Huis in de stad? Breng eigen geld mee

In Amsterdam wordt ruim een kwart van de huizen gekocht zonder geleend geld. Dat blijkt uit onderzoek van De Nederlandsche Bank. 'We zeggen weleens op kantoor: 'Er is toch wel heel veel geld in Nederland.'

Potentiële kopers bekijken een appartement in Rotterdam. De woningprijzen in de grote steden stijgen sterk. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Huizenkopers brengen steeds meer eigen geld in bij de aankoop van een huis, blijkt uit het onderzoek De woningmarkt in de grote steden van De Nederlandsche Bank (DNB). In Amsterdam is het niet ongewoon dat kopers 50- tot 70 duizend euro eigen geld meebrengen. Ook in andere steden wordt de aanschaf geheel of gedeeltelijk gefinancierd met eigen geld. Sinds 2013 wordt in de hoofdstad zelfs ruim een kwart van de aankopen gedaan zonder hypotheek.

De verruimde regels voor belastingvrije schenking voor de aankoop van een huis (of de aflossing van een hypotheekschuld) hebben volgens DNB bijgedragen aan die ontwikkeling. In 2013 en 2014 werd ruim 10 miljard euro aan schenkingen gedaan onder de (tijdelijk) verruimde geefregels. Ook maakte de lage spaarrente het aantrekkelijker om spaargeld of familievermogen te gebruiken voor de aankoop van een huis.

Er is nog een reden, zegt makelaar Monique Verhoef van het Amsterdamse kantoor Mevrouw de Aankoopmakelaar. 'De bank financiert de aankoop van een huis op basis van de taxatiewaarde. Maar in een stijgende markt moet je er rekening mee houden dat je meer betaalt dan de taxatiewaarde. Het verschil zul je dus moeten betalen uit eigen middelen.'

Zij ziet ook veel ouders die een huis kopen voor kinderen die studeren of net zijn gaan werken. 'Zij financieren dat uit eigen middelen of door een verhoging van de hypotheek op hun eigen woning. Dat is dus een indirecte hypotheek. Ik heb onlangs ook een jong stel begeleidt bij de aankoop van een investeringsobject. Met geld uit een schenking en uit de verhoging van de hypotheek op hun eigen woning kochten zij een huis voor langdurige verhuur.'

Oververhitting

De huizenmarkt vertoont tekenen van oververhitting, aldus DNB. In de grote steden bieden kopers tegen elkaar op. Woningen worden steeds vaker verkocht zonder voorbehoud van financiering of een bouwtechnische keuring. Uit een enquête onder NVM-makelaars bleek dat 45procent van de huizen in Amsterdam werd verkocht zonder financieringsvoorbehoud, in heel Nederland was dat 12 procent.

Kopers die geen voorbehoud van financiering maken, zijn nu eenmaal heel aantrekkelijk voor verkopers, zegt Ester Kampinga van het Amsterdamse BEN Makelaars. 'Kopers die moeten wachten op toestemming van de bank hebben het in de huidige markt lastiger. Dan zie je een stel met een leuk budget en allebei een goede baan toch buiten de boot vallen.'

Het kopen met (geheel of gedeeltelijk) eigen geld ziet Kampinga vooral in het duurdere segment: 'Zeg vanaf 6 ton. Op de startersmarkt zie je dat relatief weinig. Of het zijn ouders die kopen en in één keer afrekenen. We zeggen weleens op kantoor: 'Er is toch wel heel veel geld in Nederland.'

Ook wordt er volgens haar 'echt wel heel veel' gekocht door expats, buitenlandse werknemers van bedrijven in of rond Amsterdam. 'Ze bieden vaak zonder voorbehoud van financiering. Het lijkt vaak of zij geen enkel probleem hebben op dat front. Misschien omdat Amsterdam internationaal gezien nog steeds een van de goedkopere steden is.'

Geen 'kredietgedreven zeepbel'

DNB waarschuwt voor de risico's van het kopen zonder voorbehoud van financiering of bouwkundige keuring. Wie toch geen lening van de bank krijgt (en de drie dagen wettelijke bedenktijd na het sluiten van een voorlopige koopovereenkomst laat verlopen), loopt het risico op een boete. Wie afziet van een bouwtechnische keuring is doorgaans zelf aansprakelijk voor defecten aan de woning.

DNB ziet voorlopig geen aanwijzingen voor een 'kredietgedreven zeepbel' in de huizenmarkt. Ondanks de aanscherping van de inkomensnormen bij het afsluiten van een hypotheek kunnen mensen nu wel meer lenen dan voor de crisis. Wie bijvoorbeeldeen bruto inkomen heeft van 50 duizend euro, kan nu 4 procent meer lenen dan in 2008. Die leenruimte groeit door de lage rente en de groei van de inkomens.

De duurste straat van Nederland, de P.C. Hooftstraat in Amsterdam. Beeld anp

'Structurele' trek naar stad

De sterke huizenprijsstijging in de steden is volgens DNB deels veroorzaakt door de 'structurele' trek van mensen naar de stad. DNB: 'Vooral hoogopgeleide jongeren gaan naar de stad. Waar de bijzondere aantrekkingskracht van steden voorheen was voorbehouden aan metropolen als New York, Parijs en Londen, zijn ook Nederlandse steden als Amsterdam, Eindhoven en Rotterdam populair geworden.' De nieuwe stedelingen worden geconfronteerd met schaarste aan koopwoningen en een groeiend tekort aan middeldure huurwoningen in de vrije sector.

Gezinnen op zoek naar ruimte en betaalbare woningen verlaten volgens DNB juist de stad. In de gemeenten rond de grote steden trekt de woningmarkt daardoor aan. Uit gemeenten die verder van de stad liggen trekt men juist weg. De Nederlandsche Bank ontwaart daardoor een driedeling op de woningmarkt: oververhitting in de grote steden, een aantrekkende woningmarkt in omliggende gemeenten en een achterblijvende woningmarkt in de periferie.

De woontoren B'mine achter de A'DAM toren op de noordelijke IJ-oever in Amsterdam. Beeld anp

Koopwoningen Keizersgracht zijn meer waard dan heel Terschelling

Aan de Amsterdamse gracht zijn de huizen bij elkaar 680 miljoen euro waard, nipt meer dan de huizen op het Waddeneiland.

Wonen op 40 vierkante meter rukt op: de microwoning is in opkomst

'De eerste paar dagen leek het net een hotelkamer, maar het went snel.'

Bent u aspirant-woningbezitter? Neem een aankoopmakelaar op de koop toe

Wie op gewilde plekken een huis wil kopen, ontkomt er haast niet aan een aankoopmakelaar in de arm te nemen. Drie tips voor woningzoekers. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden