Huilende strobalen beheersen Emmen

Twintig beelden aangekocht, eenentwintig beelden vernield. Na tien jaar kan de Stichting Stadsbeelden in Emmen de balans opmaken. Met ruim vierhonderd beelden gaven in totaal tweehonderdzestig beeldhouwers gestalte aan 'Tien jaar Stadsbeelden Emmen'....

Van onze verslaggeefster

Truus Ruiter

EMMEN

'Beelden die bleven' en 'De beeldenstorm', het zijn mooie lijstjes in het jubileumboekje. In tegenstelling tot het aankoopbeleid van gemeente en bedrijven - de laatste zes jaar is er niet meer zo druk aangekocht als de eerste drie - kende het vandalisme in Emmen een grote mate van evenwichtigheid. Op 1991 na, toen de kunsthaters zich koest hielden - was het die zomer erg heet of juist erg nat? - zijn er van 1987 tot en met 1995 elk jaar steeds twee of drie kunstwerken in brand gestoken, gestolen, ontwricht, omver geworpen of zelfs in het kanaal gegooid.

Het tweede gedeelte van de doelstelling van de Stichting Stadsbeelden lijkt in die tien jaar in elk geval gehaald: 'de gemeente Emmen maken tot een centrum van kunst in de meest uitgebreide zin en daardoor de bevolking meer betrekken bij kunst in zijn algemeenheid'. Want wie kan in Emmen zeggen dat hem de afgelopen jaren tijdens de zomermaanden in straten, perken en parken niets is opgevallen?

Emmen moest een beeldenstad worden, dat stond initiatiefnemers Adri A.C. de Fluiter en Hans Zabel in 1986 voor ogen. Het tweetal wist medestanders uit alle belangrijke geledingen van Emmen te mobiliseren en in 1987 kon de eerste Stadsbeelden-manifestatie worden georganiseerd. Drie werken mochten meteen blijven: de gemeente kocht een beeld van Hetty van der Kloot, twee bedrijven verwierven bronzen beelden van Guus Hellegers en Nic Jonk. Door Stadsbeelden zouden in de loop der jaren veel bedrijven op het idee komen een kunstwerk aan te schaffen.

Misschien is Emmen in die tien jaar tijd geen beeldenstad geworden, maar moderne kunst is niet meer uit het straatbeeld weg te denken. Trouwens, niet alle kunst zal als zodanig worden herkend: de blauwe bank van Shlomo Schwarzberg (Ontmoetingsplaats) bij het gemeentehuis is gewoon een fijne bank.

Dit jaar kregen vier kunstenaars de opdracht voor een 'Kunstmijlpaal', wat een ferme omschrijving is voor iets dat niet helemaal uit de verf is gekomen. Van het speelse The Art of bending van Adri A. C. de Fluiter (hoog op een steiger schommelt een gebogen vorm) tot de vrolijk beschilderde kubus van Peter Bastiaanssen, waarom dit mijlpalen zijn, wil niet duidelijk worden.

Opnieuw neemt het Noorder Dierenpark in het centrum van Emmen een belangrijk deel van de tentoonstelling op. Rond het kassencomplex Hof van Heden staan een kleine twintig beelden opgesteld. Soms erg verdekt, zoals Bloembeeld van Monique Sleegers: pastelkleurige objecten van sierbeton. Zo tussen het struikgewas, onder een grote boom, doen ze het erg goed.

Ook de keramische kelken van een meter hoog van Heike Suhre eisen hun plek tussen het groen heel vanzelfsprekend op, zoals Contouren II van Pauline Chevalier, een soort nestjes op palen, er naast het vijvertje zelfs heel nuttig uitziet. Op welke manier is niet duidelijk, maar er is vast wel een exotisch vogeltje of aapje dat er wat aan heeft. Hetty van der Kloot stopte zwerfkeien in een soort kunststof nylonkousen die als pilaren stevig overeind staan: Het Versteende Woud.

Het hoogtepunt van Stadsbeelden 1996 is het werk van Joost Barbiers, met name zijn Zonnetafel in de tuin van het gemeentehuis. Op een groene heuvel staat daar zijn markante 'tafel der wijzen': een gladde granieten schijf wordt gedragen door vijf ruwe granieten dragers, stoelen en mythische wezens tegelijk. Het roept het beeld op van een rituele bijeenkomst van oude volkeren, zoals de druïden die pleegden te houden. Barbiers' beelden Ondergaande Zon en Opgaande Zon, die op enkele meters afstand staan, houden er de wacht.

Op de eerste verdieping van het gemeentehuis, of beter het Bruggebouw waar het Centrum Beeldende Kunst gevestigd is, wacht de bezoeker nog een verrassing. Op weg naar de zaal met kleiner werk van Barbiers, Lixenberg, Betjes en Hoogenraad passeert men een vertrek met werk van Nico Parlevliet. De tentoonstelling heeft zich dan al (luid) aangekondigd op de trap. Wie daarop loopt zet ongewild Parlevliets geluidsinstallatie Etude de la Chute in werking, die op de begane grond staat. Een harde klap volgt op een gonggeluid en wild geratel.

Parlevliet is een olijkerd. Hij maakte een boek dat op een accordeon lijkt (Zeemansboek), 'voor de zeeman om onderweg te spelen'. Hij schiep de Huilende strobaal, wie het voetpompje bedient hoort een akelig gehuil uit een baal stro. Hij maakte een Percussiepiano met tien toetsen, een Zonne-orkest dat speelt op zonne-energie en een snurkmachine, een simpel drukmechaniekje levert een hilarisch, nat snurkgeluid op.

Parl-Potpourri van Nico Parlevliet is een tentoonstelling om heel vrolijk van te worden, wat een mooi besluit is van een dagje Stadsbeelden.

Stadsbeelden. Noorder Dierenpark, CBK, tuin gemeentehuis en de straten van Emmen; t/m 14 sept. Catalogus ¿ 12,50.

In het Bruggebouw in Emmen t/m 1 sept. Parl-Potpourri.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.