Iedere week een snoepje voor Wilders

RON MEERHOF

Goed nieuws voor Geert Wilders, op de wekelijkse persconferentie van de minister-president: criminele vreemdelingen raken sneller hun verblijfsvergunning kwijt. Premier Rutte vond het vrijdag zo belangrijk dat hij het als eerste besluit van de ministerraad bracht.

Een week eerder was het de beurt aan vicepremier Verhagen, die als invaller de persconferentie begon met de afkondiging van het boerkaverbod. En de week dáárvoor trapte Rutte af met de invoering van de minimumstraffen.

Voor geoefende Ruttewatchers is de boodschap van zo'n serie wel duidelijk: er komt pijn aan voor gedoogpartner Wilders en die moet worden verzacht. Op alle manieren moet worden uitgestraald dat de gedoogpartner zeer belangrijk is en op de wenken wordt bediend bij het terugdringen van immigratie en op het gebied van law & order.

Er komt heel veel pijn aan. In de komende onderhandelingen over nieuwe miljardenbezuinigingen is voor Wilders nauwelijks iets te winnen. Vrijwel iedere bezuiniging staat haaks op het PVV-programma. Het zal alles sociaal-economisch zijn wat de klok slaat. Voor de PVV met zijn voornamelijk sociaal-culturele agenda valt daaraan geen eer te behalen. Dat wordt maandenlang afzien. Vandaar de pr-campagne nu.

In coalitiekringen zijn ze zich terdege bewust van de lastige positie van de PVV. 'Als Geert iets over zijn kant moet laten gaan, wil hij er iets voor terug', zegt een oudgediende. 'Als we hem dan niet snel genoeg bedienen, maakt hij het ons lastig. Daar kun je de klok op gelijk zetten.'

Een andere bron binnen de coalitie waarschuwt voor complotdenken aangaande de mediastrategie van het kabinet. 'Het is niet zo dat minister Leers even een maatregel kan compenseren van het ministerie van Onderwijs, als die voor Geert vervelend uitvalt. Tot een dergelijk niveau van coördinatie zijn we niet in staat.'

Anders ligt het als lang van tevoren te voorspellen is dat een bepaalde periode politiek moeilijk wordt voor de gedoogpartner. Dat in maart onderhandeld zou gaan worden over de nieuwe hervormingen (de 'tussenformatie'), was het kabinet al in het najaar duidelijk. Daar lijkt het huidige offensief dan ook mede door ingegeven.

De vorige 'lastige' periode was de week rond Prinsjesdag. Vrijdags zaten journalisten klaar om Rutte door te zagen over de Miljoenennota, maar de premier begon met een zeer uitgebreid verhaal over veiligheid, immigratie, minimumstraffen, het boerkaverbod enzovoort. Vervolgens: 'We komen vandaag met vijf wijzigingsvoorstellen die het vreemdelingenbeleid aanscherpen...'

De week daarop werd heel duidelijk wat het kabinet had proberen te doen en hoe hard dat nodig was. Geconfronteerd met kritische vragen over de bezuinigingen had Wilders nauwelijks tekst. Zonder de PVV was het nog erger geweest, zei hij. En bedenk dat er veel tegenover staat. Kijk eens wat we allemaal doen op het gebied van immigratie! Maar daar wilde de pers het even niet over hebben. Voor het eerst in zijn loopbaan stond hij te hakkelen.

Het was niet gelukt Wilders dekking te bieden en dat heeft de coalitie geweten ook. In de Algemene Politieke Beschouwingen ging Wilders zo hard tekeer tegen oppositieleider Cohen ('bedrijfspoedel!') dat de CDA-fractie zich dood geneerde. De dag daarop was het beruchte incident met Rutte: 'Doe es normaal, man!'

Een coalitiebron: 'De boodschap was duidelijk: ongemak voor Geert is ongemak voor de coalitie. Daar zorgt hij wel voor.'

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden