Hulpsoftware is synthesizer van de literatuur

Beeld thinkstock

Dat Ronald Giphart geen groot schrijver is omdat hij meewerkt aan een experiment waarin de computer optreedt als co-auteur van een beoogd meesterwerk, zul je mij niet horen beweren. Schaken, navigeren en hot babes zoeken doen computers al op verbluffend niveau, schilderen met virtuele olieverf gaat elk jaar beter, getuige een nieuwe Rembrandt die recentelijk digitaal werd afgescheiden - wie zegt dat literaire hulpsoftware in de toekomst niet even vanzelfsprekend wordt als navigatiesoftware?

'Het is fascinerend te zien wat voor mooie en spannende zinnen er nu al uit ons experiment rollen', verklaarde onderzoeker Folgert Karsdorp van het Amsterdamse Meertens Instituut die samen met de Universiteit Antwerpen de 'schrijfrobot' ontwierp.

Dat hij hiermee een soort literaire elektrische gitaar heeft uitgevonden die wacht op een Jimi Hendrix om haar te bespelen, zoals Karsdorp zelf vermoedt, lijkt mij digi-utopisme. Beter is de muzikale vergelijking waar gebruiker Giphart op kwam (volgens mij zonder digitale hulp), namelijk die met de synthesizer.

Met de komst daarvan kregen muzikanten beschikking over talloze klanktapijten. Met literaire hulpsoftware kunnen auteurs naar believen een beroep doen op talloze stijlen. Wat die vergelijking met de synthesizer extra interessant maakt is dat er vrijwel vanaf zijn opkomst een kleine halve eeuw terug op die synthesizer is gescholden. Dat heeft volgens mij te maken met een typisch verschil tussen de synthesizer en de elektrische gitaar, namelijk dat de synthesizer mensen zonder goede ideeën de illusie kan geven dat ze die wél hebben. Weinig mensen vinden tegenwoordig nog dat Keith Emerson minstens zulke goede ideeën had als Jimi Hendrix. Ik ken veel goede platen met synthesizers, maar weinig goede platen die goed zijn dankzij synthesizers.

Muziekcriticus Roberto Palombit verweet Emerson, Lake & Palmer midden jaren zeventig 'een gebrek aan goede ideeën te compenseren met technische krachtpatserij'. Literair critici van de toekomst zullen auteurs verwijten een gebrek aan goede ideeën te compenseren met hulpsoftware.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden