I-mode is ultieme test voor KPN

E-Plus, de Duitse dochter van KPN, heeft een Europese primeur: zij introduceerde deze week als eerste i-mode, de Japanse mobiele internetdienst....

Als bijen op zoek naar honing verdringen honderden technologiefans zich rond de tientallen ultralichte mobieltjes. Ze willen het wonder met eigen ogen zien. I-mode, de succesvolle Japanse standaard voor mobiel internet, is in Europa - en het werkt.

Fotootjes, verkeersinformatie, en krantenberichten springen vlot van de kleurenschermpjes. Ook de 16-stemmige bel-melodietjes oogsten enthousiasme. Tieners luisteren heupwiegend naar de laatste popsongs, een oudere dame tovert tot haar vreugde het levensechte geluid van een jaren zestig telefoon uit het Japanse mobieltje. 'I-mode ist geil', zoemt het op de Cebit, Europa's grootste high tech-beurs.

E-Plus had deze week in Hannover veruit de best bezochte stand van alle telecombedrijven. Geen wonder. De Duitse KPN-dochter was het enige bedrijf uit de noodlijdende sector dat écht iets nieuws had te melden.

Want na maanden van uitstel mocht E-Plus afgelopen woensdag i-mode lanceren. De mobiele dienst die KPN volgende maand in Nederland introduceert, is voor het eerst toegankelijk buiten het land van de rijzende zon. 'Nur bei E-Plus.'

E-Plus-topman Uwe Bergheim is trots als een pauw. Eindelijk heeft hij iets leuks te melden. Goed, KPN moest deze week 13,6 miljard euro afschrijven op de waarde van zijn Duitse dochter, waardoor het aanstaande maandag bij de jaarcijfers een recordverlies bekend zal maken. En ja, E-Plus mag dan de derde mobiele aanbieder van Duitsland zijn, afgelopen jaar verloor het alleen maar marktaandeel.

Maar nu krijgt Bergheim eindelijk positieve kritiek. 'E-Plus macht i-mode zum R-folg', koppen serieuze Duitse kranten opgewekt. De bewering dat E-Plus het plotselinge succes niet aan zou kunnen, wuift Bergheim weg.

Veel van zijn concurrenten doen i-mode af als 'eiland' binnen de bestaande standaard voor mobiel internet, wap. De eerste versie van deze diensten flopten de afgelopen jaren jammerlijk, vanwege de ongekende traagheid, hoge prijzen en gebruiksongemak.

Intussen hebben telecombedrijven hun netwerken opgewaardeerd met de techniek gprs. Hiermee worden wap-diensten zoals mobiel bankieren en routeplanners een stuk sneller, maar de aanbieders durven het grote publiek nog niet te lokken via reclamecampagnes.

In plaats daarvan kijken zij met argusogen hoe het KPN en E-Plus vergaat bij de introductie van i-mode. Dat verschilt technisch niet eens zoveel van wap - ook i-mode maakt gebruik van het gprs-netwerk.

Het onderscheid zit vooral in de beleving bij de gebruiker. I-mode heeft een ander besturingssysteem (de browser), en de superieure Japanse telefoontjes met kleurenscherm doen de doorsnee Nokia snel vergeten. KPN en E-Plus zijn zo verstandig geweest om de toestellen ook geschikt te laten maken voor de wap-diensten van concurrenten.

Telefoontjes komen er genoeg voor i-mode. De Japanse fabrikant NEC, leverancier van de eerste i-mode-telefoon (249 euro inclusief E-Plusabonnement) krijgt in april concurrentie van Mitsubishi-dochter Trium. En in de zomer komt Toshiba met een speciaal voor de Europese markt ontwikkelde i-mode telefoon. 'Die moet voor rond de 100 euro in de winkel liggen', zegt Bergheim, die zijn sporen verdiende als de Duitse directeur van repenfabrikant Mars.

Zelfs Europese leveranciers van mobieltjes zoals Nokia en Ericsson beginnen inmiddels interesse te tonen. Siemens, dat tot voor kort ook niets van i-mode wilde weten, had gisteren een gesprek met KPN over de mogelijke levering van mobieltjes voor de nieuwe standaard. 'Ze zien nu pas wat ze dreigen mis te lopen', zegt Bergheim.

Dit jaar hoopt E-Plus circa een half miljoen i-modeklanten aan te trekken. Die moeten E-Plus de broodnodige omzetgroei brengen.

Niet dat i-mode duur is. Net als in het Japanse voorbeeld van NTT DoCoMo heeft E-Plus de basisprijs bewust laag gehouden: slechts drie euro per maand bovenop het gewone abonnement. Verder betaalt de klant per hoeveelheid verzonden informatie. Zo kost het versturen van een gemiddeld e-mailbericht 22 eurocent, lezen van een bericht uit de Duitse editie van Financial Times vier cent, en een nieuwe belmelodie 14 cent.

Toch leert de Japanse praktijk dat i-moders gemiddeld 20 procent meer aan hun mobieltje besteden dan gewone bellers. Bergheim verwacht dat de gemiddelde omzet per gebruiker - die bij E-Plus onder druk staat - zal stijgen tot circa 25 euro per maand. De omzet van E-plus groeit hierdoor alleen al 10 procent, nog afgezien van de nieuwe klanten die Bergheim met zijn i-mode-dienst binnenhaalt.

Ook voor de partners die de inhoud van de mobiele internetpagina's leveren, is i-mode zo aantrekkelijk mogelijk gemaakt. Een van de belangrijkste wijsheden die de Japanners KPN en E-Plus voorhielden is: wees niet te hebberig. De helft van alle sites zijn daarom gratis. Indien klanten zich moeten abonneren op een nieuwsdienst of andere service (kosten: hooguit 2 euro per maand), ontvangt de leverancier van de content 86 procent van de opbrengsten. De rest gaat naar E-Plus.

Anders dan op internet, verdienen ook de aanbieders van 'gratis' informatie geld. E-Plus deelt namelijk de opbrengsten van het gegenereerde dataverkeer met de bezochte sites. Ook hier gaat 14 procent naar het belbedrijf, de rest naar de contentleverancier.

Tot de zestig exclusieve partners van E-Plus horen onder meer Der Spiegel, Fleurop en het Duitse KNMI. Aan het eind van het jaar moeten dat er hondertwintig zijn - gesproken wordt met 250 partijen. Ter vergelijking: het Japanse DoCoMo levert nu toegang tot de sites van tweeduizend partners. Daarnaast ontwikkelden tienduizenden bedrijven en particulieren eigen i-modepagina's.

Dat i-mode nu pas in Europa wordt gelanceerd, lijkt vreemd. In Japan was de introductie precies drie jaar geleden, terwijl de alliantie tussen DoCoMo en KPN alweer dateert van medio 2000. Financiële en technische problemen hielden een eerdere poging echter tegen. En, niet in de laatste plaats, het kritische oog van de Japanners: zij vonden de eerste versies van de Europese i-mode simpelweg te slecht.

Als i-mode in Duitsland - de grootste telecommarkt van Europa - een doorslaand succes wordt, kan KPN opgelucht ademhalen. Het domste jongetje van de klas, dat bijna bezweek onder zijn schuldenlast, maakt dan alsnog een lange neus naar zijn critici. Maar als consumenten besluiten dat gewoon bellen toch de belangrijkste functie van een telefoon blijft, is mobiel internet ten dode opgeschreven - de geïnvesteerde miljarden in UMTS-licenties ten spijt.

Bij topman Uwe Bergheim is dat goed doorgedrongen. 'Wij nemen met i-mode een voorschot op de ontwikkeling van mobiel internet in Europa', zegt hij, duidend op de toekomstige introductie van UMTS. 'We moeten slagen, niet alleen voor onszelf en voor KPN, maar voor ons allemaal. Als i-mode flopt, heeft de hele mobiele sector een groot probleem.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden