Iconen van de schaatskoorts

Rintje, Sven, Fabienne: fotograaf Stephan Vanfleteren vereeuwigde schaatslegendes en -beloftes voor boven de tribunes van Thialf. Het vernieuwde Heerenveense stadion wordt vandaag heropend.

Dit zijn de Tien van Thialf (u ziet er alvast acht op deze pagina's). Heden, verleden, toekomst. Voormalige kampioenen. Regerende kampioenen. En wie weet, de kampioenen van morgen. De tien beeltenissen komen metersgroot in het ovaal boven de tribunes van het vernieuwde schaatsmekka in Heerenveen te hangen - vandaag komt de koning langs, voor de officiële opening.

Fotograaf Stephan Vanfleteren maakte de portretten. Bekentenis: hij heeft weinig met de sport. Hij is Vlaming, daar heerst de schaatskoorts niet. Soms, bij het zappen, kwam hij per ongeluk langs Mart Smeets. Een opening van 10,2. Een slotrondje van 30,1. Puntentotalen. Pure abstractie. De klapschaats, daarvan heeft hij nog net meegekregen dat die een revolutie betekende.

En Rintje, ja, Rintje Ritsma kende hij wel. Schaatsgod met blonde krullen. Hij hulde hem in winterse kledij. Zo'n stoere kerel kun je heel goed als een poolreiziger neerzetten. De muts is niet alleen een wapen tegen een Siberische wind. Die camoufleert ook vol mededogen dat de krullen wel zo'n beetje verdwenen zijn. Het geeft tegelijkertijd ook ruimte aan de brede lach, met een nog altijd perfecte rij tanden.

Vanfleteren fotografeert graag sporters. Voetballers, roeiers, wielrenners vooral. Dan staat er wel iemand voor je lens. Hij voelde het bij Sven, bij Ireen. Kampioenen. Dan mag je de atleet, op de toppen van zijn of haar kunnen, verheerlijken. Hij laat ze in de verte kijken, want daar ligt alweer de volgende zege. Of het beeld niet te veel associaties met olympiërs in de jaren dertig oproept? Oei. Straffe vergelijking, dit. Hij zou het vervelend vinden, het is zeker niet wat hij beoogde. Vereren mag.

Ziet hij parallellen met de door hem zo vaak vastgelegde wielersport? Beide disciplines tellen veel eigenzinnige types. Zelfbewust en daardoor een tikje stroef. Ze doen niet zomaar wat je ze vraagt. Nee, zo ga ik niet staan. Deze kant graag, dat is een betere houding. Piet de Boer (Jellum, 1946) heeft, ziet hij, het patina van de flandrien, de fietser die nooit opgeeft. De Boer was een schaatser met een recordaantal kortebaantitels, elf nationale, bijeen gesprint vanaf 1968. Fries sportman van de eeuw, nog voor Abe Lenstra en Rintje Ritsma. Zet hem een lederen valhelm in plaats van het oude mutsje op en je hebt een wielrenner.

Nee, hij denkt niet dat hij na deze fotosessies het schaatsen voortaan op de voet gaat volgen. Maar als straks op de radio het bericht passeert dat Sven Kramer weer kampioen is geworden, dan zal hij toch iets van een lichte euforie ervaren - dat wel.

Door: Rob Gollin

Ireen Wüst, goed voor vier maal olympisch goud. Stephan Vanfleteren
Rintje Ritsma, de Beer van Lemmer. Stephan Vanfleteren
Fabienne Diniz uit Borne, net als haar broer Sebas een fanatieke wedstrijdschaatser. Stephan Vanfleteren
Sven Kramer, grootmeester op vier afstanden. Stephan Vanfleteren
'Import-Friezin' Anni Friesinger-Postma. Stephan Vanfleteren
Tonny de Jong, oftewel Pocket Rocket. Stephan Vanfleteren
Piet de Boer, Fries sportman van de eeuw. Stephan Vanfleteren
Beert Boomsma, ijsmeester van Thialf. Stephan Vanfleteren

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.