Hulpverlener randde jongens aan in praktijk

Hij lijkt volledig openhartig te zijn over al zijn 'vreselijke daden'. Maar de officier van justitie vertrouwt het niet.

HAARLEM - Jarenlang leidde hij een dubbelleven. Aan de ene kant was hij de gerespecteerde GroenLinks-bestuurder, docent pedagogiek aan hogeschool Inholland en orthopedagoog met een goedlopende praktijk in Haarlem.


Aan de andere kant slaagde Cees van D. (59) erin om jonge jongens die bij hem kwamen met problemen stelselmatig te misbruiken in zijn behandelkamer. Met de deur op slot. Soms terwijl hun ouders nietsvermoedend in de wachtkamer zaten.


Vandaag staat Van D. terecht op verdenking van seksueel misbruik van vijf minderjarige jongens en het bezit van grote hoeveelheden kinderporno.


In de rechtszaal bespreekt de officier van justitie uitgebreid hoe Van D. zijn positie als hulpverlener misbruikte. Zo betastte hij een 12-jarig jongetje bijna een halfjaar lang elke week en drong hij met een vinger bij hem binnen. Tijdens het misbruik moest de jongen op handen en knieën op een zitzak zitten in de speelkamer.


'Saillant detail', zegt de rechter, 'is dat u hem een diploma beloofde voor meer zelfvertrouwen als hij de seksuele handelingen langer zou volhouden. Terwijl hij juist bij u kwam om meer zelfvertrouwen te krijgen. Dat is zo niet echt gelukt hè?'


'Klopt', zegt Van D. kalm. 'Het is een van de vreselijkste dingen die ik heb gedaan.'


Met zijn grijze haar, zware brilmontuur en eenvoudige ruitjesbloes ziet hij eruit als een vriendelijke zorgverlener. Beschuldigingen van gruwelijke zaken beantwoordt hij steevast met sociaal wenselijke teksten. In alles probeert hij de indruk te wekken dat hij openhartig is. Dat hij hier schoon schip wil maken.


'Het is ook niet impulsief gebeurd', zegt bij over het misbruik van de 12-jarige jongen. 'Ik heb er bewust en planmatig naar toe gewerkt dat ik met hem alleen zou zijn.'


De 12-jarige jongen dacht lange tijd dat de rare massages bij de therapie hoorden. Pas toen hij op tv iets zag waaruit hij begreep dat dit niet zo was, vertelde hij alles aan zijn moeder. Die stapte meteen naar de politie.


Haar aangifte bracht de zaak aan het rollen. Van D. was op dat moment net een paar maanden op vrije voeten, na een eerdere veroordeling voor seksueel misbruik van een 13-jarige cliënt.


In een verhoor bekende hij dat hij in diezelfde periode, tussen 2004 en 2011, ook andere jongens seksueel had benaderd. Hij noemde twaalf namen. Allemaal jongens die aan zijn zorgen als orthopedagoog waren toevertrouwd. De politie spoorde hen op. Sommigen wilden geen aangifte doen, anderen voelden zich geen slachtoffer.


Uiteindelijk staat Van D. vrijdag terecht voor vijf zaken. Een daarvan betreft een jongen die in 2004 juist naar hem werd verwezen omdat hij kampte met problemen door seksueel misbruik op 3-jarige leeftijd. Ook hij werd door Cees van D. in zijn kruis betast.


'R. weigerde twee keer zijn broek uit te trekken, maar u zei: ja, maar ik blijf het je vragen', aldus de rechter. Hij werd toen met kleren aan aangerand.


Toen R. naar de politie stapte, ontkende Van D. alles. 'U zei tegen de politie: hij is een fantast, hij verzint maar wat', aldus de rechter. 'De zaak werd geseponeerd en R. werd niet geloofd. Dat is iets waar hij al die jaren enorm mee heeft gezeten. Wat vindt u daarvan?'


'Ik kan het niet mooier maken dan het is', zegt Van D. 'Ik heb het destijds ontkend uit angst voor de consequenties. Ik heb mijn eigen leven voorrang gegeven boven eerlijk zijn.'


De orthopedagoog maakt herhaaldelijk excuses en bekent vrijwel alle verdenkingen. Hij wekt de indruk alles op tafel te hebben gelegd.


Het Pieter Baan Centrum, dat onderzoek deed naar de geestelijke gesteldheid van de verdachte, gelooft dat niet helemaal. Aanvankelijk hield hij vol dat het met zijn pedofiele neigingen wel meeviel. De deskundigen beoordeelden het recidivegevaar daarom eerst als gering.


Pas tijdens het verblijf in het observatiecentrum ontdekte de politie dat Cees van D. ook een gigantische hoeveelheid kinderporno bezat: 198 duizend foto's en tweeduizend filmpjes. Het Pieter Baan Centrum oordeelde daarop dat hij 'vele malen actiever bezig is geweest' met kinderporno dan hij deed voorkomen. Het ontbreekt hem 'aan een intrinsieke motivatie om openheid van zaken te geven'.


Het PBC past zijn oordeel aan: Van D. heeft een verhoogde kans op recidive. Zelf ziet hij dat gevaar niet, aldus zijn advocaat, omdat hij niet meer als behandelaar werkzaam is.


De officier van justitie eist vrijdag drie jaar onvoorwaardelijke celstraf. Omdat er volgens haar wel degelijk een kans is dat zijn pedofiele stoornis zich weer manifesteert, eist ze bovendien tbs met voorwaarden. Van D. moet zich onder behandeling laten stellen.


Slachtoffer R. hoort het allemaal met trillende benen aan. In de gang van de rechtbank praat hij de woede van zich af. 'Ik moest mezelf echt inhouden om hem niet aan te vliegen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden