Huizenmarktplan 22 topeconomen moet negatieve stemming doorbreken

Langs de weg van de geleidelijkheid kan de hypotheekrenteaftrek best worden aangepakt, denken 22 economen.

Lans Bovenberg

'Economen vormen een eigenwijze beroepsgroep met grote ego's ', zegt Lans Bovenberg (53). Hij kan het weten, hij is er zelf een.

Daarom is hij ook zo blij dat het gelukt is met 22 economen eensgezind één hervormingsplan voor de woningmarkt te maken. Twee maanden lang werd erop gebroed, heen-en-weer gemaild. Zondag stuurde Bovenberg samen met Dirk Schoenmaker de laatste versie rond naar 26 potentiële ondertekenaars: 'Take it or leave it'. 22 besloten hun handtekening onder het 'zesstappenplan' te zetten.

Het is het zoveelste ongevraagde advies dat het kabinet ontvangt. De Rabobank, ABN Amro, president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank en Ronald Gerritse van de Autoriteit Financiële Markten dienden afgelopen jaar ook al hun lijstjes in.

Uw plan is weer anders. Wat is er mis met het plan van Klaas Knot?
'De verschillen zijn niet zo groot. We willen allebei dat huizenbezitters niet langer fiscaal worden gestimuleerd schulden op te bouwen. Knot stelt voor dat te doen door bij elke hypotheek de hypotheekrenteaftrek gedurende de looptijd geleidelijk terug te schroeven. Wij hebben die variant ook lang besproken, maar het is ons te ingewikkeld. Daarom pleiten wij ervoor de hypotheekrenteaftrek voor iedereen vanaf een bepaald moment, namelijk 2015, geleidelijk te beperken.

'Een ander verschil zit bij de zogenaamde loan-to-value, de verhouding tussen de waarde van de woning en de hoogte van de hypotheek. Die ligt nu op maximaal 106 procent maar Knot wil dat snel terugschroeven naar 90 procent. Volgens ons geeft dat de huizenmarkt een te grote klap. Wij kiezen nu voor 100 procent - een percentage dat de meeste banken al feitelijk hanteren. Het kan pas stapsgewijs terug naar 90 procent als de huizenprijzen weer gaan stijgen.'

Nu al zit 15 procent van de Nederlandse huizenbezitters vast in hun woning omdat hun schuld hoger is dan de waarde van de woning. Krijgen die mensen door dit plan niet een volgende tik?
'Wij denken dat het om twee redenen zal meevallen. In de eerste plaats gelooft iedereen nu al terecht dat de hypotheekrenteaftrek in zijn huidige vorm niet houdbaar is. De beperking van de fiscale aftrek zit al in de prijs van woningen verwerkt. Als het kabinet het adopteert, is die onzekerheid uit de lucht en zal de woningmarkt zich sneller herstellen. Daar profiteert ook die 15 procent van.

'Bovendien vinden wij dat er voor die groep iets moet worden geregeld zodat ook zij kunnen verhuizen. In ons plan staat dat er in een nieuwe bankencode moet worden opgenomen dat de restschuld wordt meegefinancierd in een nieuwe woning zolang het inkomen dat toelaat.'

Het plan lijkt nadelig voor huizenbezitters met hoge inkomens en huurders.
'Huurders met lage inkomens krijgen een toeslag en worden dus gecompenseerd voor de 2 procent huurverhoging die wij gedurende twintig jaar bovenop de inflatie willen toestaan. Maar er zijn huurders die dit inderdaad geleidelijk gaan voelen, dat zijn de zogenaamde scheefhuurders die een hoog inkomen hebben maar een lage huur.
'En wat die rijke huizenbezitter betreft: het is expliciet niet de bedoeling inkomenspolitiek te bedrijven. Dan krijg je ook nooit van rechts tot links consensus over een hervorming. Dus een verlaging van de hypotheekrenteaftrek is in ons plan gekoppeld aan een verlaging van het hoogste belastingtarief. Een toptarief onder de 50 procent is een mooi punt voor Rutte.'

Lees het hele interview vandaag in de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden