Opinie

'Ian Thorpe is uit de kast, maar de sportwereld is er nog lang niet'

De Australische zwemlegende Ian Thorpe is uit de kast gekomen na een innerlijke strijd van vijftien jaar. Zijn worsteling is een signaal aan alle sportbestuurders en coaches om werk te gaan maken van homoacceptatie, schrijft Huub ter Haar.

Zwemmer Ian Thorpe.Beeld afp

Er hangt verandering in de lucht. In 2014 zijn al vijftien topsporters uitgekomen voor hun homoseksuele geaardheid, onder wie de Amerikaanse basketballer Jason Collins, de Engelse schoonspringer Tom Daley en de Duitse voetballer Thomas Hitzlsperger. Aan dit rijtje rolmodellen kan nu ook vijfvoudig olympisch zwemkampioen Ian Thorpe worden toegevoegd, lange tijd de tegenstrever van Pieter van den Hoogenband.

Ian Thorpe (31) worstelde sinds zijn 16de met zijn homoseksualiteit. Hij ontkende het al die tijd in alle toonaarden. Thorpe stopte op zijn 24ste met topsport en ging vervolgens door diepe dalen: hij leed aan depressies en raakte verslaafd aan alcohol. Zijn comeback op het hoogste niveau in 2011 mislukte.

Nationale identiteit
Ian Thorpe vreesde de reacties van zijn ouders, vrienden en de hele Australische natie, waar zwemmen tot de nationale identiteit behoort. 'Ik was bang dat Australië niet klaar was voor een kampioen die homo is', aldus Thorpe. Deze angst werd door de jaren heen almaar groter en Ian raakte verstrikt in een web van leugens.

Wereldwijd prijzen collega's, journalisten en politici zijn stap naar openheid. Hij zou de strijd met zijn angst gewonnen hebben. De zwemlegende hoopt met zijn 'bekentenis' levens te sparen en te voorkomen dat anderen hetzelfde moeten voelen als hij lange tijd deed.

Vrijwel alle commentaren zoomen vooral in op het gedrag van het zwemicoon zelf. Ik mis echter aandacht voor de rol van zijn omgeving. Blijkbaar hebben zijn ouders en zijn sportomgeving altijd gezwegen en hadden zij geen oog voor zijn worsteling. Het is de hoogste tijd dat sportbestuurders en coaches zich realiseren een belangrijke sleutel in handen te hebben om stilte en verlegenheid te doorbreken.

Kentering
Gelukkig is er in de Nederlandse sportwereld een kentering zichtbaar, maar die komt vooralsnog vooral van voetbalbond KNVB, onder aanvoering van de gedreven voorzitter Michael van Praag. De onzichtbaarheid van homo's en het gebrek aan acceptatie doet zich echter in alle sporten voor. Veel sportbestuurders en coaches doen alsof er geen problemen zijn. Ook voorzitters van clubs met meer dan duizend leden ontkennen de aanwezigheid van homoseksuelen in hun club. Vaak hebben ze geen idee hoe ze het thema bespreekbaar moeten maken, ondanks goede wil.

Uit onderzoek weten we dat homosporters drempels ervaren. Die moeten geslecht worden. Zelfs in een individuele en vriendelijke sport als zwemmen ontbreekt blijkbaar de veiligheid en openheid om jezelf te zijn. Die drempels verdwijnen alleen als de sportomgeving het thema homoacceptatie bespreekbaar maakt en meeneemt in de omgang van alle dag.

Pestgedrag
Aandacht hiervoor is van groot belang. Juist bij jongeren leeft vaak tussen hun 8ste en 28ste onzekerheid en over de seksuele identiteit, en in dezelfde leeftijd sporten ze veelal in georganiseerd verband. Tien procent van hen is niet-heteroseksueel. De helft van alle homojongeren overweegt op enig moment zelfmoord. Pestgedrag, schelden en grappen die de heteronorm uitventen, maken de sportomgeving onveilig.

Het is de hoogste tijd dat sportbestuurders en coaches beseffen dat ze niet alleen verantwoordelijk zijn voor de lijnen op het veld, maar ook voor de sociale veiligheid van al hun leden, en met name van hun lesbische, homo- en biseksuele leden. Niet alleen zogenoemde 'mannelijke' teamsporten als voetbal en hockey, maar alle sporten doen er goed aan corrigerend op te treden en de acceptatie van homo's bespreekbaar te maken. Dat kan op vele manieren: tijdens coachmomenten, bij aanvoerdersoverleg, wedstrijdbesprekingen en in de kantine.

Huub ter Haar is medewerker van de John Blankenstein Foundation.

Ian Thorpe.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden