Iedereen begrijpt dat een aap in een auto wél leuk is, dierenleed niet

Beeld de Volkskrant

VW testte uitlaatgassen op mensen. Dat was het nieuws aan het begin van de week. Het komt meteen binnen bij het publiek. Mijn sensatiebeluste hart begon ook meteen sneller te kloppen.

Ik riep hardop: 'Ze hebben wát gedaan?'

Ze hebben vrijwillige proefpersonen af en toe in een ruimte gelaten met uitlaatgassen en die mensen hebben daar geen hinder van ondervonden. Een goedgekeurde test. Niet veel schadelijker dan een paar uurtjes op een druk kruispunt staan.

Dat hebben ze gedaan.

De tests moesten aantonen dat de belasting van dieselverontreinigende stoffen is gedaald dankzij moderne emissiebeheersing, maar de test bewijst niets. De gezondheidsrisico's van stikstofdioxide op korte termijn zijn veel minder groot dan risico's op lange termijn. Dat was van tevoren te bedenken. En zo verdampte het nieuws weer.

De kranten hadden beter kunnen koppen: 'VW had wat langer uitlaatgassen op mensen moeten testen om werkelijk wat te bewijzen.'

Die test die ze op apen deden, bleek wat pijnlijker. Ook al mochten de apen tijdens het inademen van de uitlaatgassen tekenfilms kijken, en al was er gesjoemeld met de uitlaatgassen zodat deze wat minder schadelijk binnenkwamen, vooral het onderzoek daarna op de effecten was nogal pijnlijk voor de dieren, en toen kwamen er voor VW ook nog de verkeerde resultaten uit.

Bruce Springsteen zei al: 'Nobody wins unless everybody wins.'

Het testen op zich is geen unicum. Het schijnt volop te gebeuren. Ook in Nederland worden uitlaatgassen getest op dieren (en mensen.) Het RIVM gebruikt die testen hier voor onderzoek naar luchtverontreiniging.

Ik las ergens over die apentest ten behoeve van de autoindustrie: 'De proef was aanvankelijk bedoeld als reclamestunt, om te laten zien hoe schoon nieuwe dieselauto's zijn.' Welke zot zou dat hebben bedacht?

'Ja, dat is leuk', riep iemand enthousiast, 'dan stoppen we tien apen in een hok, zetten de uitlaat van de wagen erop, en dan ziet iedereen hóe schoon onze auto's zijn!' Ik stel me voor dat het dan heel erg stil wordt aan de vergadertafel óf iedereen gaat lachen, goeie grap. Maar nee, het is mijn voorstellingsvermogen te boven gegaan.

Het moet natuurlijk andersom, ik dacht dat iedereen dat wel wist. Je moet niet laten zien dat die apen tegen die auto kunnen, je moet laten zien dat die auto tegen apen kan. Laat tien apen een uurtje in een Volkswagen Beetle spelen en toon aan dat die auto dat overleeft. Zoals met de beste tv-reclame ooit, van Witte Reus, met dat enorme witte laken dat ze vol met vieze troep gooiden en er daarna een paar olifanten en apen op lieten spelen. Toen werd het laken gewassen in een zwembad vol Witte Reus en terwijl honderden mensen er omheen stonden te juichen en te zwaaien met witte zakdoeken werd dat laken er weer schoon uitgetrokken door een helikopter. Of die Samsonite-reclame uit 1976 waarin een olifant op een koffer ging staan, en er zelfs op zitten.

'Hé, mijn Samsonite!', riep een man, en hij trok zijn koffer onder de billen van die olifant vandaan.

Iedereen begrijpt dat het zo wél leuk is, maar andersom niet. Je gaat niet met een koffer op een olifant zijn kop slaan en dan zeggen: 'Kijk, nauwelijks een bult op zijn hoofd, dus met onze koffers is niets mis.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.