Reconstructie

Huisarts vecht zich uit wurggreep verzekeraar

Onder aanvoering van het trio dat Artsen zonder Grenzen oprichtte, verenigen de huisartsen zich met succes tegen de zorgverzekeraars.

De huisarts krijgt meer tijd voor zijn patiënten Beeld ANP

Dertig jaar na hun vorige stunt hebben Jacques de Miliano, Peter de Groot en Bart Meijman de Nederlandse huisartsen gered. Als oprichters van de Nederlandse tak van Artsen zonder Grenzen wist het drietal in 1984 de internationale hulporganisatie op de kaart te zetten. Met de actie 'het roer moet om' hebben ze de onderhandelingspositie van Nederlandse artsen aanzienlijk verbeterd.

Deze actie werd maandag in een gezondheidscentrum in Driebergen bekroond, waarbij alle wensen min of meer zijn ingewilligd. Met alle instituten in de huisartsenzorg is overeenstemming bereikt dat het roer om gaat. Het ministerie, de verzekeraars, de huisartsenclubs NHG en LHV, de toezichthouders NZA en ACM - iedereen onderschrijft de doelstellingen van de huisartsen in opstand.

Commentaar
Lees hier het politiek commentaar van Carlijne Vos over de zege van huisartsen.

Whatsapp-groep

De drie betrokken oprichters leerden bij Artsen zonder grenzen met actievoeren de club op de kaart te zetten. De Miliano is er als voorzitter-directeur jarenlang het gezicht van. Landelijk krijgt hij in 1998 nog bekendheid als kortstondig CDA-Kamerlid.

Het trio werkt inmiddels alweer jaren als huisarts, De Miliano en De Groot in Haarlem en Meijman in Amsterdam. In 2014 wordt het hen te gortig. De contracten die zorgverzekeraars huisartsen voorleggen ter ondertekening hebben trekken van wurgcontracten. Zo moet de huisarts beloven zo veel mogelijk goedkope medicijnen voor te schrijven en zo min mogelijk dure merkmedicijnen. Over van alles en nog wat vragen verzekeraars verantwoording in formulieren. Een gesprek is niet mogelijk, laat staan onderhandelen. Huisartsen worden geacht te tekenen bij het kruisje.

Stan van den Buijs, die zich nu als woordvoerder van de actievoerende huisartsen opwerpt - er is inmiddels een soort uitvoerend comité van vijftien man, informeel geleid door het AZG-trio - verwoordt de onvrede: 'In Haarlem is Achmea de grootste verzekeraar. De andere verzekeraars volgen de contracten die de preferente verzekeraar afsluit. Een kartel zou je zeggen, maar dat schijnt niet zo te zijn. Maar wij mogen ons als huisartsen niet verenigen, niet in Haarlem, niet in het land, want dat zou een kartel zijn.'

De Miliano begint eind 2014 een Whatsapp-groepje met collega's in Haarlem die het Achmea-contract ook weigeren te tekenen. 'Dat dijde al snel uit. Binnen de kortste keren deed driekwart van de huisartsen in Kennemerland mee. Dat zijn er een paar honderd', zegt De Miliano. Het contract met Achmea wordt uiteindelijk bijgesteld, maar er is massale onvrede aangeboord. Een website wordt gemaakt, een Facebookpagina aangemaakt. Uit het hele land stromen reacties binnen van huisartsen die hun grieven herkennen. 'De bezorgde huisarts, heetten we toen nog', zegt De Miliano. Binnen de kortste keren sluiten zevenduizend van de elfduizend huisartsen zich aan.

Manifest

In maart 2015 wordt de club omgedoopt in 'het roer moet om', en stellen de actievoerders een manifest op. 'Niet over geld maar over de manier van werken', zegt De Miliano. Het gaat om drie punten: de Mededingingswet moet anders toegepast, huisartsen moeten kunnen samenwerken en echt onderhandelen met verzekeraars. En de verantwoordingsdrift met de formulierenstroom moet stoppen.

Op 11 maart, iets voor middernacht, willen de actievoerders het manifest op het ministerie van VWS spijkeren. Maar dat heeft een glazen pui, dus spijkeren gaat niet. Gelukkig is ook ducttape meegenomen. De volgende ochtend hoort minister Edith Schippers voor het eerst van de actie. Een maand later, in april, volgt een vergelijkbare actie bij de lobbyclub van zorgverzekeraars, ZN, in Zeist. Daar worden ruim zevenduizend verwijsbriefjes van deelnemende huisartsen op de deur geplakt. Omdat een reactie uitblijft, wordt de actie herhaald. Met een beamer wordt het manifest tegen middernacht op het gebouw geprojecteerd. Nu nodigt André Rouvoet, voorzitter van ZN, de actievoerders uit.

Afspraak

Ondertussen zijn ook contacten gelegd met de lobbyclubs van huisartsen. 'Die zitten in schuttersputjes en het lukte hen niet dit soort gesprekken op gang te krijgen. Dat geldt ook voor de andere clubs', zegt De Miliano. De LHV ligt bijvoorbeeld al jaren in de clinch met de ACM over een miljoenenboete vanwege een vermeend huisartsenkartel met de LHV aan het hoofd.

De LHV betaalt wel mee aan een debatavond in de Rode Hoed op 15 juni. Daar spreken alle partijen, van verzekeraars tot minister. En de huisartsen uiten massaal hun onvrede. Resultaat is de afspraak om voor oktober tot afspraken te komen. Dat lukt, want het gaat niet over geld maar over de inrichting van de zorg, over vertrouwen in de professional (de huisarts), over zin en onzin van formulieren en verantwoording.

Schippers is in haar sas met de afspraken. 'Iedereen is voor beperking van bureaucratie, voor samenwerken, voor kwaliteit. Maar nu verandert er iets in de praktijk omdat vanaf de werkvloer is gekeken. Vanuit de praktijk. Ik hoop dat meer beroepsgroepen in de zorg zo aan de slag gaan.'

Veranderingen

De afspraken
De huisartsen kunnen meerjarige contracten sluiten met verzekeraars, ook in samenwerkingsverbanden zoals gezondheidscentra. Dat bevordert bijvoorbeeld ketenzorg voor chronisch zieken. De bureaucratie voor de huisarts wordt teruggedrongen. Bij het voorschrijven van geneesmiddelen en hulpmiddelen volstaat het recept voor de verzekeraar. Als dure merkgeneesmiddelen worden voorgeschreven, volstaat de vermelding 'medische noodzaak' op het recept. Voor een doorlopende medisch-specialistische behandeling is voortaan een verwijzing voldoende. Een reeks formulieren vervalt, resterende formulieren worden vereenvoudigd en er komt een plan om bureaucratie verder terug te dringen.

Wat merk ik ervan?
De huisarts is minder bezig met verantwoording afleggen aan verzekeraars en krijgt meer tijd voor zijn patiënten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.