Hulp probleemkind onder druk

Gemeenten krijgen de verantwoordelijkheid over de jeugdzorg. Maar ze richten zich op preventie en lichte opvoedhulp; over de kinderen met echte drama's heeft niemand het.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTERS AIMÉE KIENE EN ANNEKE STOFFELEN

amsterdam alle aandacht in de jeugdzorg voor preventie en lichte opvoedhulp gaat ten koste van de zware probleemgevallen, signaleren deskundigen. nu gemeenten verantwoordelijkheid krijgen over de hele jeugdzorg, worden allerlei cursussen bedacht voor ouders die het even niet meer weten; over de kinderen die kampen met echte drama's, zoals zwakbegaafde of verslaafde ouders, heeft niemand het.

Nu ligt de verantwoordelijkheid voor kinderen die door de rechter onder toezicht zijn gesteld, bij de provinciale Bureaus Jeugdzorg. Straks worden gemeenten ook verantwoordelijk voor de ernstigste gevallen in de jeugdzorg, maar niemand weet nog hoe dat moet worden geregeld.

'Voor multiprobleemgezinnen is er geen simpele oplossing', zegt Adri van Montfoort, jurist en pedagoog. 'Het kabinet zegt in zijn plannen: dat zien we later wel. Maar de gedwongen hulpverlening is het meest ingewikkeld, dáár moet alle denkkracht naartoe gaan.'

Erik Gerritsen, bestuursvoorzitter van Bureau Jeugdzorg in Amsterdam: 'We kijken liever weg, maar de ongemakkelijke waarheid is dat er in Nederland een taaie onderlaag is van kinderen met wie verschrikkelijke dingen gebeuren. Die worden seksueel misbruikt, groeien op bij verslaafde ouders of bij criminele ouders. Deze kinderen worden aan hun lot overgelaten.'

Dat de politiek het daar niet over heeft, komt volgens Gerritsen omdat er geen gemakkelijke oplossingen zijn. 'Je kunt er als politicus niet mee scoren, terwijl je als beschaafd land zou moeten zeggen: juist voor die groep kinderen die op alle fronten pech heeft, trekken we alles uit de kast.'

De Tweede Kamer wil dat de kinderrechter in de toekomst ook gedwongen hulpverlening kan opleggen aan 'lichtere' gevallen dan nu, via een zogenoemde 'maatregel lichte opgroeiondersteuning'.

Ido Weijers, bijzonder hoogleraar Jeugdbescherming aan de Universiteit Utrecht: 'Dat betekent dat er duizenden kinderen in de hulpverlening instromen, van wie je je kunt afvragen of hun situatie echt zo ernstig is. En er komt geen cent bij. Dat gaat ten koste van de aandacht voor echte probleemgevallen. Terwijl die hulpverlening nu al vaak om te huilen is, bijvoorbeeld als een gezinsvoogd maar een paar keer per jaar langskomt.'

Weijers sprak onlangs in zijn oratie de zorg uit over het 'amper nog te volgen aantal digitale kinddossiers' die erop zijn gericht problemen in een vroeg stadium te signaleren - ook van kinderen met wie eigenlijk niets aan de hand is. 'De tijd die gaat zitten in het analyseren van al die gegevens, gaat ten koste van de echt noodzakelijke hulpverlening. Doodzonde.'

Ook Gerritsen en Van Montfoort maken zich ernstig zorgen over alle aandacht voor preventie en lichte opvoedhulp. 'Niet te veel medische etiketten plakken op kinderen en problemen vroegtijdig signaleren zijn op goede zaken', zegt Van Montfoort, 'maar er wordt nu de indruk gewekt dat als we er maar vroeg genoeg bij zijn, er geen zware problemen meer zullen zijn. Terwijl je gewoon situaties hebt, die met de beste preventieve hulp niet te voorkomen zijn. Zwakbegaafde ouders die kinderen krijgen, die hebben gewoon vanaf de geboorte een probleem. Dat kun je niet voorkomen, tenzij je ze verplicht tot de prikpil.'

Hans Kamps, voorzitter van het overkoepelende Jeugdzorg Nederland, beaamt dat: 'Misschien dat je een klein deel van de zware problemen met vroeg ingrijpen voor kunt zijn. Maar 80 procent van de echt moeilijke gevallen blijft gewoon bestaan.'

Het ministerie van Volksgezondheid laat in een reactie op de kritiek weten dat niet wordt gedacht dat alle problemen met preventie te voorkomen zijn. Volgens een woordvoerder van het ministerie zijn ook de 'zware' gevallen erbij gebaat dat de gemeenten straks de jeugdzorg 'slim, doeltreffend en op maat' gaan regelen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden