Huis ruilen tegen zorg

Vijfentwintighonderd euro extra per maand voor de verpleeghuizen. Dat is het dus.

Jarenlang is er over gebakkeleid. Kon het niet goedkoper en efficiënter? Is wel afdoende bewezen dat er geld bij moet? Sommige verpleeghuizen leverden immers wel kwaliteit voor hetzelfde geld, dus moet dat overal kunnen.

Maar nu heeft Anne-Mei The, onbetwist deskundige op dit gebied, vastgesteld dat er maandelijks per bewoner 2.500 euro bij moet (Vervolg, 19 december). Ze bedacht samen met ondernemer Marco Oudehand een nieuwe verpleeghuisfilosofie die ze in de praktijk gaan brengen in de Martha Flora Huizen. Meer en beter geschoold personeel. Een ‘gouden team’, van mensen met kennis en levenservaring. Iedere bewoner een royaal appartement. Verschillende openbare ruimtes met eigen sferen. De gelegenheid om rond te scharrelen, als op een boerenerf. Echte individuele aandacht. Het kost wel 2.500 euro per maand meer dan een gewone verpleeghuisplaats.

Tweedeling
Dat is niet te betalen voor mensen met alleen AOW of een klein pensioen. Hoe onrechtvaardig! Een duidelijk geval van een moreel verwerpelijke tweedeling in de zorg. Maar ze hebben gelijk: soms moet je wel. Soms moet je iets nieuws neerzetten dat helaas alleen voor rijke mensen te betalen is. Omdat de politieke wil ontbreekt uit publieke middelen een alternatief te ontwikkelen. Omdat je alleen zo kunt laten zien dat een menswaardig bestaan voor de laatste levensjaren mogelijk is.

Het is geweldig dat de Volkskrant een eigen onderzoek doet onder verpleeghuizen om de kwaliteit te bepalen (Vervolg, 19 december). Maar zelfs onder de toptien blijft het getob, treurnis en toeval. De betere huizen liggen nog steeds op het platteland. Daar zijn de werknemers in de zorg gemiddeld hoger opgeleid dan in de Randstad. Er zijn meer vrijwilligers beschikbaar. Familie woont vaker dichtbij en kan dus vaker meehelpen. Kwaliteit heeft zeker iets met bezieling en goed management te maken, maar ook met deze toevallige factoren.

Inkomensafhankelijk
Stel nu dat die Martha Flora Huizen een groot succes worden. Dan wordt de vraag toch echt dringend of ook de minder rijken daar recht op hebben. Gemiddeld verblijven mensen twee jaar in een verpleeghuis en kost het verblijf dus 60 duizend euro. Met een verplichte collectieve verzekering is dat best te betalen. Om twintigers en armen ook te laten deelnemen moet de premie inkomensafhankelijk zijn.

Briljant idee, niet? Dat moeten ze in het midden van de jaren zestig ook hebben gedacht. Daarom verzonnen ze de AWBZ: een inkomensafhankelijke volksverzekering voor bijzondere ziektekosten zoals verblijf in een tehuis. Nu wordt de AWBZ te duur geacht en er wordt dus op bezuinigd. Maar als Martha Flora Huizen inderdaad een plek bieden waar oude mensen graag wonen en opbloeien? Waar kinderen hun oude ouders graag naartoe brengen? Waar verzorgenden graag werken?

Dan moeten we erkennen dat dit nu eenmaal 2.500 euro per maand meer kost. Dan de AWBZ-premie omhoog, met, gok ik, zo’n 100 euro per jaar. De stijgende kosten van de AWBZ zitten niet in de verpleeghuiszorg, die immers maar gemiddeld twee jaar per bewoner kost. Ze zitten in veel langer durende zorg aan al die mensen die deze stresssamenleving niet goed aankunnen en chronisch ziek en of gehandicapt verklaard worden. Ook die mensen hebben hulp nodig, maar dat is eerder een ontspannener samenleving dan meer zorg.

Privaat verzekeren
Helaas is de bereidheid meer premie te betalen niet groot. Er gaan steeds meer stemmen op om ouderenzorg privaat te verzekeren. Het probleem is wel dat geen enkele 20-jarige daar het nut van inziet. Zorgbestuurder Jeroen van den Oever stelt daarom voor er een verzekering voor 40-plussers van te maken (Zorgvisie, 18 december). Dan wordt die verzekering wel duurder. En arme mensen gaan hem beslist niet afsluiten.

Een andere optie is een gecombineerde hypotheek-verpleeghuisverzekering. Wanneer je ooit je huis moet verkopen omdat je niet meer zelfstandig kunt wonen, gaat een van tevoren bepaald deel van de verkoop van je huis niet naar je erfgenamen maar meteen naar de zorg. Dat leg je bij je eerste hypotheek vast en deze bepaling gaat mee naar een eventuele volgende hypotheek. Instemmen met die bepaling is een voorwaarde voor hypotheekrente-aftrek. Op deze manier zijn alle huizenbezitters automatisch voor goede verpleeghuiszorg (en andere zorgkosten in hun laatste levensjaren) verzekerd en drukken hun zorgkosten niet meer op het collectieve zorgbudget. Voor de huurders kunnen we goede zorg dan gewoon uit de AWBZ betalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden