Iedere Belg wil een eigen stukje van de muur van beton

BelgiëBart Dirks..

Bart Dirks

Wil je als Belg een beetje meetellen,dan bezit je niet één, maar twee huizen. En de tweede woning is dan steevast: een koopappartement aan de kust.

Flatgebouwen hebben de duinen verdrongen door beton. Er zijn inmiddels maar liefst 80 duizend kustappartementen, stuk voor stuk in particuliere handen. De helft daarvan heeft zeezicht.

De Belgen scholen samen op de amper 67 kilometer lange kuststrook van Knokke-Heist aan de Nederlandse grens tot aan de Panne, bij Frankrijk. Ze komen om te zwemmen en te zonnebaden – vaak op strandstoelen die ter plaatse worden verhuurd – maar ook om te flaneren op de brede boulevards met winkels en opvallend veelmakelaarskantoortjes die appartementen aan zee verkopen.

Natuurlijk stikt het er ook van de restaurants, want ’s middags wordt er uitgebreid geluncht. De Zeeuwse mosselen zijn favoriet, al klagen de Belgen graag dat Nederlanders ondermaatse en peperdure mosselen leveren.

De vraag naar een vakantiewoning aan de kust lijkt onstuitbaar. Per saldo komen er elk jaar 1500 appartementen bij, ten koste van campings en hotels. Legio zijn de verhalen over gebouwen die er eigenlijk nooit hadden mogen komen. Over gemeentebesturen die een oogje dichtknepen als er weer eens een stukje duingebied verloren ging. Over projectontwikkelaars die grof geld verdienden. Decennialangwaren er nauwelijks bestemmingsplannen, laat staan strenge regels voor het beschermen van de laatste stukjes open natuur.

De Belgen noemen de appartementen de ‘democratisering van het toerisme’. In de negentiende eeuw verrezen in Oostende en Blankenberge de eerste luxueuze hotels voor de happy few. De sjah van Perzië kwam er logeren, net als de Russische keizerlijke familie.Oostende werd de ‘koningin der badplaatsen’.

De Eerste Wereldoorlog maakte daar abrupt een einde aan, maar na 1918 kreeg de regio een nieuwe impuls door de bouw van villa’s. Kort voor Pasen stuurde de Brusselse bourgeoisie de tuinman vooruit. Als alles op orde was, volgde de familie met het overige huispersoneel. Eind september gingen de luiken weer maanden omlaag.

Na alweer een vernietigende wereldoorlog raken de eerste appartementencomplexen in zwang. Het waren panden van drie verdiepingen, in Oostende soms ook al wat hoger. De echt grootschalige hoogbouw kwam in de jaren zeventig op. Zeven tot tien verdiepingen werd de norm, al heeft het Europacentrum in Oostende er zelfs 35.

Er werd veel gesloopt; voor projectontwikkelaars waren het gouden tijden. Ze maalden niet om een art nouveau- of belle époque-huisje meer of minder. Ze konden de particuliere eigenaars van de bestaande lage appartementsgebouwen makkelijk uitkopen met de belofte dat ze een mooi optrekje kregen in de nieuwe flatgebouwen.

Maar is de Belgische kust, die muur van beton, eigenlijk nog wel mooi? De badgasten halen hun schouders op. Als je je omdraait, zie je de flats niet meer. En vanaf je balkon heb je een prachtig uitzicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden