Hulpbisschop van boven de rivieren

De paus heeft de Groningse vicaris-generaal Hans van den Hende zaterdag benoemd tot hulpbisschop van Breda. Over enige tijd volgt deze daar bisschop Muskens op....

‘Gij zijt mijn veelgeliefde zoon.’ Met deze woorden uit de Schrift presenteerde bisschop Tiny Muskens zaterdag zijn coadjutor, ofwel hulpbisschop met recht van opvolging. Johannes van den Hende (42), de vicaris-generaal van het bisdom Groningen-Leeuwarden, stond boven aan het verlanglijstje van de Bredase bisschop, die dit voorjaar aan de paus had gevraagd om een coadjutor. Muskens (70) kreeg in 1999 twee herseninfarcten. Daarvan is hij redelijk hersteld, maar hij moet het rustiger aan doen en denkt ook niet dat hij tot zijn 75ste bisschop zal blijven.

De twee kennen elkaar uit Rome. Muskens was rector van het Nederlandse priestercollege in Rome, waar Van den Hende studeerde. Muskens: ‘Op 5 november 1989 werd de Kerk der Friezen geinaugureerd als centrum voor de Nederlandse katholieken te Rome. Sinds die dag, tot aan mijn vertrek in 1994, is Hans van den Hende mijn rechterhand geweest bij de opbouw van dit centrum. We kennen elkaar al heel lang. Toen ik in januari 2000 herstelde van mijn herseninfarcten, benoemde bisschop Eijk hem tot vicaris-generaal. Vanaf die dag hoopte ik dat hij mij eens zou opvolgen.’

Van den Hende, geboren in Groningen, studeerde aan de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht. In 1991 is hij tot priester gewijd. Vier jaar later promoveerde hij aan de Pauselijke Universiteit Gregoriana in Rome. Hij was van 1994 tot 2003 pastoor in Oosterwolde, Gorredijk en Zorgvlied. Sinds 2002 is hij waarnemend pastoor in Wehe den Hoorn en Kloosterburen.

‘Als scholier wilde ik al priester worden’, vertelt hij. ‘Ik werd als misdienaar geboeid door het werk van priesters. Ik zag hoe ze mensen in tijden van vreugde en droefheid nabij zijn vanuit het geloof.’ De Groninger refereert aan Noord-Nederland als ‘een diaspora-gebied’, waar katholieken in de minderheid zijn. Van den Hende: ‘Daar werd ik uitgedaagd zelf voor geloof en kerk te kiezen.’

Als vicaris-generaal was hij de rechterhand van de conservatieve bisschop Eijk. Muskens staat juist bekend om progressieve standpunten over condoomgebruik en gehuwd priesterschap. Waar zijn opvolger voor staat, is nog niet duidelijk. Zaterdag hulde hij zich op een persconferentie in stilzwijgen: ‘Deze zaken vragen een te genuanceerd antwoord om hier even de revue te laten passeren.’

Muskens noemt zijn opvolger ‘een intelligent, kerks en humoristisch man’. Helemaal onbekend met het bisschopsvak is Van den Hende niet.

In 2001 al nam hij de bisschopstaken waar van de zieke bisschop Eijk. ‘Hij is een pastor in hart en nieren. De pastorale zorg heeft heel zijn hart’, vindt pastoraal werkster Marie Tiesinga-Foekema in het Friese Gorredijk.

Van den Hende vindt het ‘een heftige stap’ om vanuit Groningen naar Breda te gaan. Als hij Muskens opvolgt, wordt hij de negende bisschop van Breda, en de eerste die van boven de rivieren komt. Het tijdstip van opvolging laat Muskens afhangen van ‘de ontwikkelingen’ in de komende tijd. Het is niet uitgesloten dat hij bij zijn 12,5-jarig jubileum volgend jaar het stokje overdraagt.

Van den Hende wordt het jongste lid van de Nederlandse bisschoppenconferentie. ‘Het is een taak die je niet kiest. Je wordt gevraagd’, zegt hij.

‘Je aanvaardt je opdracht in het gelovige besef dat een vraag van de kerk nooit buiten God om gaat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden