NIEUWSHUISARTSEN

Huisartsen zitten met de handen in het haar: de mondkapjes zijn (bijna) op

Terwijl in de ziekenhuizen sprake is van ‘stilte voor de storm’, lopen huisartsen nu al tegen grote problemen op. Vooral het tekort aan mondkapjes wreekt zich. ‘Dit gaan we niet lang volhouden. De grote golf moet nog komen.’

Medisch personeel van het Zuyderland ziekenhuis in Heerlen. Beeld EPA

‘Wij hebben nu nog een páár mondkapjes’, zegt huisarts Hedwig Vos uit Den Haag. ‘En nog twee beschermingspakketten met schorten en brillen. Ik ben dit weekend zelf allemaal bouwmarkten afgegaan: de Praxis, de Gamma. Er was nergens meer iets te vinden. Ik rijd straks naar een kleine zorginstelling die nog wat mondkapjes over heeft. Maar met wat ik nu heb, kan ik het hooguit twee dagen uithouden.’

Met haar noodkreet verwoordt Vos precies wat veel huisartsen in Nederland op dit moment doormaken. Op de intensive care-afdelingen mag de situatie dan nog overzichtelijk zijn, en de mondkapjes mogen dan misschien op komst zijn: bij de huisartsen is de hectiek groot en de mondkapjes zijn op. Of bijna op.

Haagse huisartsen hebben inmiddels besloten voor een andere oplossing te kiezen. Vanaf maandag worden alle patiënten die mogelijk corona hebben voor onderzoek meteen doorgestuurd naar de huisartsenpost in het ziekenhuis. Dat scheidt de ‘gewone’ patiënten van de coronapatiënten. En bovendien spaart het mondkapjes.

Hoe schaars die nu zijn, heeft ook huisarts Cick Pouw uit Delft gemerkt. ‘Wij hebben nog zeven mondkapjes en beschermende outfits voor drie huisartsenpraktijken samen’, zegt hij. ‘Dat gaan we niet lang volhouden. De grote golf moet hier nog komen, maar wij staan hier nu wel in de frontlinie met beperkte middelen. Nu gaat het nog wel, maar als ik in Italië en Frankrijk zie hoe snel dat gaat en hoe enorm die golf is, dan moeten we ons hier echt heel snel klaar maken.’

Huisartsen vormen een belangrijk filter: zij moeten de ernstig zieke patiënten scheiden van de minder ernstig zieken, zodat de ziekenhuizen straks niet verstopt raken. ‘Iedereen focust zich nu op de intensive care’, zegt Pouw. ‘Maar als er straks heel veel huisartsen ziek worden en uitvallen, dan gaat het mis bij de instroom van de ziekenhuizen.’

Op slot

Bij de huisartsenpraktijk waar arts Ilse Mattheij in Heerlen werkt, zit de deur inmiddels op slot. Patiënten mogen niet zomaar binnenlopen: de kans op besmetting is te groot. Op de deur hangt een briefje met de vraag éérst te bellen. ‘De telefoon staat hier roodgloeiend’, zegt Mattheij. ‘De assistenten vangen veel op. Voor patiënten met luchtwegklachten is er een apart corona-spreekuur. Wij vragen ze te wachten buiten in de auto. Pas als wij bellen, mogen ze komen en onderzoeken we hen in een aparte ruimte.’ 

Haar praktijk wist op tijd 200 mondmaskers in te slaan – ze deelt die met een andere praktijk in het gebouw, die er niet één te pakken kreeg.

Verschillende huisartsen zeggen behoorlijk wat mensen met paniekklachten te spreken. Vos: ‘Ik krijg telefoontjes van mensen met andere ziektes, zoals kanker of astma, die echt heel bang zijn. Daarnaast spreek ik ook patiënten met kanker die nu ineens niet meer geopereerd worden. Die bellen mij dan op: wat nu? Dat is heel heftig. De hele zorg ligt plat. Het gekke is dat ik op straat toch nog veel mensen zie die op pad zijn. Het lijkt erop dat toch nog niet iedereen doordrongen is van de ernst hiervan.’

Ook huisarts Rob van Thiel en zijn collega’s uit het Brabantse Rijen laten mogelijke coronapatiënten elke dag op een speciaal corona-spreekuur komen om mondkapjes te sparen. Daarnaast heeft hij nog een andere oplossing bedacht: recyclen. ‘Anders zouden we binnen twee dagen door onze voorraad heen zijn’, zegt hij. ‘Als we er één bij een visite hebben gebruikt, stoppen we hem in een plastic zak in de kofferbak’, zegt hij. ‘Als je hem dan vier uur laat liggen, is hij grotendeels virusvrij.’

Magnetrons

Zijn collega is maandagmiddag onderweg om maskers in Oosterhout op te halen. Hij heeft geruchten gehoord over huisartsen die mondkapjes hergebruiken door ze met alcohol te behandelen en ze te steriliseren. ‘Op internet kun je van alles vinden. Er schijnen ook magnetrons gebruikt te worden.’ Maar hij weet niet wat daarvan klopt. Dus doet hij dat niet.

De piek moet nog komen in Rijen, weet hij. ‘Mensen die nu ziek zijn, hoeven niet meteen doodziek te zijn. Dat kan nog één of twee weken duren. Of ze corona hebben, weten we niet. In de eerste lijn (bij huisartsen, red.) mogen wij niet meer testen. De testen zijn te schaars. Ik ben daar vorige week wel gefrustreerd over geweest, want soms wil je dat echt graag weten. Maar wij kunnen alleen maar kijken of iemand zo benauwd is dat hij naar het ziekenhuis moet.’

Op het gebouw tegenover het OLVG is een spandoek opgehangen. Medewerkers van het ziekenhuis krijgen steunbetuigingen vanwege hun harde werk ten tijde van het coronavirus. Beeld ANP

De coronacrisis is een ommekeer in de huisartsgeneeskunde, zegt hij. ‘Ik onderzoek bijna al mijn patiënten nu via een videoverbinding. Aan het gehoest kan ik niet zien of het corona is, maar ik kan wel zien hoe zwak een patiënt is en hoe snel zijn ademhaling gaat. Het is even wennen, maar het loopt.’

‘Wij staan hier in de loopgraven’, zegt Van Thiel. ‘Ik en vooral ook mijn personeel lopen risico’s. Maar ze zijn er allemaal. Elke dag. En daar heb ik grote bewondering voor.’

LEES OOK:

Op de meeste intensive cares is het nu juist rustig: ‘Stilte voor de storm’

Het aantal coronapatiënten dat in Nederlandse ziekenhuizen is opgenomen, stijgt sterk. Toch is er op verreweg de meeste intensivecare-afdelingen sprake van ‘stilte voor de storm’. De capaciteit is vooralsnog ruim voldoende.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden