Hurken

Vanavond heeft Hein een bijzondere rol: hij treedt op als aanvoerder van de klarinetten, terwijl ie normaal op de tweede stoel zit.'


Spannender werd het niet, in de eerste aflevering van Bloed, zweet en snaren, de 'realityserie' van de AVRO over het Concertgebouworkest. Terwijl het materiaal toch voor het oprapen lag. Want, zoals hij zelf zei: 'Als je een diagram maakt van wie hier iets met wie gehad heeft, dan krijg je een soort spinnenweb.' En Hein kon het weten, want hij is samen met Annebeth, violiste in hetzelfde orkest en moeder van hun vier kleine kinderen.


Met verteller Art Rooijakkers biedt de AVRO een georkestreerd kijkje in de keuken van het gezelschap. Dat leverde soms mooie fragmenten op, van het orkest oefenend aan de Vijfde Symfonie van Tsjaikovski. Of van de paukenist wiens opwinding lag in de pauk uit 1918, speciaal gebouwd voor Willem Mengelberg, die er de lage bassen van Mahler en Bruckner mee wilde laten klinken.


Maar ook van de militaire precisie waarmee Hein en (vooral) Annebeth de eigen gezinsleden in de maat moeten zien te houden. De kinderen moeten allemaal keurig naar vioolles (Annebeth: 'Als wij al niet meer investeren in muziekles, wie moet het dan nog doen?'), er moet gegeten en voorgelezen; dat gaat niet zonder huishoudelijke hulp.


Een aanstaande reis naar Armenië drijft haar tot wanhoop. Huilend: 'Het is niet leuk om als moeder je kinderen achter te laten, maar het is wel erg leuk om de wereld rond te reizen en mooie concerten te geven.'


De realitysoap: je kunt er alle kanten mee op. Van zuipende jongeren in Chersonissos, tot de belevenissen aan boord van Urker vissers, waarmee NCRV en MAX de kijker overspoelden. Dus waarom niet met een orkest?


Hoe aardig en informatief ook, Bloed, zweet en snaren is tevens een wat wrange illustratie van een wereld in bedrukte tijden. De beknelde kunsten moeten zich - net als de omroepen - zien te verkopen aan een publiek dat is afgeleerd iets te bevatten zonder verteller op de hurken.


De Matthäus-Passion wordt op tv inmiddels vaker vertolkt door Rob de Nijs en Wolter Kroes dan door hun coach Maarten Koningsberger. Klassieke muziek op primetime? Omroepen en zenderbazen zien er pas muziek in wanneer Kleine Viezerik het dirigeerstokje zwaait. Of Tijl Beckand - overigens geheel oprecht - het volk bij de hand neemt om op speelse wijze uit te leggen dat die bekende ringtone eigenlijk uit Beethovens Negende komt. Wie dat stuk eens zou willen zien en horen op tv, maakt pas kans na middernacht (of zondagmiddag).


In Bloed, zweet en snaren belt de pr-manager van het orkest naar een redacteur van DWDD. Ze hoopt er drie maal per jaar het volk te kunnen wijzen op het moois van haar orkest. Het lukt niet.


Waarschijnlijk was de redacteur lang in gesprek met het Rijksmuseum, dat zichzelf deze dagen tegen aantrekkelijke prijzen heeft weten te verkopen. Donderdag zitten in DWDD wat vaste gezichten aan tafel in een thema-uitzending. Precies wat Pauw & Witteman maandag deden. Kunst is voor spraakmakende televisie pas de moeite waard als Midas Dekkers er het dier in ontleedt, of Tinkebell het erotische gehalte toetst.


Onthullender is de documentaire Het nieuwe Rijksmuseum van Oeke Hoogendijk, waarvan zondag het eerste deel werd vertoond in Het uur van de wolf. Daarover later. Eerst nog Art Rooijakkers, die Bloed, zweet en snaren afsloot: 'Volgende week zie je hoe piccolospeler Vincent een gevreesde solo moet spelen.'


Laat Kleine Viezerik hem bijstaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden