Hulp aan Afghanistan schadelijk

De miljarden hulp die de Verenigde Staten in Afghanistan pompen, kan op de lange termijn schadelijk uitpakken voor de stabiliteit van dat land. Die waarschuwing staat in een deze week verschenen rapport voor het Amerikaanse Congres.

COR SPEKSNIJDER

AMSTERDAM - 'Buitenlandse hulp kan - als het niet op de juiste manier wordt besteed - corruptie bevorderen, de arbeids- en goederenmarkt verstoren, de controle van de regering over financiële middelen ondermijnen en bijdragen aan onveiligheid', staat in het rapport, dat is opgesteld ten behoeve van de senaatscommissie voor buitenlandse betrekkingen. Op korte termijn mag het land gebaat zijn bij de steun uit Washington, op den duur kan de hulpverlening contraproductief blijken.

Volgens de Wereldbank is 97 procent van Afghanistans bruto binnenlands product afkomstig van buitenlandse (vooral Amerikaanse) militaire uitgaven en donorgelden. Als dat geld wegvalt, kunnen de gevolgen dramatisch zijn. Het rapport: 'Als de buitenlandse troepen in 2014 het land verlaten, zou Afghanistan in een diepe economische depressie terecht kunnen komen. Tenzij nu een begin wordt gemaakt met een behoorlijke planning.'

Afghanistan ontvangt meer Amerikaanse financiële steun dan enig ander land. Sinds het verdrijven van de Taliban hebben de VS 19 miljard dollar (13 miljard euro) aan hulpgeld in het land gestoken. Het ministerie van Buitenlandse Zaken en de overheidsorganisatie Usaid spenderen maandelijks 320 miljoen dollar (220 miljoen euro) aan Afghanistan. President Obama heeft het Congres gevraagd voor het begrotingsjaar 2012 3,2 miljard dollar (2,2 miljard euro) uit te trekken.

Het grootste deel van dat geld gaat naar het onrustige zuiden en oosten van het land. Het wordt gebruikt voor humanitaire en wederopbouwprogramma's om de hearts and minds van de bevolking te winnen. Maar de 'onbedoelde gevolgen van het pompen van grote bedragen in een oorlogsgebied moeten niet worden onderschat'.

Hulpgeld kan het overheidsgezag versterken en opstandelingen verzwakken, ook het tegenovergestelde is mogelijk. Een voorbeeld uit het rapport: de VS staken 100 miljoen dollar (69 miljoen euro) in een waterkrachtcentrale, die de provincies Helmand en Kandahar van stroom moest voorzien. De helft van de elektriciteit ging naar gebieden waar de Taliban de dienst uitmaken. De islamitische extremisten stuurden rekeningen naar de klanten en schrokken niet terug voor marteling om betaling af te dwingen. Bovendien wordt de stroom gebruikt voor de irrigatie van papavervelden van de Taliban. 'Hulp kan spanningen verhogen en strijd tussen groepen veroorzaken', aldus het rapport.

De geldstroom, die grotendeels voorbijgaat aan de autoriteiten in Kabul, drijft de lonen op van Afghanen die bij de hulpverlening betrokken zijn, werkt corruptie in de hand en leidt tot overbodige hulpprojecten. Bovendien ondergraven de dollars die bij internationale organisaties terechtkomen het vermogen van de Afghaanse regering om een eigen begroting te beheren.

Ondanks alle vragen over de effecten van de hulp, bevat het rapport geen oproep tot het dichtdraaien van de geldkraan. Wel worden aanbevelingen gedaan. Een van de adviezen is het stoppen met het betalen van (te) hoge salarissen aan Afghaanse werknemers om te voorkomen dat de economie instort als een einde komt aan de riante cashflow.

De grootschalige Amerikaanse ontwikkelingshulp aan het bewind van president Karzai pakt vaak averechts uit, is de conclusie van een onderzoek voor het Congres.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden