REPORTAGE

Huisarts is zorgverzekeraar goed zat

De huisartsen liggen al tijden overhoop met de machtige zorgverzekeraars, die bergen onnodig papierwerk vragen. De minister wil dat er vóór 1 oktober een plan is om dit te stoppen.

Minister Edith Schippers in gesprek met de initiatiefnemers van het manifest in de Rode Hoed, Jacques de Milliano (L) en Bart Meijman (R), beide huisartsen. Beeld Ton Koene

'Géén formulieren', roept een besnorde huisarts uit de zaal.

'Ik heb het gevoel alsof ik in een andere wereld zit', roept een andere huisarts. 'We praten hier al zeven jaar over. Het effect is: elk jaar meer administratie. Ik wil niet horen dat de verzekeraars in een taskforce gaan zitten.'

Nog een huisarts: 'Ik moet elk jaar op een briefje verklaren dat iemand een mongool is. En dan denk ik: wie is hier nou de mongool?'

Verlammende bureaucratie

Het is woensdagavond, de zorgwereld zit in De Rode Hoed in Amsterdam. Iedereen is gekomen: minister Schippers van VWS, de zorgverzekeraars, Kamerleden én een paar honderd boze huisartsen. Het is de voorlopige apotheose van de actie Het Roer Moet Om. In de nacht van 11 maart spijkerde een groep verontruste huisartsen een vlammend manifest met die titel aan de deur van het ministerie van Volksgezondheid. Het manifest is inmiddels door tweederde van de huisartsen in Nederland ondertekend.

Ze protesteren tegen de verlammende bureaucratie van steeds maar weer formuliertjes en vragenlijsten invullen. Tegen de zorgverzekeraars die voor de huisarts bepalen welke behandeling goed is voor de patiënt.

'Per dag ben ik als huisarts 1,5 a 2 uur bezig met administratie. Daar zitten een heleboel onzinnige dingen bij. Dat moet gewoon weg. Ik heb nu een stuk of drie mensen met zweren op hun scheenbeen. Dat duurt maanden voordat dat over is. Maar elke twee weken hebben ze verbandmateriaal nodig. Dan moet ik elke keer opnieuw een briefje invullen en verklaren dat ze dat verband dus ook echt nodig hebben.'

'Vroeger hadden we maar één formulier', zegt een huisarts die het wantrouwen zat is. 'Dat heette een recept.'

Marktwerking

Maar vanavond is er ook veel woede over iets anders: de marktwerking. Die maakt dat huisartsen in hun eentje machteloos staan tegenover de zorgverzekeraars. Want als ze samenwerken, worden ze beschuldigd van kartelvorming. Op straffe van individuele boetes die kunnen oplopen tot tonnen.

Huisartsen moeten elkaars concurrent spelen. Maar zorgverzekeraars weigeren in onderhandeling te gaan met al die duizenden individuele huisartsen. Daarom krijgen die nu bij de onderhandelingen allemaal hetzelfde standaardcontract door de strot geduwd: 'tekenen bij het kruisje'.

En dat bevalt ze niks.

En minister Schippers eigenlijk ook niet. 'Het is nooit de bedoeling geweest van het systeem dat er geen dialoog mogelijk is over de inhoud van de zorg', zegt ze tegen een licht verwonderde zaal. Ze doet een harde toezegging: op 1 oktober moet er een plan liggen dat een einde maakt aan de veel te grote macht van de zorgverzekeraars ten opzichte van de huisartsen.

'Ik heb de afgelopen tijd een huisarts gevolgd in haar gesprekken met de zorgverzekeraar', vertelt de minister. 'Je wordt dus niet eens teruggebeld door de verzekeraar als je een vraag hebt over wat je wordt toegestuurd.'

Machtsongelijkheid

Een huisarts in de zaal vertelt wat hij meemaakte toen hij begin dit jaar weigerde bij het kruisje te tekenen. 'We hebben vier maanden onderhandeld. Er zijn twaalf verschillende contracten gepasseerd. Maar intussen werd het geld door de verzekeraar gewoon vastgehouden. Ik heb leningen moeten aangaan om mijn personeel te kunnen betalen. Ik 20 duizend euro en mijn collega nog meer, samen 50 duizend.' Doordat de verzekeraar het geld als een stok achter de deur achterhield, stond de huisarts machteloos.

Die machtsongelijkheid moet verdwijnen, vindt Schippers. 'Het is idioot dat het idee bestaat dat niet mag worden samengewerkt. Er zijn ggz-instellingen die hele regio's omvatten, terwijl je als huisarts maar met niet meer dan drie mag samenwerken. Dat zijn idiote bepalingen. Dat moet anders.'

Het plan van 1 oktober moet in één klap ook een einde maken aan de oeverloze formulierenmassa waar zorgverleners mee kampen. De verzekeraars erkennen dat probleem, maar zijn ook bang. 'Met bureaucratie is het net als met pieren: als je er één doodt, kruipen er uit de grond weer twee omhoog', aldus bestuursvoorzitter Wim van der Meeren van CZ.

Huisarts Peter de Groof uit Haarlem, een van de opstellers van het manifest waar het allemaal mee begon, weet als medicus dat er maar één oplossing is. 'De enige remedie tegen een voortwoekerend gezwel', zegt hij, 'is alles wegsnijden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden