Update

Hulp komt aan in Vanuatu

De eerste vliegtuigen met hulpgoederen zijn maandag (lokale tijd) aangekomen in Port Vila, de hoofdstad van Vanuatu. Vier dagen nadat cycloon Pam grote delen van de eilandstaat verwoestte, kan de hulp goed op gang komen, aldus Australische media. 

Een man haalt het puin weg bij zijn huis dat zwaar is beschadigd door de cycloon Pam. Beeld reuters

Twee Australische militaire vliegtuigen en een Nieuw-Zeelandse Hercules brachten artsen, noodvoorraden en reddingswerkers naar Port Vila. Het vliegveld van de hoofdstad van het land is maandag weer deels open. Eerder waren al wel hulpgoederen aangekomen op het zuidelijke eiland Tanna.

De Cycloon Pam heeft de eilandenstaat Vanuatu in ontreddering achtergelaten. De schade is enorm, zo lieten hulporganisaties weten na de passage van de storm. Maar veel gebieden zijn nog niet bereikt, gevreesd wordt dat de problemen daar erger zijn en dat het dodental zal stijgen.

De regering heeft de noodtoestand uitgeroepen. Zeker de helft van bevolking, zo'n 130 duizend mensen, is getroffen. Piloten van Nieuw-Zeelandse en Australische hulpteams melden dat een groot deel van Vanuatu 'met de grond gelijk' is gemaakt. 'Geen bomen, geen bladeren, geen ijzeren structuren staan meer overeind op het westelijke deel van Tanna', zegt Hannington Alatoa, hoofd van het Rode Kruis. Tanna is een van de zuidelijke eilanden. 'Bomen blokkeren de wegen, mensen hebben dringend water nodig.'

In Port Vila arriveerden vandaag de eerste hulpgoederen van het Rode Kruis. Het gehavende vliegveld van de hoofdstad werd deels geopend voor de hulpverlening. Australië en Nieuw-Zeeland hebben geld vrijgemaakt voor noodhulp. Twee militaire vrachttoestellen met hulpgoederen uit deze twee landen wisten te landen op het vliegveld bij de hoofdstad.

Hoge golven op het eiland Vanuatu, waar cycloon Pam overheen raasde. Beeld epa
Bewoners halen spullen uit hun beschadigde huizen. Beeld reuters
Mensen inspecteren de schade in Port Vila. Beeld ap

Hele dorpen weggevaagd

Vanuatu werd werd vrijdag getroffen door de cycloon die met een snelheid van soms 300 kilometer per uur over het gebied raasde. Volgens president Lonsdale zijn de meeste inwoners dakloos, omdat hele dorpen zijn weggevaagd. Hij noemde de cycloon in een gesprek met de BBC een 'monster'. Lonsdale bevestigde dat de meeste gebouwen in Port Vila, van scholen tot klinieken, met de grond gelijk zijn gemaakt

De VS, Groot-Brittannië, de EU en Frankrijk hebben ook hulp toegezegd. Ook Alice Clements van VN-kinderfonds Unicef meldde dat vrijwel alles is verwoest rond Port Vila. Ze zei dit na een reis door het gebied rond de hoofdstad. Zij zag onder meer een 'solide' brug waarvan de toegangsweg vrijwel geheel was verdwenen, ingestorte huizen en overal omgewaaide bomen. Ook zijn er overstromingen.

Een inwoner van het land zegt op het videoblog dat Clements bijhoudt, dat de bewoners hun woning hadden versterkt om tegen de cycloon bestand te zijn, maar dat niets hielp. Niet alleen zijn de woningen ingestort, maar er is ook een gebrek aan schoon water.

Franse soldaten op Nieuw-Caledonië laden water in een militair toestel met bestemming Vanuatu. Beeld afp

Ergst denkbare scenario

Gisteren trok cycloon Pam vrijwel direct over Efate, het belangrijkste eiland. Unicef schat dat 90 procent van de huizen in Port Vila beschadigd is. Van de ruim 50.000 inwoners, zijn er vermoedelijk 10.000 dakloos geworden. Gas, stroom en water zijn er niet meer of slechts mondjesmaat, net als medische zorg en ziekenhuizen.

Hoe het met de bewoners van de kleinere eilandjes is, is nog volstrekt onduidelijk. 'We vrezen voor het leven van de mensen op die afgelegen eilanden. Het wordt steeds duidelijker dat we met het ergst denkbare scenario te maken hebben op Vanuata', aldus Helen Szoke van Oxfam.

Inwoners van de hoofdstad trekken met hun schaarse bezittingen weg nadat de stad is getroffen door Pam. Beeld reuters

Donaties

Bewoners die vanochtend uit een van de 23 officiële schuilplaatsen in Port Vila kwamen, troffen hun huizen verwoest of helemaal weggeblazen aan, zei Chloe Morrison van de hulporganisatie World Vision. Bungelende bomen en elektriciteitsdraden zorgden op veel plekken in de hoofdstad voor gevaar. De communicatie was zo problematisch dat World Vision nog met veel van zijn 76 eigen medewerkers op de eilanden geen contact heeft gehad. Voor iedereen die tijdens de storm niet veilig in een schuilplaats zat, 'zal het zeer, zeer zwaar zijn geweest', zei Morrison.

De hulporganisaties kregen vandaag de eerste donaties binnen voor de hulpverlening op de afgelegen eilandengroep. Groot-Brittannië gaf 2,7 miljoen euro, Nieuw-Zeeland ongeveer zevenhonderdduizend euro en ook de Europese Unie stelde een miljoen euro beschikbaar.

Beeld epa

Zware regenval

Cycloon Pam is de krachtigste sinds tyfoon Haiyan, die op de Filipijnen zeker 5.235 levens eiste. De windsnelheden veroorzaken zware regenval, overstromingen en aardverschuivingen. Pam richtte eerder al verwoestingen aan op Kiribati en de Salomonseilanden. Tot nu toe is er zeker een dode gevallen op Papoea-Nieuw-Guinea. Ook zijn daar veel wegen verwoest. De cycloon trekt in de nacht van zondag op maandag langs Nieuw-Zeeland.

Een onder water staand huis op het eiland Kiribati. Beeld getty
De verwoesting door cycloon Pam op het eiland Kiribati. Beeld getty
Beeld reuters
Beeld reuters
Beeld reuters
Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden