Huis bereidt afzettingsprocedure tegen Clinton voor

De justitiële commissie heeft vijftien gronden voor een afzettingsprocedure tegen president Clinton opgesteld. Die volgen grotendeels het rapport van Starr....

Van onze correspondent

Bert Lanting

WASHINGTON

De Republikeinse onderzoeker van de justitiële commissie van het Huis van Afgevaardigden, David Schippers, heeft de lijst van aanklachten tegen president Clinton uitgebreid tot vijftien punten, maar in feite verschilt zijn lijst weinig van die van speciaal aanklager Kenneth Starr.

In zijn rapport over de Lewinsky-affaire somde Starr elf argumenten op die volgens hem aanleiding geven om president Clinton af te zetten. De belangrijkste verandering is dat Schippers de aanklacht van Starr dat Clinton zijn macht heeft misbruikt door maandenlang te weigeren vrijwillig te getuigen voor de grand jury, heeft laten vallen.

Volgens Starr zou Clinton ook opzettelijk beroep hebben gedaan op zijn privileges als president om zijn onderzoek te saboteren. Starr doelde daarmee vooral op Clintons poging te voorkomen dat agenten van de geheime dienst door Starr verhoord zouden worden.

Het Witte Huis betoogde dat het verhoor van de agenten de vertrouwensrelatie op het spel zou zetten die zij met de president moeten hebben om hun werk goed te kunnen doen.

Starrs bewering Clinton zijn macht had misbruikt, werd algemeen gezien als het zwakste punt van zijn betoog. Kennelijk is ook Schippers tot die conclusie gekomen.

Een nieuw punt in de lijst van Schippers is dat Clinton opzettelijk geprobeerd heeft misdrijven te verbergen en ze niet aan de autoriteiten heeft gerapporteerd. Volgens Schippers wist Clinton dat de verklaring die Lewinsky tijdens de Paula Jones-zaak over hun relatie had afgelegd, niet waar was.

Lewinsky ontkende toen dat zij een seksuele relatie met de president had. Ook president Clinton ontkende dat. De president gaf later toe dat hij een 'ongepaste relatie' had met Lewinsky. Hij betoogde niettemin dat hij geen meineed had gepleegd omdat 'passieve orale seks' niet onder de omschrijving van seks viel die in de Jones-zaak gehanteerd werd.

Schippers bestrijdt dat - volgens hem omvat de algemene opvatting van het begrip seks ook orale seks - maar om te voorkomen dat Clinton toch de dans ontspringt, draait hij Clintons argument om. Als de president van deze uitleg van het begrip uitging, wist hij dat Lewinsky's verklaring onwaar was, zo betoogt Schippers.

Schippers heeft de beschuldiging dat Clinton tijdens zijn verhoor in de Paula Jones-zaak gelogen heeft, verder onderbouwd door erop te wijzen dat de president niet alleen ontkende dat hij een seksuele relatie met Lewinsky had, maar ook dat hij een buitenechtelijke affaire had.

De overige punten van Schippers' aanklacht komen vrijwel overeen met die van Starr, alleen heeft hij ze iets verder opgesplitst.

De vraag waar het allemaal om draait is in hoeverre de wandaden waarvan Clinton beschuldigd wordt, onder de definitie vallen van de misdrijven waarvoor een president volgens de grondwet afgezet kan worden.

Volgens Abbe Lowell, de jurist die de visie van de Democraten in de commissie bepleitte, hanteerden de opstellers van de grondwet daarbij als toetsteen dat het om misdrijven moet gaan die schade berokkenen aan het land of het constitutionele stelsel. Daarvan is bij liegen over seks geen sprake, betoogde hij.

Volgens Schippers gaat het er echter niet om waarover en in welke omstandigheden de president gelogen heeft. 'Het gaat om de eed. Die is heilig', zei hij.

Zijn betoog dat meineed wel degelijk een enrstig misdrijf is waarvoor een president afgezet mag worden, kwam erop neer dat Clinton als president de plicht heeft ervoor te zorgen dat de wetten getrouw worden uitgevoerd. 'De president heeft een uitzonderlijk hoge positie en die brengt ook extra zware verplichtingen met zich mee die hoger zijn dan voor de gewone burger', aldus Schippers.

In de praktijk spelen deze juridische fijnzinnigheden echter een ondergeschikte rol, aangezien het impeachment-proces een politieke procedure is. Het is zoals ex-president Gerald Ford - destijds nog Congreslid - het ooit formuleerde: de definitie van wat een misdrijf is dat aanleiding geeft tot impeachment is uiteindelijk wat de meerderheid van het Huis van Afgevaardigden ervan denkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden