Hulpverlener draagt vaak een pak

Het politiek draagvlak voor ontwikkelingssamenwerking brokkelt af, maar de hulpverleners zelf doen ‘nieuwe inspiratie’ bij elkaar op.

Van onze verslaggever Theo Koelé

Marco Borsato, Jan Smit en Ali B. in een volgepakte zaal. Succes verzekerd. Dat geldt niet voor het onderwerp dat hen zaterdag naar Den Haag brengt: zestig jaar Nederlandse ontwikkelingssamenwerking. Een gedenkwaardig moment, maar helaas ‘geen reden voor een feestje’, meent gastheer Bert Koenders.

‘Daarvoor is’, zegt de PvdA-minister voor Ontwikkelingssamenwerking ‘de extreme armoede nog te wijdverbreid, zijn nog te veel mensen slachtoffer van onderdrukking en geweld, en zijn de uitdagingen rondom klimaat, voedsel en energie te groot.’

Voeg daarbij de economische crisis en de aanzwellende kritiek op ‘nut en noodzaak’ van ontwikkelingshulp, en het sombere beeld is compleet.

Dat alles mag geen reden zijn voor ‘cynisme en sarcasme’, zo vertolkt cabaretier en Unicef-ambassadeur Paul van Vliet de gevoelens onder de mensen die bijeen zijn in de Fokker Terminal. Zo’n 1.400 wetenschappers, sporters, ondernemers, musici, binnen- en buitenlandse politici, maar ook ‘gewone’ Nederlanders.

Veel mensen ‘van buiten het wereldje’, constateert oud-CDA-politicus Jos van Gennip – zelf al decennia actief op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. ‘Ik zie vooral nieuwe gezichten’, zegt Farah Karimi, voorheen Kamerlid voor GroenLinks, nu directeur van de hulporganisatie Oxfam Novib. ‘De vorige grote bijeenkomst die Koenders organiseerde (Schokland in 2007, red.), leek wel een reünie.’

De minister, tevreden: ‘Ontwikkelingssamenwerking is allang geen zaak meer van geitenwollen sokken’. Kalende heren met bonte hemden en linnen schoudertasjes zijn op de bijeenkomst veruit in de minderheid. Veel dertigers en veertigers in pak-met-das, en jongeren met snelle kapsels.

Het bedrijfsleven is ruimschoots vertegenwoordigd. Heineken legt uit hoe het Burundi met de aldaar aanwezige graansoort sorghum aan betaalbaar bier helpt (en, toegegeven, het bedrijf aan een groter aandeel op de Afrikaanse markt). De Hema lanceert de verkoop van kinderspeelgoed uit Sri Lanka en babykleding uit Guatemala onder het motto ‘retour afzender’: de winst gaat naar ontwikkelingsprojecten in het land van herkomst.

TNT-topman Peter Bakker ondertekent met Koenders een overeenkomst over mobiele klinieken voor Afrikaanse hiv/aids-patiënten. De minister sluit een ander akkoord om de farmaceutische industrie goedkope medicijnen te laten leveren.

Wijzend op de talrijke zakenlieden, verwerpt Koenders fijntjes het verwijt van Geert Wilders’ PVV dat ontwikkelingssamenwerking ‘een linkse hobby’ is. De VVD, die Koenders’ budget wil halveren, heeft een prominente dissident rondlopen. Oud-minister Joris Voorhoeve bekritiseert de opstelling van zijn partij. Hij ziet nieuwe problemen die schreeuwen om een oplossing. Overstromingen en andere gevolgen van klimaatverandering zullen tot miljoenen ‘milieuvluchtelingen’ leiden.

Wie beweert dat ontwikkelingshulp geldverspilling is, wordt van repliek gediend door oud-president John Kufuor van Ghana (wiens land een sterke economische groei doormaakte) en de voormalige Britse minister en VN-topfunctionaris Mark Malloch Brown: ‘Hulp vormde de basis waarop het bedrijfsleven kan bouwen.’

Aan het slot van de bijeenkomst, deels in aanwezigheid van kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima, klinkt alom tevredenheid. Een hoge diplomaat ontwaart louter ‘positieve energie’, een ervaren ontwikkelingsexpert rept van ‘nieuwe inspiratie’.

Gastheer Koenders kan aanvallen op zijn begroting pareren met een videoboodschap van voormalig VN-chef Kofi Annan. Nederland mag er volgens hem trots op zijn dat het vasthoudt aan internationale afspraken over de omvang van de hulp – als een van de zeer weinige rijke landen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden