AnalysePresident Trump slikt Hydroxychloroquine

Hydroxychloroquine is Trumps ‘gamechanger’ in de strijd tegen corona. Wat doet het echt?

Hij had er ‘enorm goede verhalen’ over gehoord en trouwens: wat had hij te verliezen? Met die typisch Trumpiaanse motivatie maakte de Amerikaanse president maandag bekend dat hij al anderhalve week een middel slikt dat hem tegen corona moet beschermen: hydroxychloroquine, een 40 jaar oud bestaand medicijn dat twee maanden geleden door hem al tot ‘gamechanger’ werd bestempeld.

De laatste keer dat president Trump hydroxychloroquine promootte schoot het aantal recepten omhoog.Beeld Reuters

Zijn lijfarts, Witte-Huisdokter Sean Conley, had er zijn goedkeuring aan gegeven en kwam maandagavond met een korte verklaring naar buiten: dat hij met de president heel veel had gediscussieerd over de voors en tegens van het medicijn en dat ze hadden geconcludeerd dat het mogelijke voordeel opwoog tegen het eventuele risico. Onmiddellijk ontstond een stortvloed aan kritiek van Amerikaanse artsen en zelfs het Nederlandse College ter Beoordeling van Geneesmiddelen voelde zich genoodzaakt met een waarschuwing te komen.

Trump, klinkt het overal, maakt een cruciale denkfout: dat het medicijn hydroxychloroquine al decennialang op de markt is en veilig wordt bevonden, betekent nog niet dat iedereen het gewoon zonder gevaar kan slikken. Het middel remt ontstekingen en is goedgekeurd voor de behandeling van malaria en auto-immuunziektes als reumatische artritis en lupus, maar de bijwerkingen kunnen ernstig zijn. Het gaat, zegt directeur Agnes Kant van Bijwerkingencentrum Lareb, vooral om psychische neveneffecten (depressies, hallucinaties) én om hartklachten. Hydroxychloroquine kan leiden tot een hartritmestoornis die uiteindelijk fataal kan zijn.

Bij patiënten met malaria en auto-immuunziektes wegen die mogelijke bijwerkingen op tegen de baten van het medicijn, zij staan bovendien onder controle van een arts, die onder meer hun hartritme in de gaten kan houden. Maar preventief gebruik tegen corona is een geval van baat-het-niet-dan-schaadt-het-wel, zegt Kant. ‘Er is geen enkel bewijs dat het medicijn een besmetting met het virus kan voorkomen, maar het heeft wel gewoon die bijwerkingen.’

Geen snoepjes 

Die pillen zijn geen snoepjes, zegt Jan Piek, hoogleraar cardiologie in het Amsterdam UMC. Ze kunnen het zogeheten QT-interval van het hart verlengen, de periode tussen het samenknijpen van de kamers en het moment dat het hart weer tot rust komt. In extreme gevallen leidt dat tot kamerfibrilleren en een hartstilstand. Sommige patiënten lopen meer risico, zegt Piek: vrouwen bijvoorbeeld, patiënten  met hartfalen, mensen die andere geneesmiddelen gebruiken én mannen boven de 68.

Trump is 73. Zijn arts zal in de eerste dagen van zijn medicijngebruik ongetwijfeld hartfilmpjes hebben gemaakt, zegt Piek, en die zijn vast in orde geweest, anders was hij er niet mee doorgegaan. ‘De kans dat hij nu nog een ritmestoornis krijgt is dan verwaarloosbaar klein.’ Maar Amerikaanse experts vrezen dat Trump vele anderen op een idee heeft gebracht. De laatste keer dat hij hydroxychloroquine promootte schoot het aantal recepten omhoog. En al die anderen, die op eigen houtje gaan slikken en mogelijk risicofactoren hebben, staan vast niet onder permanente controle van een cardioloog. Het is onverantwoordelijk gedrag, concludeert Kant.

Ontsmettingsmiddelen injecteren om het coronavirus te bestrijden: Trump deed al vaker uitspraken die artsen en wetenschappers in verlegenheid brachten.  Viroloog Fauci (momenteel in thuisquarantaine) is tot nu toe een van de weinigen die de president tegenspreekt zonder dat met hoon of ontslag te moeten bekopen. ‘Zie eens hoe diplomatiek hij de president corrigeert.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden