Huisarts wil geen 'handel' in zorg

Bart Meijman..

amsterdam Huisartsen moeten met ingang van 2010 zorgketens vormen voor drie chronische ziekten: diabetes, COPD (chronische longziekten) en risico op hart- en vaatziekten. Over de voordelen van ketenzorg is vrijwel iedereen het eens: de patiënt wordt bij de huisarts en zijn praktijk-ondersteuners beter begeleid in leven met een chronische aandoening dan in het ziekenhuis. De patiënt belandt daardoor minder vaak ontregeld in het ziekenhuis en de kosten zijn veel lager.

De financiering van dit plan valt minder in goede aarde. Minister Klink wil dat huisartsen of andere zorgaanbieders de zorg voor deze aandoeningen als een pakket gaan aanbieden aan de zorgverzekeraar: zogeheten functionele bekostiging. Zij nemen het pakket aan als hoofdcontractant, besteden de overige zorg vervolgens uit aan fysiotherapeut, diëtist, laboratorium of medisch specialist en kopen de medicijnen in bij de groothandel. Zo is het idee.

De vrijgevestigde huisartsen zien niets in dit plan. ‘We willen niet over de ruggen van onze patiënten een handel maken van de zorg’, zegt huisarts Bart Meijman in Amsterdam-Osdorp, voorzitter van de Huisartsenkring Amsterdam, onderdeel van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV).

Wat is het bezwaar?

‘We vrezen dat het met de invoering van marktwerking in de huisartsenzorg net zo afloopt als in de thuiszorg: verschraalde zorg met dikke bureaucratische managementlagen. Om als huisartsen de noodzakelijke zorg voor deze drie ziekten te kunnen aanbieden, moet je juridische samenwerkingsverbanden aangaan. Die moeten worden aangestuurd door managers met dikke salarissen, die jou vervolgens zullen aanzetten tot nog grotere concentraties om een betere inkoopmacht te vormen. Uiteindelijk zit je dan met clusters van meer dan vijftig huisartsen met onder meer fysiotherapeuten in een zorgpakket met veel papierwerk, waarbij de patiënt geen keuzevrijheid meer heeft. Hij moet immers naar de fysiotherapeut of longarts die is gecontracteerd door de huisarts, als die tenminste de hoofdaannemer wordt. Want dat is nog maar de vraag. Het kan ook een arbodienst zijn of een garagehouder die wel wat ziet in longziekten.’

Een garagehouder?

‘Die koopt de zorg dan natuurlijk wel in bij professionals maar niet per definitie bij de huisarts. Wij moeten onze patiënten uitleggen dat ze voor die bepaalde chronische ziekte voortaan niet meer bij ons terecht kunnen. Dat is verwarrend en bovendien lastig want veel chronische patiënten hebben meerdere ziekten.’

Werkt het nu beter?

‘Huisartspraktijken zijn al goed bezig met ketenzorg. Daarvoor hebben we praktijkondersteuners in dienst die zich speciaal richten op de begeleiding van chronisch zieken. In Osdorp hebben vijftien huisartsen samen al een ketencontract afgesloten met de zorgverzekeraar voor diabetespatiënten. Voordeel is dat je als groep samenwerkt en informatie uitwisselt. Dat is heel stimulerend. Op kleine schaal werkt dat dus prima. Maar Klink wil veel verder gaan. Die wil dat we ook de paramedische zorg gaan inkopen, laboratoriumonderzoek en de medicijnen. Dan heb je het ineens over miljoenencontracten waarover onderhandeld moet worden. Moet de huisarts die rol nu gaan vervullen?’

Wat is het alternatief?

‘Ga door met ketenzorg, maar laat de professionals ieder hun eigen financiën regelen met de zorgverzekeraar. Wij willen niet met de fysiotherapeut moeten onderhandelen over de prijs. Wij willen met elkaar praten over goede patiëntenzorg. Feitelijk wordt de taak van de zorgverzekeraar op ons bord gelegd. Bovendien wordt de zorg zo niet goedkoper, maar duurder.’

Waarom wordt het duurder?

‘In de eerste plaats omdat alle aanbieders van ketenzorg dure managers moeten inhuren om alles te regelen. Daarnaast is ‘functionele bekostiging’ duurder omdat de zorg om de ziekte wordt geregeld en niet om de patiënt.

‘In het huidige systeem ontvangen we een vaste praktijkvergoeding en een tarief van 9 euro per consult. Als je een hoestende patiënt in het nieuwe systeem een COPD-stempel geeft, levert hij zo 450 euro op, ongeacht de zwaarte van zijn ziekte. Dat kan een prikkel zijn om mensen onnodig in een duurder zorgtraject te duwen. Dan krijg je devaluatie van ziektebeelden. De vraag is dus of het verstandig is om huisartsen te sturen met financiële prikkels. Dat tast de vertrouwensrelatie aan.’

Hoe gaat dat dan in zijn werk?

‘De patiënt kan er niet meer op vertrouwen dat hem de beste zorg wordt geboden als het vermoeden bestaat dat de zorgaanbieder er financieel baat bij heeft. In Engeland zie je de excessen al. De helft van het honorarium van huisartsen is afhankelijk gemaakt van prestaties. Bij het openen van een patiëntendossier verschijnen er standaard pop-ups in het scherm met teksten als; ‘Is van deze patiënt het cholesterolgehalte bekend?’ Of: ‘Is hem al een stoppen-met-rokencursus aangeboden?’ Gevolg is dat je een patiënt die bij je komt met een relatiecrisis een afvalcursus gaat aanbieden om aan je targets te komen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.