Nieuws Afzetting

Huis van Afgevaardigden gaat onderzoek doen naar de afzetting van Donald Trump

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden zet een impeachment-procedure in. Nadat ze maanden de boot had afgehouden, ging de Democratische partijleider Nancy Pelosi dinsdag akkoord met onderzoek naar de afzetting van president Donald Trump. Daarmee begint een proces van maanden, met als waarschijnlijke climax een stemming in de Senaat: is Trump schuldig of niet aan machtsmisbruik?

Nancy Pelosi in Washington. Beeld AP

‘De president moet ter verantwoording worden geroepen’, zei Pelosi na overleg met haar partijgenoten in het Capitool in Washington. ‘Niemand staat boven de wet.’

Aanleiding voor deze zogeheten impeachment-procedure is een telefoontje dat Trump op 25 juli heeft gepleegd. Daarin vroeg hij de president van Oekraïne, Volodimir Zelenski, een onderzoek in te stellen naar de handel en wandel van Joe Biden en zijn zoon Hunter. Die zouden zich volgens Trump mogelijk schuldig hebben gemaakt aan corruptie. Trump had een week daarvoor bijna 400 miljoen dollar steun aan Oekraïne tegengehouden, wat bedoeld zou kunnen zijn om Zelenski onder druk te zetten.

Daarmee heeft Trump zijn presidentiële macht gebruikt om een privézaak (zijn herverkiezing) te helpen, is de beschuldiging.

De zaak kwam aan het rollen toen een nog onbekende klokkenluider een melding wilde doen omdat de president in een telefoontje aan een andere wereldleider beloften had gedaan, die door een inspecteur van de inlichtingendiensten als ‘urgent zorgelijk’ en ‘geloofwaardig’ werden beoordeeld.

De klokkenluidersklacht, die normaal gesproken aan het Congres moet worden doorgegeven, werd tegengehouden door de directeur voor Nationale Inlichtingen, Joseph Maguire, de vorige maand door Trump aangestelde overkoepelende baas van de Amerikaanse spionagediensten.

Na spitwerk van onder meer The Washington Post en The Wall Street Journal werd duidelijk wat de inhoud van het telefoontje was geweest. Aanvullend bewijs werd geleverd door Trumps persoonlijke advocaat Rudy Giuliani, die donderdagavond in een hysterisch vraaggesprek erkende dat hij ook contact had gelegd met Kiev om het over Biden te hebben.

Donderdag moet Maguire op een hoorzitting in het Huis van Afgevaardigden verschijnen, en zal voor het eerst meer duidelijk worden over de gang van zaken. Snel daarna, mogelijk maandag al, wordt de klokkenluider gehoord.

Uiteindelijk zal het onderzoek uitmonden in twee stemmingen. In een eerste stemming, in het Huis van Afgevaardigden, wordt tot de formele impeachment besloten. Daarvoor is een gewone meerderheid genoeg (en de Democratische oppositie heeft de meerderheid in deze kamer van het Congres). Daarna moet de Senaat besluiten of de president schuldig is, en daar is een tweederde meerderheid voor nodig. Vooralsnog zijn Trumps Republikeinse partijgenoten, die in de Senaat de meerderheid hebben onder leiding van Mitch McConnell, niet overtuigd van zijn schuld.

Om die reden wilde Pelosi tot dusver geen afzettingsprocedure beginnen, ook al suggereerde Robert Mueller, die de Russische inmenging in de verkiezingen van 2016 had onderzocht, dat daar alle reden toe was. Pelosi was bang dat de Senaat Trump zou vrijpleiten, wat hem zou kunnen helpen bij zijn herverkiezing.

Het is de vierde keer dat zo’n afzettingsprocedure tegen een zittende president begint. Eerder waren Andrew Johnson (1868), Richard Nixon (1974) en Bill Clinton (1998) het doelwit. Nixon trad af voordat er over hem werd gestemd, Jackson en Clinton werden door de Senaat vrijgesproken.

Er zit nog een subtiel verschil tussen het aangekondigde onderzoek naar een afzettingsprocedure en een afzettingsprocedure zelf: in theorie kunnen de Democraten nog terug, als het onderzoek geen verdachte feiten aan het licht brengt. Maar Trump zelf heeft al erkend dat hij het in het telefoontje met Zelenski over Biden heeft gehad. Ook de tegengehouden financiële steun is een feit, al zei Trump dinsdag dat hij dat heeft gedaan omdat hij wilde dat de Europese landen zouden betalen, in plaats van de Verenigde Staten.

De inzet van het onderzoek naar een afzettingsperiode: een telefoontje van de Amerikaanse president aan zijn Oekraïense collega Volodimir Zelenski, waarin Trump hem aanspoort om een onderzoek te starten tegen Joe Biden en zijn zoon, onder het mom van corruptiebestrijding. Lees hier meer over het gewraakte telefoongesprek.

Impeachment-onderzoek:

Het aankondigde onderzoek naar de afzetting van president Trump, leidt tot uiteenlopende reacties. En de president? Die retweet voornamelijk video’s van Fox News. Sommige Democraten maken zich zorgen dat de kiezers hen volgend jaar zullen afstraffen bij de verkiezingen.Lees hier hoe Amerika reageert op het besluit van de Democraten.

Wat gaat er gebeuren nu het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden een onderzoek begint naar de afzettingsprocedure van president Donald Trump? Zeven basisvragen op een rij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden