Hysterie, Hollywood en politiek Cannes 2008

In Cannes, dat gisteren opende, moet naar Nederlandse films met een lampje worden gezocht...

CANNES ‘De druk is natuurlijk groot, maar het is ook een enorme eer dit festival te openen’, zegt de Braziliaanse regisseur Fernando Meirelles woensdagmiddag op een drukbezochte persconferentie, een paar uur voor de officiële opening van de 61ste editie van het Festival de Cannes. ‘Ik moet erbij zeggen dat ik er niet zeker van ben of Blindness de meest geschikte film is voor deze gelegenheid. Het is een hardvochtige film. En na afloop van de première staat er nog een diner op het programma.’

Blindness is een verfilming van de roman Ensaio sobre a cegueira (in 1998 bij Meulenhof verschenen als De stad der blinden) van de Portugese Nobelprijswinnaar José Saramago. Daarin krijgt de mensheid te maken met wat de ‘witte ziekte’ wordt genoemd: iedereen wordt blind en ziet alleen nog een soort melkachtige oceaan. De geïnfecteerden worden door mannen in witte pakken afgevoerd naar een leegstaand ziekenhuis; wie probeert te ontsnappen wordt neergeschoten door militairen. De enige mens die het zicht behoudt, is de vrouw van een oogarts, gespeeld door Julianne Moore, die voor de gelegenheid haar rode haar blond liet verven. De Mexicaan Gael Garcia Bernal, de Braziliaanse Alice Braga, de Japanner Yusuke Iseya, de Canadese Sandra Oh en de Amerikanen Mark Ruffalo en Danny Glover spelen de overige hoofdrollen.

‘Wij mensen denken dat we heel sterk zijn, maar er hoeft maar één steentje om te vallen, en alles valt om. Dan blijkt de mens een beest en onze beschaving eigenlijk heel fragiel. Daar gaat Blindness wat mij betreft over: wat er overblijft van de menselijke waardigheid als de beschaving om wat voor reden dan ook – aids, de vogelgriep, een tsunami of een aardbeving – instort’, aldus Meirelles.

De Braziliaan, die in 2002 veel succes oogstte in Cannes met City of God, vertelde dat hij tien jaar geleden al had geprobeerd de rechten te kopen op de tijdloze allegorie van Saramago. De schrijver weigerde aanvankelijk, omdat hij vindt dat film de verbeelding vernietigt, maar ging zes jaar later alsnog overstag. Misschien had hij beter moeten weten: Blindness is een niet al te subtiele draak die maar niet dreigend of meeslepend wil worden. De enige echt overtuigende scènes zijn die waarin het beeld bijna helemaal wit of zwart is, en alleen stemmen te horen zijn.

Blindness is de eerste van 22 films die meedingen naar de Gouden Palm. Directeur Thierry Frémaux selecteerde verder nieuwe producties van oud-winnaars als Wim Wenders, Steven Soderbergh (een ruim 4 uur durende ‘double bill’ over Che Guevara met Benicio Del Toro als de legendarische vrijheidstrijder) en van de Waalse broers Jean-Pierre en Luc Dardenne. Ook Cannes-habitués als Atom Egoyan, Nuri Bilge Ceylan, Lucrecia Martel en James Gray geven acte de présence. Het enige debuut in de belangrijkste competitie is Synecdoche van de Amerikaan Charlie Kaufman, die eerder de ongebreidelde scenario’s schreef voor films als Being John Malkovich, Adaptation en Eternal Sunshine of the Spotless Mind.

Ook buiten de competitie gebeurt er in Cannes van alles. Zondag is de langverwachte wereldpremière van Steven Spielbergs Indiana Jones And The Kingdom Of The Crystal Skull – negentien jaar nadat Harrison Ford voor het laatst de zweep ter hand nam. Er staan documentaires op het programma over de voetbalster Diego Maradona, over de bokser Mike Tyson en over filmmaker Roman Polanski. Quentin Tarantino komt een masterclass geven. Het festival brengt een hommage aan de stokoude, nog altijd actieve Portugese regisseur Manoel de Oliveira, een ode aan filmmaker David Lean, die honderd jaar geleden werd geboren, en aan de studio Warner Bros., die zijn 85ste verjaardag viert.

Naar Nederlandse films moet met een lampje worden gezocht. Bero Beyer, die eerder Paradise Now produceerde, is coproducent van de Palestijnse film Le sel de la mar, opgenomen in het onderdeel Un certain régard. Ilse Hughan is coproducent van Liverpool van de Argentijn Lisandro Alonso, geselecteerd voor het parallelprogramma Quinzaine des Réalisateurs. De NPS-KORT!-aflevering Zucht! van Margien Rogaar wordt vertoond in de Semaine Internationale de la Critique; de korte film Wing, the Fish that Talked Back van Ricky Rijneke draait in de Short Film Corner.

Dat is zo’n beetje de Nederlandse inbreng, ver weg van de camera’s en de sterren. Die waren woensdagavond weer goed voor hysterische taferelen rond de rode loper. Boven hun hoofden, op de gevel van het festivalpaleis aan de Boulevard de la Croisette naast het monstrueuze campagnebeeld met een platinablonde vrouw met roodgetuite lippen en een zwart balkje voor haar ogen, hing een metersgrote foto van Ingrid Bétancourt. ‘Verdwenen op 23 februari 2002 in Colombia’ staat eronder. Ook deze editie combineert Cannes weer amusement en politiek, Hollywood en underground.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden