Huisarts moet ook voor geestelijke zorg 'poortwachter' worden; Verwijzing nodig voor psychiater

Mensen met psychiatrische problemen kunnen straks alleen nog bij Riagg of psychiater terecht na verwijzing door hun huisarts. De huisarts stuurt pas door als de problemen niet verholpen kunnen worden door de huisarts zelf, het algemeen maatschappelijk werk of de psycholoog....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Dit adviseert de Raad voor Volksgezondheid en Zorg (RVZ) in het rapport Geestelijke gezondheidszorg in de 21ste eeuw, dat gisteren is aangeboden aan minister Borst van Volksgezondheid. De RVZ vindt dat verwijsprocedures voor de geestelijke gezondheidszorg (ggz) gelijk moeten worden aan die voor de lichamelijke zorg. Ook daar geldt dat de patiënt eerst bij de huisarts - de 'poortwachter' - komt, alvorens hij wordt verwezen naar de specialist. Huisartsen verwijzen nog geen 10 procent van hun patiënten door voor lichamelijke zorg.

Als de ggz - uitgezonderd crisisinterventie - uitsluitend toegankelijk is op verwijzing van de huisarts, moet ze voortaan ook deel uitmaken van het ziekenfondspakket (en van de particuliere verzekering), vindt de RVZ. Daarmee zou na bijna tien jaar een eind komen aan de bekostiging van de geestelijke gezondheidszorg uit de AWBZ.

Als minister Borst het RVZ-advies zou volgen om de geestelijke gezondheidszorg van de AWBZ over te hevelen naar het ziekenfonds, is daarmee de omstreden eigen bijdrage voor opgenomen psychiatrische patiënten van de baan. Borst wil opgenomen patiënten vanaf 1 juli een eigen bijdrage van maximaal 1085 gulden per maand laten betalen, net als patiënten in andere AWBZ-instellingen zoals verpleeghuizen.

De patiënten en de Tweede Kamer vinden dat veel te veel en zijn ronduit tegen. Als de psychiatrische opname voortaan in het ziekenfondspakket zit, betaalt een patiënt niet meer dan enkele guldens per dag. Bovendien kan het totaal aan eigen bijdragen voor het ziekenfonds nooit meer zijn dan tweehonderd gulden per jaar.

De toegangsdeur naar de ggz staat nu wijd open, concludeert de RVZ. Mensen kunnen er rechtstreeks terecht, maar ook op verwijzing van huisartsen, psychologen, de Arbodienst, de politie of de GGD. Welke hulp wordt geboden, is afhankelijk van 'wat de hulpverlener in huis heeft'.

Momenteel doet 25 procent van de bevolking een beroep op geestelijke gezondheidszorg. De vraag naar dit soort hulp zal alleen maar toenemen. Om verstopping te voorkomen, is het onvermijdelijk dat strenger wordt geselecteerd bij de toegangspoort, vindt de RVZ.

Huisartsen moeten worden bijgeschoold om psychiatrische patiënten beter te kunnen helpen (of doorverwijzen). Als zijzelf geen hulp meer kunnen bieden, schakelen zij het algemeen maatschappelijk werk of de eerstelijns psycholoog in. Zonodig verwijzen zij door naar psychiater of Riagg. Dagbehandeling of opname wordt geboden door kleine centra die werken voor een begrensd werkgebied.

Zo snel mogelijk na opname begint de revalidatie van de patiënt: de behandeling moet hem in staat stellen zo snel mogelijk weer in de maatschappij te functioneren. Nu komen patiënten na hun ontslag vaak moeilijk weer aan de slag, en daardoor raakt de psychiatrie verstopt, constateert de Raad voor Volksgezondheid en Zorg.

Alleen langdurige 'beschermzorg' en verpleeghuiszorg, waarbij de patiënt zeer langdurig of levenslang opgenomen moet blijven, moet in de toekomst uit de AWBZ worden bekostigd. Maar de capaciteit moet dan wel beperkt blijven, aldus het advies. De RVZ heeft enkele maanden geleden al bepleit om het aantal bedden in psychiatrische ziekenhuizen (momenteel ruim 25 duizend) met achtduizend te beperken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden