Huis Marseille zet fotograaf in middelpunt

Fotomuseum Huis Marseille in Amsterdam gaat weer open. Inzet van directeur Els Barents: 'Het kijken staat weer centraal.'

AMSTERDAM - Zes jaar heeft het geduurd. Zes lange jaren van touwtrekken met de gemeente Amsterdam, Stadsdeel Centrum, de welstandscommissie, de brandweer, ambtenaar hier en ambtenaar daar.

Els Barents wil er liever niet te lang bij stilstaan, maar het is wel waar: er is een moment geweest waarop de uitbreiding van fotomuseum Huis Marseille aan de Amsterdamse Keizersgracht door stroperigheid en oplopende kosten aan een zijden draadje heeft gehangen.

Nu, ruim een week voor de opening van het verdubbelde Huis Marseille, loopt Barents, directeur sinds de start van het museum, dan toch trots door de nieuwe zalen en zegt ze: 'Als we straks de champagne heffen, is die ellende snel vergeten. Maar allemachtig, wat kunnen die regels je tegenwerken. Ik had eerlijk gezegd meer respons verwacht, gezien de policy van de gemeente om meer private gelden in het culturele aanbod te organiseren.'

Huis Marseille. Opgericht in 1999, als eerste fotomuseum van Amsterdam om 'de verbijzondering van fotografie een podium te geven', zoals het op de website staat. Twee jaar later opende, een paar honderd meter verderop, Foam haar deuren. Belangrijke verschillen: Huis Marseille heeft een collectie, Foam niet. Foam programmeert zestien tentoonstellingen per jaar, Huis Marseille vier. De bezoekcijfers van Foam liggen rond de tweehonderdduizend, die van Huis Marseille lager: rond de veertigduizend.

'Foam', zegt Barents, 'zit dicht op de huid van de tijd, is hipper. Wij zijn in de keuze van exposities meer gedegen en selectiever. Foam had een paar jaar geleden bijvoorbeeld een overzichtstentoonstelling van Inez van Lamsweerde, een waanzinnig talent. Daar hing heel veel en hoe goed het ook werkte, ik vond het zonde dat in die veelheid de echt goede dingen onzichtbaar bleven, zoals de kleinere zwart-witportretjes. Terwijl Inez een fantastische portretfotograaf is.'

In de museumwinkel hangt, naast recensies van tentoonstellingen - de laatste was van Walker Evans - een artikel uit The New York Times, dat betoogt dat musea in de zucht naar het bieden van een 'experience' aan het publiek, kwijtraken waar ze voor zijn opgericht: schoonheid laten zien, kijkers inspireren, troost bieden, erfgoed bewaren. Dat in stilte voor een schilderij staan niet voldoende meer lijkt te zijn. Een mening naar haar hart, zegt Barents. 'Ik ben geen populist.'

Met De herontdekking van de wereld, vanaf 7 september in alle veertien zalen in de twee belendende panden te zien, heeft Huis Marseille dan ook een expositie samengesteld die 'de innerlijke kracht van een artistiek medium probeert te doorgronden'.

Wat dat betekent? 'Dat het kijken van de fotograaf centraal staat, niet het onderwerp.'

Dus pakt Ilona Plaum de aloude techniek van het pointilleren op, maar dan met fotografische middelen en onderzoekt Elspeth Diederix de werking van kleur onder water. Ook zien we stillevens van en met kleding van Hellen van Meene.

De tentoonstelling is samengesteld door Barents en hoofdconservator Nanda van den Berg - door de laatste vooral. Barents: 'Nanda is jeugdiger, haar blik is opener dan die van mij, minder gekleurd door het gewicht dat de geschiedenis van de fotografie je kan opleggen. In and out of fashion, de succesvolle tentoonstelling het modewerk van Viviane Sassen, was Nanda's idee. Die zou ik nooit hebben bedacht.'

Of Huis Marseille zich in de toekomst meer in de richting van het grote publiek gaat bewegen? 'Ik vertrouw Nanda, ze heeft een goed oog. Natuurlijk doet ze het anders dan ik, maar Huis Marseille blijft er voor de vondst, de black pearl, de ruwe diamant.'

Kijken

De openingstentoonstelling in Huis Marseille, te zien vanaf 7 september, is getiteld De herontdekking van de hemel. Daarin staat, aldus directeur Els Barents, 'het kijken van de fotograaf centraal, niet het onderwerp'. De tentoonstelling is samengesteld door Barents en hoofdconservator Nanda van den Berg. Barents: 'Nanda is jeugdiger, haar blik is opener dan die van mij, minder gekleurd door het gewicht dat de geschiedenis van de fotografie je kan opleggen.'

De herontdekking van de wereld met werk van onder anderen Juul Kraijer, Simon van Til, Eddo Hartmann, Scarlett Hooft Graafland, Viviane Sassen en Popel Coumou. Van 2/9 tot 8/12. Huismarseille.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden