Huisarts 'de Vasman' knipt voordelig zaadleiders door

Huisartsen moeten vaker kleine ingrepen doen, dat maakt de zorg goedkoper. Jurriën Wind is al begonnen, hij steriliseert mannen. Want ach, 'het is een ontzettend simpele ingreep'.

Jurriën 'de Vasman' Wind Foto Martijn Beekman / de Volkskrant

In de spreekkamer van huisarts Jurriën Wind hangt een knalgeel voetbalshirt. Het is het shirt van zijn eigen senioren-voetbalteam, dat hij sponsort. 'De Vasman' staat er op.

De Vasman, dat is dus Wind (50). Een onconventionele, initiatiefrijke huisarts uit Wijk en Aalburg.

Onvruchtbaar
Vasman is de bijnaam die hij zichzelf heeft gegeven voor het klusje dat hij als een van de weinige huisartsen in Nederland geregeld uitvoert bij een aantal van zijn mannelijke patiënten: de vasectomie, oftewel de sterilisatie. Oftewel: het doorsnijden van de zaadleider, waardoor de man onvruchtbaar wordt. 'Het is', zegt Wind, 'een ontzettend simpele ingreep.'

En hij gaat ongeveer zo: 'Ik trek de man een beetje aan de bal en dan komt de zaadleider dicht onder de huid te liggen. Daarna zet ik een prikje, maak ik een klein sneetje en vervolgens knip ik twee centimeter uit de zaadleider. Hetzelfde doe ik aan de andere kant. En dat is het. Als het goed gaat, ben ik binnen 20 minuten klaar.'

De ingreep zou volgens hem veel vaker door huisartsen gedaan kunnen worden in plaats van in het ziekenhuis. Zelf leerde hij al tien andere huisartsen hoe het moet. 'Het is gewoon een trucje. In het ziekenhuis doen ze hetzelfde, en wordt het vaak uitgevoerd door een physician assistant - een soort verpleegkundig specialist - of door een arts-assistent.'

Koudwatervrees
Zijn initiatief past in de trend om kleine ingrepen te verplaatsen naar de huisarts. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) publiceerde een paar jaar geleden een handboek met chirurgische verrichtingen die door de huisarts kunnen worden gedaan. In het boek staat ook de sterilisatie.
Toch loopt het aantal huisartsen dat dit doet, nog slechts in de tientallen. 'Koudwatervrees', denkt Wind.

En dat is jammer. 'We willen allemaal dat de gezondheidszorg goedkoper wordt. Dit is nou een uitstekend voorbeeld van hoe dat kan. In het ziekenhuis kost het de verzekeraar 800 euro. Terwijl ik 350 reken. Eigenlijk verwacht ik dat dit op termijn uit het ziekenhuis verdwijnt. Als je dat met meer ingrepen doet, kun je miljarden besparen.'

Bloederig wordt het vrijwel nooit, zegt hij. 'Ik heb drie steriele gaasjes van tien bij tien centimeter nodig, dat is genoeg.'

Lullig
'Wel heb ik eens meegemaakt dat de anatomie van een man zo lastig in elkaar zat dat het niet lukte. Over die man voelde ik me zo lullig, dat ik met hem mee ben gegaan naar de uroloog. Die reageerde heel sportief. Ook hij had er moeite mee om het voor elkaar te krijgen; uiteindelijk was hij 50 minuten met één kant bezig.'

De urologen van ziekenhuizen uit de buurt vinden het prima dat hij dit doet, zegt Wind. 'Al weet ik niet hoe ze reageren als de aantallen echt groot zouden worden.'

 
Wel heb ik eens meegemaakt dat de anatomie van een man zo lastig in elkaar zat dat het niet lukte. Over die man voelde ik me zo lullig, dat ik met hem mee ben gegaan naar de uroloog.