'Huisartsen begrijpen er niets meer van'

Het ene jaar krijgen ze meer taken, dan moeten ze weer inleveren. De huisarts heeft er schoon genoeg van.

UTRECHT - 'Ik krijg mijn achterban niet meer in het gareel als er nog een bezuiniging aankomt', zegt Steven van Eijck, voorzitter van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). 'Ik kan het niet meer uitleggen.' Gespannen kijkt hij uit naar het debat vandaag in de Tweede Kamer, waar minister Schippers van Volksgezondheid haar toekomstplannen voor de huisartsenzorg zal verdedigen.


Schippers ligt onder vuur bij de huisartsen in Nederland. Wat begon met een discussie over salarissen en te veel gemaakte kosten, is inmiddels uitgelopen op een slepend conflict over de toekomst van de huisartsenzorg.


De huisarts heeft een te machtige marktpositie, frustreert vernieuwingen en belemmert concurrentie, aldus de minister. Bovendien heeft hij de afgelopen jaren veel te veel geld uitgegeven, en dat moet worden teruggehaald. Dat is onzin, hoort Van Eijck (52) van de ruim achtduizend huisartsen in het land.


Heeft Schippers het bij de huisartsen verbruid?

'Huisartsen begrijpen het niet meer. Op verzoek van de vorige minister, Ab Klink, zijn ze hun werk anders gaan organiseren. Dat betekent meer zorg in de buurt aanbieden voor ouderen met rollator of moeders met een buggy, maar ook taken overnemen van ziekenhuizen - denk aan het weghalen van talgkliertjes of het zetten van een spiraaltje. Ook toen was al duidelijk dat hierdoor het huisartsenbudget zou worden overschreden, Klink schatte het op 150 miljoen euro extra. Dat geld zou hij niet bij ons terughalen.


'Nu houdt Schippers plotseling een ander beleid aan. Ze vindt dat we ons moeten houden aan de begroting. Overschrijdingen worden teruggehaald. Aanvankelijk moesten we 112 miljoen euro terugbetalen, nu is het, na een handreiking van de minister, nog altijd 98 miljoen.'


Is die handreiking niet voldoende?

'Het gaat om het principe. Huisartsen hebben extra zorg geleverd toen daarom werd gevraagd. Nu wil de minister plotseling dat we die zorg terugschroeven en binnen het budget blijven. Maar dat kan niet, want die patiënt staat om de hoek te wachten om geholpen te worden.


'Bovendien is er niet alleen in 2009 en 2010 te veel uitgegeven in de huisartsenzorg, maar ook dit jaar. Wij denken ongeveer 90 miljoen euro, de minister raamt de overschrijding op een monsterbedrag van 160 miljoen. Als ze dat bedrag ook nog eens wil terughalen, vrees ik voor onherstelbare schade aan de huisartsenzorg in Nederland.'


Wat gaan huisartsen dan doen?

'Een aantal huisartsen sluit vandaag al uit protest de praktijk om naar het Kamerdebat te kijken. Op langere termijn kun je verwachten dat projecten om zorg van ziekenhuizen over te nemen vastlopen; de samenwerking tussen huisartsenposten en spoedeisende-hulppunten zal niet meer van de grond komen. Huisartsen zullen patiënten met copd doorverwijzen naar een longarts, terwijl ze de behandeling zelf kunnen doen. Patiënten met huidaandoeningen zullen worden doorgestuurd naar de dermatoloog, terwijl de huisarts de klachten in het verleden zelf kon afhandelen. Hierdoor loopt alle innovatie in de zorg vast.


'Huisartsen willen geen risico lopen en blijven afwachten tot er nieuw beleid komt. Ik begrijp dat van de huisartsen wel. Als ze meer taken van de ziekenhuizen op zich nemen en er daardoor geld bij krijgen, worden ze een jaar later weer gekort.'


Wat zullen patiënten daarvan merken?

'Dat je voor veel minder bij de huisarts terecht kunt en veel vaker wordt doorverwezen naar het ziekenhuis. Huisartsen doen dat nu al. Patiënten moeten daardoor langere afstanden gaan afleggen. Ze moeten drie of vier keer terug voor een behandeling die bij de huisarts in de buurt in één keer zou kunnen. Dat is niet fijn.


'Bovendien is het ziekenhuis duurder, dus uiteindelijk gaan de premies omhoog. Als elke week door alle achtduizend huisartsen één patiënt meer wordt doorverwezen naar het ziekenhuis, dan kost dat het zorgstelsel 400 miljoen euro per jaar.'


Ziekenhuizen moeten zich toch ook aan een budget houden?

'De voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen heeft al gezegd dat de ziekenhuizen zich niet tot de voorgenomen groei van 2,5 procent kunnen beperken. Dat komt doordat wij allemaal patiënten naar de ziekenhuizen moeten terugsturen. Verzekeraars zijn ook niet blij, want die zien de voordelen van goedkopere huisartsenzorg in de buurt verdwijnen. Daarmee konden ze de kosten van de premies in de hand houden. Eigenlijk geeft iedereen ons gelijk - behalve de minister. Dat is frustrerend.'


Dat is omdat ze moet bezuinigen. Hoe zou ze anders de stijgende zorgkosten in de hand kunnen houden?

'De huisartsen zijn bereid 60 miljoen euro aan overschrijdingen terug te betalen en om nog meer zorg uit de ziekenhuizen naar zich toe te halen. Daarmee kun je veel besparen.


'Neem de integratie van de huisartsenpost en de spoedeisende hulp. Volgens het ministerie kost het 50 miljoen euro als de huisartsen die zorg overnemen. Maar je bespaart 200 miljoen euro bij de ziekenhuizen. Iedereen ziet in dat het dus geld oplevert. Ook de zorgverzekeraars kunnen ervan profiteren door selectiever zorg in te kopen.


'De minister wil 90 miljoen, wij bieden 60. Dat is een heel klein verschil, terwijl je er de hele zorgsector in Nederland voor bij elkaar houdt. Ik hoop dat de minister zich realiseert dat ze een fout maakt. Patiënten worden straks niet meer optimaal geholpen, terwijl huisartsen dat wel willen.'


CV

1959

geboren te Rotterdam (4 augustus)

1985-1997

docent Hogeschool voor Economische Studies

1985-2001

universitair hoofddocent Erasmus Universiteit Rotterdam 2002-2003

staatssecretaris van Financiën, kabinet-Balkenende I 2004-2007

voorzitter Economic Development Board Rotterdam 2006-2007

regeringscommissaris Jeugdbeleid 2006

voorzitter Landelijke Huisartsen Vereniging

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden