Ieder islamiet op zijn eigen wijze

'Toen ik elf was liep ik al te mopperen over Jezus', zegt Bas. Nu is hij moslim. Bekeerd. Vanwege die Jezus, maar ook om tal van andere redenen, zo blijkt gaandeweg....

Afgezien van de stoïcijnse barpianist (Hein Franssen), die het ene biertje na het andere verschalkt, hangen alle personages het islamitische geloof aan, en wel ieder op zijn heel eigen wijze. Hoe dat precies is, vertellen ze in puntige monologen die soms veel weg hebben van een korte redevoering.

Op die manier belicht Paul Feld in Aladdin en de Ayatollah verschillende verschijningsvormen van de islam. Het stuk ligt in het verlengde van een studie die de Growing up in Public-schrijver en -regisseur eind jaren negentig maakte en die toendertijd resulteerde in Duivelsboek, een theatrale lezing. Feld bouwde die uit tot deze 'theaterthriller' die gezien de ontwikkelingen na 11 september nauwelijks beter getimed had kunnen worden.

Fatima (Debbie Korper) verhaalt hoe ze werd uitgehuwlijkt en haar studie dreigde te moeten opgeven; de broers Aladdin (Rogier Philipoom) en Muhammed Adam Ali (Marcel Faber) presenteren ieder hun levenswijze, die zo sterk verschilt dat hun ontmoeting uiteindelijk tot een drama met leiden; en dan is er nog die vreselijke, bekeerde Bas (een sterke Harm van Geel).

De confrontatie aan het einde daargelaten, is er heel weinig interactie tussen de personages. Zij praten tegen zichzelf en hebben altijd gelijk. Als geheel krijgt Aladdin en de Ayatollah daardoor iets heel gestileerds, en tegelijkertijd merkwaardig spannends: er zal iets gebeuren tussen deze mensen, maar wat is moeilijk te voorspellen. Er broeit van alles, maar in hun strak verteld verhaal ligt doorgaans weinig emotie.

Wel wil hun lichaam soms een eigen gang gaan, hetgeen leidt tot komische intermezzo's in de lijn van The Singing Detective: dan scheren Aladdin en Muhammed onverwacht als tapdansende Blues Brothers over de scène, verandert Bas in een wervelende derwisj en ga je bijna in de liefde geloven bij Björks stemgeluid uit Dancer in the Dark. Zegt Aladdin: 'Khomeiny's probleem nummer 2067 verbiedt alle muziek, die je stemming en gevoelens verandert. Nou vraag ik je: Welke muziek doet dat niet?'

Die muzikale onderbrekingen zijn dan ook eigenlijk de enige momenten waarop de voorstelling op het gemoed speelt; verder houdt Feld het stuk sober en laconiek, en steeds opnieuw heel intrigerend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden