Reportage Koopwoningen

Huizenkoper met migratieachtergrond maakt snelle opmars: ‘De tweede en derde generatie richt zich vooral op Nederland en investeert in beter wonen’

Nederlanders met een migratieachtergrond zijn op de markt van koopwoningen bezig aan een opmars. ‘Bij hun hoge opleidingsniveau en inkomen past niet alleen een goede wagen, maar ook een goede woonomgeving.’

Alicia en Remi inspecteren een koopwoning Beeld Arie Kievit

Met enige huiver bekijkt het echtpaar Alicia (24) en Remi (29) de voormalige huurwoning van corporatie Woonbron in de Rotterdamse wijk Zevenkamp. ‘Hier moet wel erg veel aan worden gedaan’, zegt de doktersassistente, staande tussen woonkamer en keuken. ‘Klussen hoort wel bij het kopen van een huis’, vindt haar man, operator in de voedselsector. ‘Mijn vader is klusser, dat scheelt. En van de buitenkant ziet de woning er niet slecht uit.’

Eén keer hebben ze geboden op een huis, in hun woonplaats Barendrecht, ten zuiden van Rotterdam. Met een bod van 10 duizend euro boven de vraagprijs van 250 duizend euro dachten ze een goede kans te maken, toch ging het huis aan hun neus voorbij. Alicia: ‘In Barendrecht liggen de prijzen iets hoger dan hier. Voor een eengezinswoning moet je daar denken aan 250 tot 300 duizend euro.’

Als Nederlanders met Surinaamse wortels behoren Remi en Alicia tot de groep huizenkopers uit het onderzoek Integratie in zicht? van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). Belangrijke vaststelling, anderhalf jaar geleden: ook na aanvang van de economische crisis in 2008 nam het eigenwoningbezit onder Nederlanders met een migratieachtergrond sterk toe. Een positief signaal volgens het SCP, want een eigen huis betekent niet alleen meestal een betere woning en meer ruimte, maar staat ook symbool voor het settelen in Nederland en voor meer zelfstandigheid.

Beeld Arie Kievit

Kopen voordeliger

Vooral onder Surinaamse Nederlanders is het kopen van een huis steeds normaler. Bijna de helft van hen woont inmiddels in een eigen woning. Voor Alicia en Remi is de verhuizing van hun huurappartement in de vrije sector naar een koophuis een uitgemaakte zaak. De huizenprijzen mogen de laatste jaren sterk zijn opgelopen, hun huidige huur is hoog en de rente is laag. Alicia: ‘Dus kopen is voordeliger, als je naar de toekomst kijkt. Je gooit je geld niet weg aan een huur die steeds hoger wordt.’ Veel van hun familieleden hebben ook al een eigen woning op de kop getikt, recentelijk of veel langer geleden.

Nog steeds wonen Nederlanders zonder migratieachtergrond bijna twee keer zo vaak in een ­eigen huis als niet-westerse migranten. Maar bij de laatste groep is het eigenwoningbezit sinds het begin van deze eeuw harder gegroeid (van 24 naar 39 procent) dan bij Nederlanders zonder migratieachtergrond (van 64 naar 70 procent), concludeerde het SCP. Marokkaanse Nederlanders wonen het minst vaak in een eigen huis (van 10 naar 19 procent). De opkomst van Turkse Nederlanders op de koopwoningmarkt is juist zeer sterk. Hun eigenwoningbezit is verdubbeld van 23 naar 46 procent.

Makelaar Nurullah Erdem toont zich in zijn kantoor aan de Rotterdamse Schiekade niet verbaasd over de inhaalslag van de Turkse Nederlander. ‘Turken zijn ondernemers. Als zich een zakelijke kans voordoet, zullen ze die grijpen.’ Zijn collega Ilyas Sari rolde het vak in toen hij zijn eigen appartement verkocht. Na een taxatie van 80 duizend euro deed hij de woning zelf van de hand voor 130 duizend euro. Sari: ‘Ik dacht meteen: hier zit brood in!’

Discriminatie geen obstakel

Lang was er twijfel over de toegankelijkheid van de woningmarkt voor Nederlanders met migratieachtergrond. Vooral rond de huurmarkt gaan verhalen over discriminatie. Weekblad De Groene stelde afgelopen maart vast dat kandidaat-huurders met een buitenlandse achternaam moeilijker aan een woning komen dan kandidaten met een Nederlandse achternaam. Makelaar Erdem herkent de problemen op de huurmarkt, maar op de koopmarkt kent hij geen obstakels. ‘Uiteindelijk gaat het om het hoogste bod.’ Bij het Rotterdamse anti-discriminatiebureau Radar noch bij landelijk kenniscentrum Art.1 zijn meldingen bekend over benadeling op de koopwoningmarkt.

De koper met migratieachtergrond heeft vaak wel andere obstakels te overwinnen, vertelt Hamit Karakus, voormalig makelaar en oud-wethouder Wonen van Rotterdam. ‘Toen ik begon als makelaar ontbrak bij allochtonen de kennis over het kopen van een woning. Ik ben de oudere stadswijken ingegaan om voorlichting te geven over ­eigenwoningbezit, van de betekenis van een makelaar tot hypotheekrenteaftrek. Maar de Turkse Nederlander veranderde ook. De eerste generatie dacht nog aan een terugkeer naar Turkije. De tweede en derde generatie richt zich vooral op Nederland en investeert in hoger onderwijs en beter wonen.’

Status

Een nieuwe elite van Turkse Nederlanders verlaat de oude wijken, ziet Karakus, tegenwoordig directeur van Platform31, een onderzoeksinstituut voor stad en regio. ‘Bij hun hoge opleidingsniveau en inkomen past niet alleen een goede wagen, maar ook een goede woning. Een verhuizing geeft ook nog status. Ze laten zien dat ze in staat zijn om een woning te kopen buiten de wijk waar ze opgroeiden. Hun ouders waren misschien nog afhankelijk van het advies van een oom die hier al langer woont, maar zij kennen de weg in Nederland zelf wel.’

Net als Nederlanders zonder migratieachtergrond kiezen ook zij graag voor een rustige, veilige en kindvriendelijke omgeving, ziet Karakus. ‘Met goed onderwijs in de buurt. En liefst een gemengde bevolking. Afkomst speelt bij de derde generatie geen rol meer. Het gaat veel meer om de nabijheid van gelijkgestemden. Mensen met een vergelijkbaar niveau in opleiding en werk. Daarin verschillen ze niet veel meer van autochtone huizenkopers.’

Marokkaanse Nederlanders

Dat Marokkaanse Nederlanders relatief zelden een huis kopen – vier van de vijf woont in een huurhuis – verklaart SCP-onderzoeker Jeanet Kullberg onder meer uit een gemiddeld lager inkomen, maar ook uit de oververtegenwoordiging in de huursector. ‘Het maakt uit of er thuis wordt gepraat over de wachttijd voor een corporatiewoning of over je kansen op de koopwoningmarkt. Misschien speelt ook mee dat jongere Marokkanen minder de neiging hebben om zich te binden aan een eigen woning, in een tijd dat Geert Wilders roept om ‘Minder Marokkanen’.’

Het islamitische bezwaar tegen het betalen van rente speelt ook mee, weet Kullberg. ‘Marokkaanse Nederlanders gaan daar nogal strikt mee om. Turken zijn pragmatischer. Is het zonder hypotheek bijna onmogelijk een huis te kopen en is er geen alternatieve manier van financieren dan eigen geld, dan mag je wat hen betreft wel een normale hypotheeklening aangaan.’

Makelaar Erdem is somber over de positie van Marokkanen op de woningmarkt. ‘Ik zou niet weten hoe je ze moet overhalen om hun bezwaren tegen een hypotheek te laten varen. Ook de derde generatie hoor ik zeggen dat rente niet is toegestaan volgens de Koran. Het gevolg is dat ze blijven huren. En zoals cabaretier Najib Amhali zegt: ‘hoer is doer’.’

De sterke stijging van de huizenprijzen (in 2017 landelijk gemiddeld zo’n 9 procent) zal de groei van het aantal kopers met migratieachtergrond niet afremmen, denkt SCP-onderzoeker Kullberg. ‘Hoe meer mensen in je omgeving vertrouwd zijn met de eigendom van een huis, hoe sneller je zelf overweegt een woning te kopen. Daar zit dus een multiplier-effect in.’

Nauwelijks verschil meer 

Oud-wethouder Karakus deelt die verwachting. ‘Kopers met migratieachtergrond verschillen nauwelijks meer van de autochtone kandidaat-kopers. Ze maken dezelfde afwegingen en hebben net zoveel last van de hogere huizenprijs. Ze zullen vaak wel meer problemen hebben met het vinden van een geschikt huis. Projectontwikkelaars bouwen nog steeds met een autochtoon gezin in het achterhoofd. Een open keuken valt bijvoorbeeld niet in de smaak bij grote gezinnen met migratieachtergrond.’ Makelaar Erdem: ‘Of een toilet in de badkamer. Dus zul je dat bij een nieuwbouwhuis moeten aanpassen, maar dan moet je wel flink bijbetalen.’

Alicia en Remi hebben nog niet besloten of zij gaan bieden op de kluswoning in Zevenkamp. Alicia: ‘Wij gaan er dit weekeinde over praten met mijn ouders en er nog eens goed over nadenken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden