'Hulpverlening bereikt iemand als Henk S. niet'

Nieuw DNA-onderzoek heeft de Groninger Henk S., die al vast zat in Scheveningen, aangewezen als dader in twee oude moordzaken....

Had de nu 29-jarige Groninger Henk S. maar kunnen worden behandeld door een psychiatrische kliniek zoals het Pieter Baan Centrum in Utrecht, verzucht zijn advocaat, mr. A. Fokkema. Maar S. heeft dankzij zijn 'lange mars door de instituties' groot wantrouwen opgebouwd tegen de psychiatrie. De Groningse advocaat: 'Voor dit soort moeilijke klanten bestaat in de hulpverlening in Nederland vaak weinig animo.'

S. heeft volgens politie en justitie twee geruchtmakende moordzaken bekend: de wurgmoorden op de 26-jarige verstandelijk gehandicapte Annet van Reen uit Utrecht in 1994 en de 18-jarige studente sociologie Anne de Ruijter de Wildt uit Groningen in 1997. Nieuw DNA-onderzoek leidde in beide gevallen naar S., die in Scheveningen in de gevangenis zit. Hij zit een straf uit van zeven jaar wegens verkrachting van een 72-jarige vrouw in Groningen en enkele geweldsdelicten in 1998.

De verkrachting van de 72-jarige vrouw blijft S. nog steeds ontkennen. Tot dan toe vermeldde zijn strafblad geen zedendelicten. In de zaken Van Reen en De Ruijter de Wildt is volgens de politie niet echt sprake geweest van seksueel misbruik. De DNA-sporen van S. zijn afkomstig van een sigarettenpeuk en van nagelvuil, niet van sperma.

S. verkeerde in Utrecht en Groningen tussen drugsverslaafden en daklozen. Het was het noodlot van Van Reen dat zij zich voelde aangetrokken tot dat milieu in het Utrechtse winkelcentrum Hoog Catharijne.

De politie onderzoekt nog of er ook een relatie bestond tussen S. en De Ruijter de Wildt. Van deze jonge vrouw was bekend dat ze maatschappelijk en politiek zeer betrokken was en dat ze affiniteit had met de hulpverlening aan drugsgebruikers.

De lange mars door de instituties waarover advocaat Fokkema het heeft, begon voor Henk S. al op jeugdige leeftijd. Hij kwam in aanraking met de kinder- en jeugdbescherming, kreeg jeugd-tbs en raakte daarna verzeild in het internaatscircuit.

Niet zonder ironie zegt de Groningse raadsman: 'Het zijn instituties met pretenties die vaak niet stroken met wat ze kunnen waarmaken.'

Fokkema heeft bijna dagelijks te maken met wat hij noemt 'de onderste helft van de randgroepkant'. Het zijn gebruikers van alle mogelijke verdovende middelen. Tot deze groep wordt ook S. gerekend, die door bekenden in het circuit wel een 'tijdbom' werd genoemd. Sinds augustus 1997 zit de man in een rolstoel. Hij liep in het huis van bewaring in Arnhem een dwarslaesie op toen hij door twee medegedetineerden met een mes werd neergestoken. Het motief voor deze daad is nooit helder geworden.

Fokkema: 'Zulke jongens zijn moeilijk bereikbaar. Ze worden bij psychiatrische klinieken vaak weggestuurd, alleen al omdat ze hun afspraken niet nakomen of zich dreigend of gewelddadig opstellen. Er is relatief weinig succes te boeken met heel moeilijke klanten. Ze raken wat hulpverlening betreft tussen de wal en het schip.'

Een jaar geleden werd S. door de Groninger rechtbank veroordeeld tot zeven jaar gevangenisstraf; de officier van justitie had vijf jaar geëist. Ingewijden menen dat de rechtbank zo verbolgen was over de weigering van S. zich door het Pieter Baan Centrum te laten behandelen, dat de straf daardoor aanzienlijk hoger uitviel.

Of S. zich nu wél psychiatrisch wil laten behandelen, is nog zeer de vraag. Fokkema: 'Hij moet op een specifieke manier worden aangepakt. Dat is niet onmogelijk, maar hij heeft een aantal eisen die voortkomen uit een in de loop der jaren opgebouwde weerzin tegen psychiaters.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden