Hulplijn voor radeloze ouders jihadisten

Het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders (SMN) lanceert vandaag de Hulplijn Radicalisering en bijbehorende website. Het is een laagdrempelige voorziening voor Marokkaans-Nederlandse ouders die tekenen van radicalisering zien bij hun kinderen, vrezen dat ze zullen afreizen naar Syrië, maar nergens durven aankloppen.

Pro IS-demonstraten in de Haagse Schilderswijk. Ouders die zich zorgen maken dat hun kinderen radicaliseren, kunnen vanaf maandag terecht bij een hulplijn. Beeld anp

'Ze hebben weinig vertrouwen in overheidsinstanties, zijn onzeker over hun eigen educatieve rol en bang voor een stigma. Ze hebben grote behoefte aan een luisterend oor. Maar ze lijden veelal in stilte', verklaart SMN-woordvoerder Farid Azarkan het initiatief.

Dat is tot stand gekomen zonder subsidie van de overheid. Die initieert ook een onafhankelijk steunpunt, dat mogelijk in april van start gaat. Daarbij worden professionele krachten ingezet, zoals een psycholoog en jurist.

Eigen achterban

De SMN-hulplijn (06-81893529, hulplijnradicalisering.nl) is in eerste instantie bedoeld voor de eigen achterban. 'Omdat de meeste jongeren die betrokken zijn bij jihadistische radicalisering een Marokkaanse achtergrond hebben', zegt Azarkan. Maar ook andere bezorgde families kunnen bellen.

Ze krijgen dan een vertrouwenspersoon aan de lijn en kunnen hun verhaal doen, zonder angst dat hun kind onmiddellijk zal worden aangegeven, dat het paspoort van zoon of dochter wordt ingetrokken, (klein)kinderen uit huis worden geplaatst, of de politie en media meteen op de stoep staan. In een latere fase kunnen hulpzoekenden, indien gewenst en nodig, door de vertrouwenspersoon worden begeleid naar de juiste instantie. Vanaf april bijvoorbeeld naar dat nieuwe steunpunt.

Twintig vertrouwenspersonen

SMN heeft twintig vertrouwenspersonen uit de gemeenschap getraind. Zij hebben wortels in steden met radicaliseringsproblemen, zoals Den Haag, Arnhem, Delft, Amersfoort, Zoetermeer, Zeist, Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Gouda. 'In 2015 willen we het initiatief verder uitrollen', zegt projectleider Chakib Lamnadi. 'Huizen en Tilburg hebben al aangegeven ook behoefte te hebben aan zo'n voorziening.'

Lamnadi zegt dat de selectieprocedure streng is. Vertrouwenspersonen worden getest op motivatie en verbindend vermogen en moeten de hulpzoekenden, behalve in het Nederlands, ook in hun eigen taal kunnen aanspreken.

'Niemand weet hoe met het jihadistisch fenomeen om te gaan. Iedereen is zoekende, inclusief de officiële instanties. Ik wil graag samen met ouders, die vaak last hebben van schaamte, gaan zoeken naar oplossingen', motiveert een van de vertrouwenspersonen na afloop van een trainingsdag haar deelname aan het 'gevoelige project'.

De hulplijn begint met twintig vertrouwenspersonen. Projectleider Chakib Lamnadi wil de hulplijn in 2015 verder uitrollen. Beeld Chakib Lamnadi

Vage vermoedens

Vanwege hun specifieke functie willen vertrouwenspersonen anoniem blijven. De Volkskrant sprak er vier. Ze geven aan wat zoal speelt in de gemeenschap. Ouders die de politie bellen met informatie over de mogelijke uitreis van hun kinderen, stuiten nogal eens op onverschilligheid. 'Is uw zoon met 1.100 euro en een auto vertrokken? We kunnen niets doen, hij is volwassen', kreeg een vader te horen. Een dergelijk antwoord kreeg een moeder, wier zoon beweert in Turkije te zitten en niet naar Nederland wil terugkeren.

Vaak zijn de vermoedens vaag. Een zoon die zegt te gaan voetballen, maar van wie de ouders denken dat hij met radicale personen verkeert in een andere stad. Hoe om te gaan met jongetjes van 11 die al aanwijzen wat in de Nederlandse samenleving haram (slecht volgens de islam) is? En hoe met pubers die overmatige belangstelling hebben voor Islamitische Staat? Wat is normaal pubergedrag en wanneer wordt het serieuze radicalisering?

Ronselverhalen

En waar ligt de grens van trots zijn op de geloofsomarming van je kinderen? Ouders zijn vaak blij dat hun kind naar de moskee gaat. Wanneer zeg je: tot hier en niet verder? Hoe begeleid je als ouder een jongere die is teruggekeerd uit het conflictgebied?

En wat doe je met ronselsignalen? In het Utrechtse Hoog Catharijne was een meisje met hoofddoek aangesproken door een IS-sympathisant. Zij had niets met zijn boodschap en vertelde het aan haar ouders. Hoe maak je een puber weerbaar voor dergelijke types?

Het zijn vragen waar gezinnen zich geen raad mee weten. 'Hulp zoeken in Nederland is al een competentie op zich', zegt Fouad el Haji, voormalig PvdA-raadslid in Rotterdam. Hij is het aanspreekpunt voor vertrouwenspersonen die worstelen met dilemma's op het terrein van privacy en wetgeving. 'Onze hulplijn biedt geborgenheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden