I.D.-baner helpt het rugzakje

Wie: Alex Bakker Functie: Leerkracht in het basisonderwijsErvaring: ‘NT2-kind is een mooie benaming.’..

Dat gaat goed. We zijn de Amstelmeerschool nog maar nauwelijks binnen of we stuiten op een klasje ‘doelgroepkinderen’.

1. ‘Doelgroepkinderen,’ zegt meester Alex, ‘zijn gekoppeld aan de:

a. voorschool.

b. onderbouw.

c. bovenbouw.

Alex: ‘Dat heeft te maken met de gewichtenregeling.’

2. Oké, meester. Maar waar heeft die gewichtenregeling dan weer mee te maken? Alex:

a. ‘Met de afkomst van de ouders.’

b. ‘Met het opleidingsniveau van de ouders.’

Zijn uitleg: ‘Een gemiddeld Nederlands kind staat voor 1.0, een doelgroepkind van de voorschool op 2.2. En dan is er nog een derde rating, van 1.3. Met die factor vermenigvuldig je een bepaald subsidiebedrag, en dat bepaalt voor een groot deel het budget waarmee we het moeten doen.’ De Amstelmeerschool is een school in één van de door de regering pasbenoemde achterstandswijken, en diverser dan hier kun je het, in elk geval wat de leerlingen betreft, niet snel krijgen.

3. Er zijn dan ook veel, heel veel NT2 kinderen op school. Dat zijn:

a. Nederlands-als-tweede-taal-kinderen.

b. Kinderen met een tweevoudige stoornis (bijvoorbeeld leer- en opvoedkundige problemen).

Alex vindt het een mooie benaming, NT2-kind, in plaats van kind met een bepaalde achterstand. ‘Andere benamingen denken vanuit een defect, en hier zit geen waardeoordeel in.’ De leerlingen zijn afkomstig uit zo’n twintig verschillende landen en spreken vaak geen Nederlands als ze voor het eerst in de klas komen. De Amstelmeerschool is befaamd om haar taalonderwijs aan kleuters, in het zogeheten taalspeellokaal. Een onderzoek van de UvA waarin de leeropbrengst van het Taalspeellokaal wetenschappelijk wordt aangetoond wordt deze maand verwacht. Interessant maar we laten het toch maar even passeren – Volkskrant magazine heeft er vorig jaar al uitvoerig over bericht. Maar als we het over jargon hebben, zegt Alex, dan is het aardig om te weten dat alvorens een buitenlandse kleuter Nederlands gaat praten, hij eerst de woorden opneemt (‘als een spons’). Maar hij kan, wil of durft ze niet meteen te gebruiken. En dan ineens, dan komt het.’

4. ‘Een kind in de stille periode’ is de officiële benaming voor een leerling die nog niet praat maar alleen luistert, informatie opslaat en verwerkt. Maar op de Amstelmeerschool spreken ze van:

a. ‘een luisteraar’.

b. ‘een kijker’.

c. ‘een zwijger’.

Daarna gaat Alex op zoek naar het rugzakje.

5. Wie bedoelt Alex als hij het heeft over ‘ons rugzakje’?

a. Een leerling met een handicap.

b. Een leerling zonder vaste woon- of verblijfplaats.

c. Een overblijfleerling .

6. Ook de rugzakjes zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, te weten 1, 2, 3 en 4. Die worden:

a. rekken genoemd.

b. mappen genoemd.

c. sterren genoemd.

Ha, daar is ie: het rugzakje heeft kleine pauze. Hij is een jaar of zes en racet op een driewieler over het schoolplein.

7. Alex: ‘Vroeger gingen deze kinderen naar het:

a. speciaal onderwijs.’

b. bijzonder onderwijs.’

‘Nu proberen we hen zoveel mogelijk op de gewone basisschool school te integreren. Om het voor elkaar te krijgen dat een leerling kan blijven en dat extra begeleiding mogelijk is, volg je een heel traject. Het is bijzonder dat hij al op zo’n jonge leeftijd is gekomen.’

Op de Amstelmeerschool is de staf zo goed als wit, en die zouden ze graag gekleurder zien. ‘Alleen,’ zegt Alex, ‘zonder op kwaliteit in te boeten. Dat betekent dat veel meer allochtonen een hbo-diploma moeten halen. En zover is het nog niet.’ Er komt, tot hun spijt, ook zelden een allochtone pabo-student stage lopen. Wel stelt Alex ons even later voor aan Esin, een Turkse onderwijsassistente, Joan, een Surinaamse lokaalassistente en Nazhia, een Marokkaanse lokaalassistente. Alle drie zijn ze zo’n zeven jaar geleden als I.D-baners (Instroom Doorstroom-baners) binnengekomen.

8. Wie worden ook ‘helpende handjes’ genoemd:

a. De onderwijsassistenten.

b. De lokaalassistenten.

9. En hoewel de baan ongeveer op hetzelfde neerkomt, zet u ze toch even in chronologische volgorde?

a. Melkertbaners, I.D.-baners, participatiebaners.

b. Participatiebaners, Melkertbaners, I.D.-baners.

c. I.D.-baners, Melkertbaners, participatiebaners.

Intussen zijn ook de I.D.-banen alweer afgeschaft. Joan moet sollicitatietrainingen doen en wordt uitgeplaatst, Nazhia mag via een nieuw zorgtraject blijven, en Esin heeft een opleiding gevolgd als onderwijsassistent en staat op de salarisrol. Ook in de keuken – op de Amstelmeerschool kunnen de kinderen tussen de middag warm eten– en de overblijfruimte zijn volop overblijfmoeders van Marokkaanse en Turkse komaf aan het werk.

Volgens meester Auke, hoofd der school gaat het nog een landelijk probleem worden met de overblijfouders; nu de werkloosheid afneemt, zijn die straks niet meer te vinden. Die kunnen binnenkort allemaal echt aan het werk, voorziet Auke. Veel van zijn collega’s gaan al met professionele organisaties in zee. Hij probeert zijn moeders zo op te leiden dat ze in combinatiebanen (bijvoorbeeld overblijfmoeder en lokaalassistent) kunnen gaan werken, zodat het aantrekkelijk voor ze blijft om op school te blijven. Vooral de combinatie met lokaalassistent is aantrekkelijk, want vanaf 1 augustus moet de school ook ruimte bieden voor de voorschoolse opvang. Auke: ‘Als iemand van half acht tot half negen kan komen werken en daarna tot de middagpauze met de armen over elkaar met zitten, vind je niemand voor zo’n baan.’ Het vergt alleen flexibiliteit in het subsidiëren: nu wordt de voorschool betaald door het Rijk en het stadsdeel, de naschoolse opvang van de belasting, etcetera. Auke gaat vergaderen – hij is bezig met een samenwerkingsproject met een koksopleiding, die dan ’s avonds ook voor de bejaarden in de buurt zou kunnen koken –, Alex laat de Huiskamer zien waar buurtbewoners terecht kunnen en er komt een speeltuin op het schoolplein. Want verscheidenheid is één ding, saamhorigheid is aan ander. De slogan van de Amstelmeerschool: ‘We willen het dorpsplein zijn in de buurt’. Alex: ‘Met alleen lesgeven redt je het hier niet.’

Carel Helder en Mirjam Bosgraaf

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden