Identificatieplicht leidt tot processen

Werknemers die weigeren te voldoen aan de Wet op de Identificatieplicht en daarom flink worden gekort op hun netto salaris, gaan procederen tegen de fiscus, werkgevers of de staat....

JEROEN TROMMELEN

Van onze verslaggever

Jeroen Trommelen

AMSTERDAM

De gedupeerden zullen hun juridische procedures vooral richten op de belastingdienst. Die heeft honderden Nederlanders overgeheveld naar het 'anoniementarief', waarin ze 60 procent van hun bruto-inkomen aan de fiscus moeten afdragen.

Van de 'enkele duizenden zeurpieten die weigeren een kopie van hun paspoort in te leveren', zoals iemand het op de bijeenkomst ironisch formuleerde, moeten enkele honderden rondkomen van inkomens ver beneden bijstandsniveau. 'Vanwege het principe, maar ook omdat er tot dusver ongelooflijk weinig discussie over is gevoerd', zei weigeraar drs C. Admiraal.

De plicht om een kopie van het paspoort aan de werkgever te overhandigen, wordt gehanteerd als onderdeel van de nieuwe 'beperkte' identificatieplicht die afgelopen juni in werking trad. Admiraal: 'Ik vind het een verkapte Ausweis. Er worden allerlei administratiesystemen aangelegd, en die worden uiteindelijk voor andere doelen gebruikt. Ik kan tegenwoordig niet eens een auto huren zonder mijn paspoort te laten kopiëren. Voor de discussie daarover wil ik tot het einde gaan.'

Onder de aanwezigen waren enkele juristen, veel andere academici, een paar uitkeringsgerechtigden en een handvol 'gewone' werknemers. J. Derks is milieumedewerker bij de Vereniging van Nederlandse Chemische Industrie en heeft zich verdiept in de Wet op de Loonbelasting 1964. Er is wat hem betreft haast bij een procedure.

'Ik ben een fors deel van mijn inkomen kwijt', zegt weigeraar Derks. 'Na aftrek van vaste lasten houden we duizend gulden over om met het hele gezin van te leven. Dat hou je niet onbeperkt vol.'

Zijn werkgever had weinig begrip voor zijn actie tegen de identificatieplicht, en zijn naaste collega's beschouwen hem als iemand die tegen windmolens vecht. Maar de strijd moet gestreden: 'Het is een hele merkwaardige wet, die ook nog zijn doel voorbij schiet. De staat wil me medeplichtig maken aan het opsporen van illegalen. Ik vind dat die dat zelf maar moet doen.'

Voor beleidsmedewerkster P. Harmsen van de Technische Universiteit in Delft kosten die principes 850 gulden per maand, waardoor ze 950 gulden overhoudt. Ze wil niet 'medeplichtig zijn' aan een beleid dat ze afkeurt. De opsporing van illegalen wijst ze af. 'Die leveren een belangrijke bijdrage aan de economie en hebben vaak een heel arbeidsverleden, waarin ze premies hebben afgedragen en alles.'

Werkgevers reageren erg braaf op de nieuwe regeling, is de kritiek van tegenstanders. Vrijwel alle werknemers in Nederland is gesommeerd een kopie van hun paspoort in te leveren, terwijl de wet dat niet eens voorschrijft. Er wordt slechts een 'afschrift' verlangd van een identiteitsbewijs. Alleen het nummer laten noteren is formeel al voldoende.

Een paspoortkopie afgedrukt op een baksteen, is al geaccepteerd. Hetzelfde geldt voor een groepsfoto van 26 medewerkers van de Amsterdamse Joke Smit School die hun paspoort (onleesbaar klein) ophouden. Uitzondering onder de werkgevers is de Hogeschool Amsterdam, die de werknemers in staat stelt een 'verklaring van bezwaar' te tekenen en dat papier opbergt zonder verder documenten te vragen.

Tijdens de bijeenkomst in Amsterdam deden velen suggesties voor kort-gedingen, rechtszaken en bodemprocedures. Maar de aanwezige juristen zijn weinig hoopvol. De Amsterdamse advocaat mr M. Zumpolle: 'Je kunt de wetgeving zelf niet aanvechten en het een werkgever moeilijk kwalijk nemen dat hij de wet uitvoert. Misschien kun je de belastingdienst verwijten dat die zijn vrijheid om van de regel af te wijken, niet gebruikt.'

Want de principiële weigeraars kunnen de te veel betaalde belasting na een jaar terugkrijgen. De hoge aanslag is formeel alleen bedoeld om te voorkomen dat wie anoniem wil blijven, te weinig belasting betaalt. 'We zijn niet anoniem', klonk het in de zaal. Van allen zijn bij de fiscus naam, adres, werkgeversverklaring en sofinummer bekend.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden