Idee valt slecht bij coalitiegenoten en oppositie VVD wil nieuwkomers weren uit grote stad

De VVD wil een stringent spreidingsbeleid gaan voeren voor nieuwkomers. Maar hoe dit vorm moet krijgen, is ook de liberalen niet geheel duidelijk....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG

De VVD zegt zich zorgen te maken over de concentratie van allochtonen in delen van de grote steden in de Randstad. De kans op integratie neemt af, naarmate het vooruitzicht op werk geringer wordt. Een effectief spreidingsbeleid zou de verdere ontwikkeling van armoedegetto's kunnen doorbreken, menen de liberalen.

Spreiding kan volgens de VVD gerealiseerd worden door in de zogenoemde inburgeringscontracten die de overheid met nieuwkomers zal afsluiten, te regelen dat zij zich niet vestigen in de grote steden. 'Ik denk dat je dat met een asielzoeker kunt afspreken', zei VVD-fractiespecialist Rijpstra.

Voor de EO-radio zei hij donderdagochtend: 'Een van de mogelijkheden die wij zullen onderzoeken is of je met een inburgeringscontract tegen de mensen kunt zeggen: wij bieden je een cursus Nederlands, wij bieden je de kennis van de Nederlandse cultuur. Maar om het goed te laten verlopen, vinden wij dat je het daar moet gaan doen. In een plaats in Nederland en niet allemaal in de grote steden.'

Een in 'alle opzichten onzinnig verhaal', reageerde de PvdA. 'Zoiets werkt niet', verklaarde CDA-fractieleider Heerma. 'Een overbodig plan', oordeelde D66-fractiespecialist Dittrich. 'Het is al lang beleid dat asielzoekers gespreid over Nederland worden opgevangen en gehuisvest.'

Aan het eind van de dag ontkende Rijpstra met grote stelligheid dat zijn fractie aanstuurt op verplichte spreiding van nieuwkomers.

Als nieuwkomers met een verblijfsvergunning in Amsterdam of Rotterdam willen wonen, hebben ze dat recht zoals alle andere burgers. De Grondwet en het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens verbieden het maken van onderscheid tussen personen.

Rijpstra: 'Maar je kunt als overheid wel tegen ze zeggen: je kansen in Amsterdam zijn minimaal. Zou je niet eens kijken of je mogelijkheden elders in Nederland beter zijn? Overigens kan ik ook niet overal wonen waar ik wil, want sommige gemeenten hanteren het criterium van economische gebondenheid.'

De organisatie die de opvang van asielzoekers regelt, de Centrale Opvang Asielzoekers (COA), stelt dat asielzoekers sinds jaar en dag gespreid worden gehuisvest. De meeste gemeenten stellen twee promille van hun woningenbestand beschikbaar voor de huisvesting van asielzoekers. De spreiding over het land volgt tamelijk nauwkeurig de spreiding van de Nederlandse bevolking.

Waar toegelaten asielzoekers uiteindelijk blijven, wordt niet centraal geregistreerd. 'Maar vrijwel zeker blijft het merendeel in of nabij de plaats waar ze het laatst zijn gehuisvest', stelt de COA. De meesten schrijven zich in de gemeente in waarmee ze vertrouwd zijn geraakt.

'Als ze naar een andere gemeente willen, zullen ze zich daar moeten inschrijven', aldus een woordvoerster van de organisatie. 'Voor hen geldt geen enkele voorrangsregeling. Dus om een eigen huis in een grote stad te krijgen, zullen ze op z'n minst geruime tijd op de wachtlijst moeten staan.'

De VVD wekt volgens Dittrich ten onrechte verwachtingen bij een deel van de Nederlandse bevolking, verwachtingen die de liberalen met dit soort voorstellen volgens hem niet kunnen inlossen. Dittrich: 'Ik vind het opmerkelijk dat de VVD niets zegt over de asielcijfers van januari en februari. Die wijzen op een daling van het aantal asielzoekers en daarmee zou de VVD toch blij moeten zijn.'

De VVD-fractie zegt zich met haar jongste bijdrage aan het immigratiedebat te richten op alle nieuwkomers, dat wil zeggen ook op buitenlanders die in het kader van gezinshereniging of gezinsvorming naar Nederland komen. De liberalen onderkennen dat voor deze categorie nieuwkomers de plaats van bestemming al vastligt vóór binnenkomst: de woonplaats van gezin of echtgenoot.

Rijpstra: 'Maar ook dan geldt dat je als ambtenaar van een grote stad tegen zo'n gezin zou kunnen zeggen dat hun kans op werk elders in het land wellicht beter is.'

Het Nederlands Centrum Buitenlanders (NCB) is verbolgen over de uitspraken van Rijpstra. Het idee van de VVD komt neer op deportatie, zegt NCB-directeur I. Akel. 'Rijpstra koppelt ten onrechte het inburgeringscontract aan woonsituaties. Daarover staat in zo'n contract niets. Het zou ook zeer onterecht zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.