I have a BV Nederland

Op 28 augustus aanstaande is het precies vijftig jaar geleden dat Martin Luther King zijn befaamde I have a dream-toespraak hield. Een mooi moment om eens na te denken over de kracht van het verhaal en de, al dan niet aanwezige, behoefte van mensen aan leiders die verhalen durven te vertellen.


In Nederland zijn politici over het algemeen geen verhalenvertellers. De vraag is ook of daar, binnen onze calvinistische cultuur, ruimte voor is. Je loopt het risico na een inspirerend verhaal slechts de vraag te krijgen: 'Wat koop ik ervoor?'


Maar toeval of niet, enkele dagen na het jubileum van de legendarische King-speech zal Mark Rutte voor Elsevier de vijfde H.J. Schoo-lezing verzorgen. Dat is verrassend nieuws, omdat Rutte nou niet bepaald bekendstaat als een man die ervan houdt om verhalen te vertellen.


We kennen onze premier als iemand die het heeft over de BV Nederland en zichzelf meer profileert als een manager dan als een premier wiens taak het is een volk ook te inspireren.


Daarom verheug ik me op zijn lezing. Het is een ultieme kans voor Rutte om eens te zeggen waar hij nu eigenlijk heen wil met Nederland. Hij kan eens praten over de tijdgeest in plaats van over de actualiteit, over hoe hij in een onzekere tijd tegen grote vraagstukken aankijkt, of hij denkt dat de bestaande ideologieën nog wel toereikend zijn. Niet zozeer over zijn ideeën als wel over zijn idealen zou ik graag meer horen. Zou de tekst er al zijn?


Wellicht heeft hij er onlangs in het zonnige Frankrijk aan gewerkt. Ik las laatst dat de premier zich daar een aantal dagen heeft teruggetrokken met kopstukken uit de VVD. Die hebben hem vast de nodige moed ingepraat, maar hem ook het vuur aan de schenen gelegd.


Wellicht dat iemand hem daar heeft aangeraden zich eens tot het Nederlandse volk te richten met een verhaal dat verder reikt dan de verdediging en uitleg van beleid.


VVD'er Hans van Baalen zei ooit in Pauw & Witteman dat Rutte er niet de man naar is om vergezichten te schetsen. Comedian Raoul Heertje, die daar ook aan tafel zat, merkte toen terecht op dat hij dat nu juist wel verwacht van een premier.


Op 2 september is daar dus de kans. Rutte op het spreekgestoelte, na een reflectieve periode in Frankrijk. Een King zal Rutte misschien niet worden, maar wie weet kunnen we wat neo-liberale poëzie verwachten:


'Ik heb een droom. Een droom voor de BV Nederland. Een droom dat op een dag deze in verval geraakte BV, waarvan wij als burgers allen aandeelhouders zijn, weer de weg omhoog vindt.


'Zoals u weet ben ik vóór mijn politieke leven werkzaam geweest in het bedrijfsleven. Ik maakte er daar een goede gewoonte van om iedereen op de werkvloer om zijn mening te vragen. Immers: te veel ideologische dogma's, zowel ter linker- als ter rechterzijde, leiden onvermijdelijk tot stilstand. Ik zal het maar toegeven: als leider wiens belangrijkste taak het is zijn burgers vertrouwen te geven in tijden van grote onzekerheid, heb ik het afgelopen jaar ronduit gefaald.


'Zoals u weet bevinden zich in de directie van onze BV twee tegengestelde stromingen: die van liberalen en die van sociaal-democraten. Het afgelopen jaar hebben vertegenwoordigers van beide stromingen het niet onder stoelen of banken gestoken dat ze liever niet met elkaar hadden samengewerkt. Te vaak hebben we het beleid dat van de ander afkomstig was, impliciet aangevallen, waarmee we feitelijk het vertrouwen in de hele BV hebben beschadigd.


'Pas afgelopen zomer heb ik ingezien dat hierbij voor mij een belangrijke taak is weggelegd. Als de directeuren van een bedrijf voortdurend openlijk zeggen dat het gevoerde beleid nu eenmaal een noodzakelijk kwaad is, een waterig compromis, zal het vertrouwen van de aandeelhouders als sneeuw voor de zon verdwijnen. Het is daarom van het grootste belang dat ik als CEO de komende tijd uit de verschillende ideologische opvattingen een gemeenschappelijke koers destilleer die ik onvoorwaardelijk kan verdedigen.


'Pas als dit gebeurt, als er een gezamenlijk idee zit achter het beleid als geheel, zal er uitzicht zijn op het verwezenlijken van de droom die ik vandaag heb: dat u eindelijk weer een auto en koelkast zult kopen en onze BV zijn glans hervindt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden