Huts koffer

De oude Grieken wisten het al: met kleipotjes kun je prima irrigatiesystemen bouwen. Rolf Hut koppelde deze oldskoolkennis aan de vlotterkraan uit zijn toilet. Resultaat: de familie Hut heeft dit jaar wél verse kruiden van eigen dakterras.

Dat de peterselie op mijn balkon afgelopen zomer een verdrietige uitdrogingsdood stierf, was vooral mijn eigen schuld. Planten elke dag water geven is niet mijn ding, daarvoor ben ik een te groot warhoofd. Terwijl er water genoeg is, want langs de muur van het balkon loopt de regenpijp van de onderburen. (Dat klinkt raar, maar we wonen in een oud Escherhuis.) Elke keer als ik naar mijn verlepte kruiden keek, dacht ik: die regenpijp kan ik gebruiken voor een eigen irrigatiesysteem. Een leuk idee, maar de inspiratie ontbrak om aan de slag te gaan.


De inspiratie kwam, terwijl ik onderuitgezakt op de bank hing. Onderweg naar BBC2 (voor de comedyquiz QI) zapte ik langs een tuinprogramma waar ik net lang genoeg bleef hangen. Te zien was hoe iemand een potje klei ingroef en dat vulde met water, als een eenvoudige vorm van irrigatie. Gebakken, onbeschilderde klei is poreus. Dat geldt voor oude kruiken van klei, en ook deze onbeschilderde kleipotjes zweten als er water in zit. Het mooie is dat de hoeveelheid 'zweet' afhangt van de natheid van de grond. Is de grond droog, dan trekt hij harder aan het water in het potje. Als de grond nat is, stopt het zweten en verzuipen je planten niet. Dankzij het Britse tuinprogramma had ik het laatste puzzelstukje voor mijn irrigatiesysteem gevonden.


Het idee was kleipotjes te vullen met water uit een regenton, die ik op de regenpijp van mijn onderburen zou aansluiten. Probleem: ik heb geen regenton. Bovendien is een gewicht van een paar honderd kilo op ons oude balkon riskant. Gelukkig stond ergens nog een oude prullenbak van vijftig liter. Die mocht als regenton dienen.


Om te voorkomen dat de boel overstroomt, moest er een buffer komen tussen de regenton en de kleipotjes. Inspiratie kwam van de continu doorlopende wc, die thuis al een tijdje ergernis veroorzaakte. Pas toen werd gedreigd 'of je repareert hem dit weekend, of ik bel een loodgieter', maakte ik de stortbak open om te ontdekken dat de vlotterkraan een los onderdeel is. Vlotterkranen zorgen met een drijver ervoor dat de toevoer stopt als de stortbak vol zit. Als ik de kleipotjes, als communicerende vaten, zou verbinden met de emmer en de vlotterkraan in de emmer zou aansluiten op de regenton, ontstond een volledig door regen en zwaartekracht aangedreven systeem dat het waterniveau in de kleipotjes stabiel houdt.


Tijdens het onderzoek voor het kleipotjessysteem stuit ik op een wetenschappelijk artikel: Buried clay pot irrigation - a little known but very efficient traditional method of irrigation. Wat mij verraste en inspireerde in een BBC-tuinprogramma is blijkbaar een eeuwenoude techniek die wereldwijd toegepast wordt. Online vind je stappenplannen hoe ze aan te leggen, of webshops om ze kant en klaar te kopen.


Maar daar valt weinig lol aan te beleven. Voor dit soort thuis-klus-hobby-projecten is het beter pas te gaan zoeken als je vastloopt. Als ik vanaf het begin een kant en klaar stappenplan had gevolgd, had ik veel minder geleerd. Nu heb ik zelf ontdekt hoe ik het beste de slang in de kleipotjes geperst krijg. Ik heb zelf geleerd een vlotterkraan aan te sluiten. Dankzij het vele proberen heb ik nu een uniek, zelf ontworpen irrigatiesysteem.


Mocht u zelf zoiets willen bouwen, gebruik mijn systeem ter inspiratie, niet als blauwdruk, dan steek je er het meest van op. Resultaat: trots. En voorpret voor komende zomer, als we elke dag verse kruiden kunnen oogsten.


1. De vlotterkraan in de emmer houdt het waterniveau in de potjes constant, zolang er tenminste water in de regenton/prullenbak zit.


2. De aansluiting in de potjes waar de slang aan zit, moet waterdicht zijn, zodat het water door de klei gaat en niet onderlangs weglekt. Daarom gebruik ik een slang die goed strak in het gat zit en smeer ik aan beide zijden een laag watervaste kit. De overgang van de dunne slang in de potjes naar de tuinslang is ingesmeerd met dezelfde kit en vastgezet met een slangklem.


3. De vlotterkraan in de emmer wordt op zijn plaats gehouden door de houten plank met gat onderin de emmer. Ik moest de plastic buis van de vlotterkraan inkorten zodat hij in de emmer past.


4. De dekseltjes op de potjes minimaliseren de verdamping. Tijdens het vullen van de bloembakken heb ik de deksels er ook op gehouden, zodat zo min mogelijk aarde in de potjes komt. Bij mij kunnen de tuinslangen onder de terrasplanken door, zodat er geen knik in komt.


5. De prullenbak moet hoger staan dan de emmer. De stenen onder de emmer zijn nodig omdat mijn balkon schuin bleek af te lopen. Zonder de stenen stond de emmer bovendien te laag om de kleipotjes te kunnen vullen. Bovenin de prullenbak boorde ik een gat zodat hij bij erg veel regen gecontroleerd zijn water kwijt kan.

undefined

Volgende maand: hoe bouw je een oude telefoon om tot deurbel?

ROLF HUT

Altijd al uw eigen slimme thermostaat willen bouwen? Of een ballon die meekleurt met de luchtkwaliteit in de stad? Vraag het dr. Hut.

Rolf Hut, ingenieur, MacGyver-wetenschapper en geek, bouwt maandelijks in Sir Edmund vindingen die het leven veraangenamen. In makkelijke stappen legt hij uit hoe het moet. Met huis- tuin- en keukenspulletjes. Zodat ook uw leven beter wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden