Hulp bij wiebelende tafels en haperende espressomachines

Repareren niet meer van deze tijd? Onzin! De vrijwilligers in reparatiecafés laten zien dat weggooien vaak niet nodig is.

Het lijkt de anatomische les van een strijkbout: met nijptang en schroevendraaier ontleedt reparateur Theo van den Akker (64) het stoomstrijkijzer van Wil (70) en Pieter (71) de Vries. Het echtpaar De Vries hoopt dat hun patiënt nog te redden valt, na chronische aanvallen van kortsluiting. Maar de diagnose is somber. 'Een heleboel roest', zegt Van den Akker, wijzend op de bruinige contacten. 'Einde verhaal dus?', vraagt Wil de Vries. Van den Akker: 'Ik ben er bang voor.'


Gelukkig vergaat het niet alle apparaten zo in het Amsterdamse Repair Café, een werkplaats waar kapotte spullen een tweede leven krijgen: haperende espressomachines, truien met mottengaten, tafels met manke poten. Sinds 2010 bouwt Martine Postma (41) aan haar imperium van reparatiecafés, dat inmiddels twintig vestigingen telt, van Groningen tot Heerlen. Sinds zaterdag heeft ook Delft een reparatiecafé.


Postma bedacht de reparatiecafés als tegengif voor de weggooidrift van veel Nederlanders. Ze constateerde dat mensen vaak spullen bij het grofvuil zetten waar nauwelijks iets mis mee is. Reparatiekennis is niet meer vanzelfsprekend. Mensen varen blind op hun telefoons, laptops en andere elektronica, maar bij het eerste het beste mankement zijn ze hulpeloos.


Postma: 'Mensen denken wel: het klopt niet dat ik dit ding weggooi, alleen maar om een kapot naadje, maar een koffiezetapparaat laat ik niet voor 80 euro repareren.' Dan laten ze zo'n apparaat uit schuldgevoel nog een jaar in de kast kwijnen, om het dan in een vlaag van schoonmaakwoede alsnog weg te doen.'


In de reparatiecafés kunnen mensen hun spullen gratis en voor niets laten oplappen. De reparateurs van Postma zijn vrijwilligers. Postma's Stichting Repair Café draait onder meer op 125 duizend euro subsidie van het ministerie van VROM, voor een periode van drie jaar.


Dikwijls komen er mensen langs met spullen die helemaal niet stuk blijken te zijn, zegt Postma. 'Dat is soms schokkend: een föhn waar alleen wat stof in blijkt te zitten, een cd-speler met een vieze lens.'


Maar de laatste maanden heeft ze al heel wat reddingen gezien, zegt Postma. Een kaduke elektrische kookplaat, door Van den Akker gerepareerd. 'Theo, wat was daar ook weer mee?' 'Thermische zekering', zegt Van den Akker, onverstoorbaar verder sleutelend. 'Of herinner jij je nog die vrouw bij Havenaar, die een of ander werktuig bij zich had?' 'Kolomboormachine', zegt Van den Akker. Postma: 'Die boormachine was van haar vader, een erfstuk, en stond al twintig jaar op zolder. Die vrouw was zo dankbaar dat ze er weer iets mee kon doen.'


Natuurlijk helpen de reparaties grondstoffen besparen, maar het mooist van alles zijn de persoonlijke verhalen. 'Er gebeurt altijd wel iets', zegt Postma. 'Mensen komen met een verhaal. Het gebeurt geregeld dat er ergens in de hoek gejuich opgaat; dan doet-ie het weer.'


Ton Meurs (67) heeft twee defecte cd-spelers meegenomen. Van één daarvan, liefkozend 'het tosti-ijzer' genoemd om de atypische vorm, ging de cd-klep niet meer open. Die behoort toe aan de terminaal zieke straatmuzikant Humphrey Pietersz, 'Jimi' voor intimi, om zijn Hendrix-achtige kroeshaar. Vijftien jaar lang stond Jimi dag in dag uit te zingen voor de HEMA in de Amsterdamse Ferdinand Bolstraat, hartje De Pijp, totdat hij van de dokters te horen kreeg dat hij longkanker had.


'Hij heeft verlammingsverschijnselen', zegt Meurs over zijn kompaan. 'Waarschijnlijk heeft hij per ongeluk op de klep geleund.'


Meurs heeft geluk. Reparateur Maxim van Wijk (48) heeft het tosti-ijzer weer aan de praat gekregen. Meurs is verguld. Nu kan Jimi op zijn sterfbed naar zijn Wilson Pickett-cd's luisteren, als laatste sacramenten voor een rock 'n' roller.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden