamza Abu Aisha. ‘Hoe kan dat nou als je salaris door de Palestijnse Autoriteit wordt betaald, door Fatah? We dachten dat de Palestijnen in staat waren een verstandige beslissing te nemen. Maar het blijkt dat je ze niet kan vertrouwen.’

De partijliederen van Fatah zijn uit alle uitzendingen geschrapt. FM 105 zendt alleen neutrale nationale liederen uit. ‘Niemand weet er gaat gebeuren’, zegt Said al-Hamri, de directeur van het station. ‘We vrezen het ergste: dat Hamas onze zender sluit.’

Uitbundige vieringen zijn er nauwelijks, overdag in Gaza-Stad, Hier wonen de vaandeldragers van Hamas wonen: leider Mahmoud Zahar, lijsttrekker Ismail Haniyeh, en icoon van het moederschap Umm Nidal. Het is het bolwerk van de islamistische beweging - spottend wel eens Hamastan genoemd. Van de muren langs de straten staren the day after duizenden gezichten van kandidaten de voorbijgangers van aanplakbiljetten tegemoet. De klassieke plakaten van martelaren zijn verdrongen naar de marge.

Umm Nidal, verguld met haar intrede in het parlement, ontvangt in de patio van haar huis. De 56-jarige vrouw dankt haar faam op de straten in Gaza aan een video waarop ze haar zoon Mohammed in 2002 de mitrailleur in handen gaf en een afscheidskus gaf voor hij een joodse nederzetting binnendrong, vijf Israëli’s vermoordde en zelf werd doodgeschoten. Nog twee van haar zoons zijn de martelaarsdood gestorven.

‘Ik begrijp niet waarom de aanhangers van Fatah zo geschokt zijn. We zijn allemaal broeders en zusters, we behoren tot hetzelfde volk.’

Kort voor de verkiezingen was Umm Nidal op bedevaart in Mekka. Op terugweg deed ze Syrië en Egypte aan en overal kreeg ze hetzelfde gevoel – ‘iedereen bood zijn ziel aan voor Hamas’. Wat ze maar wil zeggen: ‘Hamas kan met Arabische landen bouwen aan een Palestijnse economie die onafhankelijk is van het Westen. Hamas is betrouwbaar voor de Arabische wereld.’

Hamas gaat volgens haar ‘langzaam de orde in de Palestijnse gebieden veranderen’. Umm Nidal hoopt dat Hamas het ministerie van Onderwijs krijgt om ‘steeds meer lessen in de islam verplicht te stellen voor iedereen’. De religieuze opvoeding moet zich niet beperken tot de moskee.

Het zijn visioenen waar Hamza Abu Aisha en de andere radiomakers van Fatah van sidderen. ‘Op de zenders van Hamas zeggen ze al dat Hamas vanaf nu de macht heeft’, zegt hij. ‘In bedekte termen vallen ze ons van Fatah aan, wij zouden geen echt moslims zijn, maar ongelovigen. De Hamas-leiders moeten hun aanhangers in toom houden, anders loopt het in de Gazastrook uit op een bloedbad.’

Zenderdirecteur Said al-Hamri schuift een fax over tafel, die in de loop van de nacht is binnengekomen. Vaag is er een brief van de Mossad op afgedrukt, in het Hebreeuws, waaruit op te maken valt dat de Israëlische geheime dienst voorstander zou zijn van een machtswisseling in de Palestijnse Autoriteit. ‘Zie je wel, er is meer aan de hand’, zeggen Al-Hamri en Abu Aisha.

Om de verbluffende overwinning van Hamas te verklaren grijpen ze naar het complotdenken. ‘Nee, uitgezonden hebben we dit nieuws nog niet, maar we geven wel hints dat er een spelletje wordt gespeeld.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden