Huwelijksfeest met jazzy funk

Het is muziektheater, maar niet zoals wij dat kennen, om Spock uit Star Trek te parafraseren. Theatergroep 't Barre Land presenteert de hele maand september Entertainment in Club de Ville op het Amsterdamse Westergasfabriekterrein....

Entertainment heeft geen afgerond verhaal, maar wel een onderwerp: een vijfjarig huwelijksfeest in het milieu van de nieuwe rijken, waar de emoties onder invloed van drank hoog oplopen en de relaties tussen feestvarkens en gasten leiden tot pijnlijke confrontaties. Ondanks de sfeer van platte jool die vaak op dat soort partijen heerst heeft Ornstein geen persiflages op fuifmuziek gemaakt. 'De muziek is niet op de tekst geschreven, die staat op zichzelf. De enige uitzondering is een opzettelijk saaie Basie-parodie tijdens de bierverloting. Verder heb ik gewoon gedaan wat ik altijd doe.'

Ornstein is lid van de formatie Sfeq, die jazz vermengt met eigentijdse, funky dansmuziek. Dat is dan ook te horen tijdens de voorstelling. Er wordt voor zeker de helft geïmproviseerd, zodat de musici flexibel kunnen inspelen op wat er in het stuk gebeurt. 'Aanvankelijk had ik bij het componeren meer rekening gehouden met de inhoud, maar die scènes zijn allemaal geschrapt. 't Barre Land werkt namelijk vanuit eenzelfde mentaliteit als jazzmusici: ze zijn voortdurend aan het proberen of iets nog anders kan. Uiteindelijk heb ik dus maar voor een uur muziek gezorgd, met nog wat materiaal achter de hand, dat ik kan inzetten als er iets verandert, of de musici eens iets nieuws willen.'

'De muziek is niet bedoeld om scènes in te kleuren, en er is ook maar één lied te horen. Alles toonzetten was niet mogelijk met deze tekst, en bovendien wordt het dan al snel te plat, zo'n typische Nederlandse musical, waarin meestal slecht geacteerd en slecht gezongen wordt. Wij wilden dat beide elementen afzonderlijk genietbaar waren.'

Volgens Ornstein is het wel zo dat bepaalde delen van de tekst en de muziek bij elkaar horen. 'We werken veel met cues: als dat personage opkomt, moeten we daar zitten in de score. Sommige delen van de partituur zijn zo geschreven dat het de acteurs er met hun stemregister makkelijk overheen kunnen praten. Het is dan de bedoeling dat hun tekst in de muziek past.'

Wat de muzikanten doen kan vergeleken worden met voetbal. Musici en acteurs geven elkaar voorzetjes, en hopen dat de ander hem erin kopt. Bassist Tony Overwater of trombonist Joost Buis bijvoorbeeld kunnen een acteur interrumperen, stilzetten, of juist opjutten. 'Onze solo's zijn delen van een conversatie met de spelers. Soms neemt de muziek het over op een punt waar de acteurs niet verder kunnen, dan spelen we met z'n vijven voluit, en daar komen ze niet overheen.'

'Omdat we stuk voor stuk het wiel staan uit te vinden, gaat het wel eens mis. Er is bijvoorbeeld een dialoog tussen de vrouw van het jubilerende paar en de broer van haar man, tevens haar minnaar. Die gaat naar een intens hoogtepunt toe, en de band hoort als een soort derde deelnemer aan het gesprek te fungeren, en ook naar een climax toe te werken. Maar soms tel je een stuk te langzaam af, dus het kwam een keer voor dat de personages al hard en heavy bezig waren toen wij nog eerst die vier langzame maten moesten spelen. Nee, dan schrap ik die maten niet, daarvoor is de compositie me te dierbaar. Ik vind dat we ernaar moeten streven dat het wel lukt.'

Muziek en tekst mogen van Ornstein om de voorrang strijden, als ze elkaar maar versterken en dezelfde intentie hebben. 'Anders vermoord je de boel. Uiteindelijk moeten we zo ver boven het materiaal staan dat alles klopt, dat we er samen mee kunnen stoeien. Dan kun je elkaar ook een beetje gaan pesten, op het verkeerde been zetten. Dat vind ik leuk, al moet je natuurlijk afwachten hoe het uitpakt. Misschien krijg je wel een bijl in je rug als je slaapt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.