Huisartsen krijgen tijdelijk vergoeding om tolk voor vluchtelingen te bellen

Huisartsen krijgen tijdelijk weer geld voor het bellen van een tolk om vluchtelingen in de spreekkamer te kunnen helpen. Het ministerie van Volksgezondheid en het ministerie van Veiligheid hopen met een extra potje het grootste knelpunt voor zo'n tienduizend nieuwe statushouders op te kunnen vangen. Huisartsen pleiten echter voor een permanente regeling voor alle vluchtelingen met een verblijfsvergunning.

Beeld Joost van den Broek

'Om een patiënt goed te kunnen helpen is goede vertaling noodzakelijk', zegt een woordvoerder van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) naar aanleiding van de nieuwe regels die woensdag openbaar werden gemaakt. 'Maar huisartsen moeten eigenlijk voor elke vluchteling de tolkentelefoon kunnen bellen. Anders blijft de situatie onveilig.'

De nieuwe groep patiënten waarvoor de tolkentelefoon voortaan wordt vergoed vallen onder het zogeheten 'versnellingsarrangement'. Dit zijn vluchtelingen die recht op eigen woonruimte hebben, maar door achterstanden bij de gemeente nog steeds in asielzoekerscentra wonen. Om de druk op azc's te verlichten worden zij sinds januari versneld ondergebracht in gemeenten, maar dan in tijdelijke huisvesting als containerwoningen, leegstaande kantoorgebouwen of kamers in huizen. Deze groep van circa tienduizend statushouders is in veel gevallen de Nederlandse taal nog niet machtig, maar moet voor zijn gezondheidszorg wel naar de reguliere huisarts.

Teruggedraaide beslissing

Het extra geld draait een zwaar bevochten beslissing uit november 2011 gedeeltelijk terug. Tot die tijd kregen huisartsen een vergoeding voor het het gebruik van een tolk via een telefoonverbinding. Sindsdien kunnen dokters de tolkentelefoon alleen gratis raadplegen voor bewoners van een azc; voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning moeten ze betalen. Zo'n belletje kost vele malen meer dan wat de huisarts voor het consult ontvangt, waardoor de tolkentelefoon niet snel wordt ingeschakeld.

Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging zullen de komende tijd 10 duizend vluchtelingen van asielzoekerscentra groepsgewijs worden overgebracht naar leegstaande complexen, waar ze maximaal twee jaar zullen wonen. Zorgverleners in de nabije omgeving kunnen daardoor in één klap tientallen nieuwe patiënten erbij krijgen, zegt huisarts Rob Jansen. 'Op zich prima, maar dan moeten we wel de juiste faciliteiten hebben. Er zitten mensen bij die alleen "Hallo" en "Dag" kunnen zeggen. Dan loopt het spreekuur hoe dan ook uit, en bestaat het risico op gevaarlijke miscommunicaties.'

Kritisch rapport

Zonder de tolkentelefoon nemen vluchtelingen soms iemand mee die kan helpen bij de vertaalslag, vertelt Jansen, zoals hun kind of de buurvrouw. 'Bij een schaafwondje kan dat, maar bij psychische problemen en trauma's - en die zijn er vaak - komt hun privacy in het geding.'

Uit een rapport dat minister Schippers deze week aan de Tweede Kamer heeft aangeboden bleek ook al dat dokters het gevoel hebben de huidige stroom vluchtelingen niet de juiste zorg te kunnen bieden. Het einde van de vergoeding voor tolken is daarbij de grootste doorn in het oog, schrijft expertisecentrum Pharos in het verslag.

De nieuwe regelgeving voorziet niet in een tolkenpotje voor vluchtelingen die op de reguliere manier in een gemeente belanden, in permanente huisvesting. Niet uit te leggen, vindt de LHV. 'Vluchteling A en vluchteling B, die in hetzelfde schuitje zitten en evenveel tijd hebben gehad om de taal te leren, worden nu compleet anders behandeld.' Huisarts Jansen baart iets anders zorgen: de nieuwe maatregel geldt tot er voor statushouders in tijdelijke woningen een collectieve zorgverzekering komt, en dat kan snel zijn. 'En in die verzekering is zover bekend geen tolkenvergoeding in opgenomen. Als straks blijkt dat we maar een maand van deze handreiking kunnen profiteren voelt de huisarts zich toch een beetje genomen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.