Nieuws Militaire actie VS

Huis van Afgevaardigden VS akkoord met beperkte militaire bevoegdheden president Trump

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, waarin de Democraten het voor het zeggen hebben, heeft donderdag een resolutie aangenomen waarmee de Congresleden paal en perk willen stellen aan de bevoegdheid van president Trump om op eigen houtje een militair conflict te beginnen, bijvoorbeeld tegen Iran. Het is echter zeer de vraag of de door de Republikeinen gedomineerde Senaat akkoord zal gaan met de maatregel.

President Trump tussen de militairen. Beeld Reuters

Volgens de zogenoemde War Powers Act uit 1973 mag de president slechts in noodgevallen buiten het Congres om militaire actie ondernemen, maar in de praktijk hebben de opeenvolgende presidenten zich daar maar weinig van aangetrokken. Wel is het gebruik dat zij de leiders van het Congres vooraf inlichten over militaire operaties.

De Democraten klagen dat Trump dat niet heeft gedaan toen hij vorige week besloot de Iraanse generaal Qassem Soleimani met een drone-aanval uit te schakelen. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, noemde de weigering van Trump het Congres vooraf op de hoogte te stellen een ‘blijk van minachting’. Pas een dag later kregen het Congres een officiële uitleg van het Witte Huis.

Volgens Pelosi ging het om een ‘buitensporige’ aanval op Iran waarmee Trump de Amerikanen juist in gevaar bracht in plaats van hen te beschermen. Trump spoorde de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden aan tegen de ‘idiote’ resolutie van Pelosi te stemmen. Hij vindt dat hij geen instemming van het Congres hoeft te vragen, omdat ‘je soms de handen vrij moet hebben om in een ogenblik te beslissen’. Maar uiteindelijk hadden de Republikeinen niet genoeg stemmen om de maatregel tegen te houden.

Steun van Republikeinen nodig

De Democraten hopen dat zij ook in de Senaat steun kunnen vinden voor hun poging duidelijk te maken dat het Congres over het beginnen van oorlogen gaat, en niet de president. Maar dat is nog onzeker. De Republikeinen bezetten 53 van de 100 zetels in de Senaat. Op dit moment zijn er twee Republikeinen die van plan zijn met de Democraten mee te stemmen: senator Mike Lee uit Utah en Rand Paul uit Kentucky.

Zij waren woedend over de vertrouwelijke uitleg die zij woensdag van het Witte Huis kregen over de aanval op Soleimani. Volgens Lee was het de ‘slechtste briefing’ die hij in de negen jaar dat hij in de Senaat zit heeft meegemaakt. Volgens hem was de uitleg die het Witte Huis gaf ‘volstrekt onaanvaardbaar’. Senator Paul noemde de bijeenkomst zelfs een ‘belediging van het Congres’. Volgens hem redeneerde het Witte Huis dat Trump de bevoegdheid had bevel te geven om Soleimani in Irak uit de weg te ruimen op grond van de goedkeuring die het Congres in 2002 gaf voor de militaire operatie om Saddam Hussein ten val te brengen. ‘Dat is absurd’, zei hij tegenover de televisiezender CNN.

Ook de Republikeinse senator Todd Young, die vroeger bij de Marines diende, heeft bedenkingen. Maar ook als hij met de Democraten mee stemt, kunnen de Republikeinen de resolutie toch tegenhouden met de stem van vice-president Mike Pence die de Senaat voorzit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden